Peters leest voetbal

De Hongaarse voetbalmoeder van Jan Cremer

Foto Chris Rovroy.

Voor welk land is Jan Cremer? ‘Voor Duitsland. Omdat ze met militaire strategie en precisie het veld bespelen.’ Ik vroeg het hem, vanwege een zin uit De Cremer Tapes (2006): ‘Als het om voetbal gaat, ben ik altijd voor Hongarije.’ Jan had een Hongaarse moeder, Rózsa. Maar Hongarije doet helaas niet mee.

Zijn voorliefde was Cremer duur komen te staan bij het WK 1978, toen Jan al zijn geld op de Hongaren had gezet, ‘en ik geloof dat ze er al in de eerste wedstrijd uitvlogen, vanwege misdragingen op het veld: tien rode kaarten’. Even nagekeken: Hongarije verloor in de eerste wedstrijd van gastland Argentinië, en twee sterspelers kregen een rode kaart. Dat Jan het drama vergroot, tekent zijn teleurstelling: die twee kaarten voelden als tien.

Vanmiddag gaat Cremer kijken hoe Zuid-Korea verliest van Duitsland met held Toni Kroos, wiens moeder jarenlang badmintonkampioen was. Doet dat ertoe? De moeder doet er altijd toe. Je zou er een Boekenweekthema van kunnen maken.

Ferenc Puskas. Foto AFP

Alle kijkers inclusief Jan Cremer wijs ik op Geen kunst (uit 2008, vorig jaar vertaald) van Péter Esterházy, een roman over zijn Hongaarse voetbalmoeder Lilike. Zij was een liefhebber en kende de grote Puskás persoonlijk. Voor haar kwamen ‘alle rijkdom, overvloed en weelde van de wereld bijeen in de rechthoek van het voetbalveld’. Een motto dat ze haar kinderen bijbracht: ‘Het is toegestaan slecht te spelen, maar niet willen winnen niet.’

Ze stierf in 1980. Toen ze op haar sterfbed lag, realiseerde Péter zich dat ze in haar hele leven één ding maar niet kon begrijpen: de buitenspelregel. In het ziekenhuis grijpt Esterházy de finale gelegenheid aan om haar die verrekte regel bij te brengen.

Aldus geschiedt. Na zijn laatste woorden bewegen haar wimpers even en ze drukt zijn hand, ‘zoals je dat in films ziet’. Bij alle verdriet kon de zoon daarover tevreden zijn: moeder zou niet onvoorbereid voor haar hemelse rechter komen te staan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.