CommentaarPieter Klok

De investeringsimpuls komt op het goede moment, maar zinloze investeringen dreigen

Om zinloze investeringen te voorkomen zou het het goed zijn als het kabinet eerst goed bedenkt wat ze met 20 miljard precies wil bereiken.

Omdat geld lenen voor de overheid in wezen gratis is, is het heel verleidelijk op om grote schaal in de Nederlandse economie te investeren. Het is dus goed te begrijpen dat het kabinet nu 20 miljard reserveert voor een Nationaal Groeifonds.

De investeringsimpuls komt precies op het goede moment. Door het coronavirus zijn grote delen van de economie lamgeslagen. Om te voorkomen dat de werkloosheid snel oploopt, is het goed dat de overheid Keynesiaans beleid voert de komende jaren.

Het is op het eerste gezicht ook niet moeilijk om investeringen te vinden. Nederland kampt op tal van terreinen met een achterstand. Er is een groot woningtekort, wat vraagt om een ambitieus bouwprogramma. Nederland stoot veel te veel CO2 uit, wat vraagt om grootschalige investeringen in woningisolatie en duurzame energiebronnen. En Nederland reist nog steeds te veel met de auto en het vliegtuig, wat vraagt om een grootschalige investeringen in het openbaar vervoer.

Het is verstandig dat het kabinet het geld voor zulke investeringen, die pas op de lange termijn rendement opleveren, apart zet. Anders is het gevaar groot dat het kortetermijndenken in Den Haag te overheersend blijft.

Tegelijkertijd zijn de ervaringen met grote investeringsfondsen niet alleen maar positief. Berucht voorbeeld is het Fonds Economische Structuurversterking (FES) dat in 1995 werd opgericht om een goede besteding te vinden voor de aardgasbaten. Met dit fonds werden peperdure prestigeprojecten gefinancierd zoals de Betuweroute en de HSL-Zuid, waarvan de opbrengst voor de economie uiteindelijk tegenviel.

Het kabinet hoopt dergelijke uitwassen te voorkomen door de verdeling van de gelden niet alleen over te laten aan de politiek, maar eerst advies in te winnen bij een onafhankelijke commissie.  

Alleen ‘onfinancierbare’ projecten kunnen op steun rekenen, laat het kabinet weten. Het gevaar op zinloze investeringen ligt hierdoor continu op de loer. Het zou daarom goed zijn als het kabinet eerst zelf goed bepaalt wat ze met deze 20 miljard precies wil bereiken. Dan kan een commissie beoordelen in hoeverre de projecten hieraan bijdragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden