Column Caspar Janssen

De hitte waait wel over, dacht Caspar. Mooi niet dus. De gevolgen van de droogte maken indruk

De hitte en de droogte dus, ik kan er niet meer omheen, nu ik de Biesbosch heb verlaten. Ik heb de neiging om dit probleem te relativeren. De natuur kan wel een stootje hebben, is de ervaring. Pas nog schreef ik dat de temperatuur er ook voor het lopen niet zo toe doet. Bij hitte gewoon iets vroeger op pad gaan, de iets minder warme dagen uitkiezen, en wat koelere en waterrijke omgevingen. Die hitte waait wel over, dacht ik.

Maar dat duurt dus wel erg lang, dat overwaaien. En nee, het is toch niet zo prettig om te lopen als het altijd maar heet is, en droog. De gevolgen ervan, vooral in het oosten en zuiden van het land, op de hogere zandgronden, beginnen indruk te maken. De beelden van stervende vissen in drooggevallen beken op de Veluwe, bijvoorbeeld. Zeldzame vissen, als de beekprik, de beekdonderpad, de rivierdonderpad en de elrits, die massaal het loodje leggen in de modder. 

Dat zegt ook iets over de staat van de waterhuishouding van beken. Van nature is er meer schaduw van bomen, meer variatie in bodemdieptes, meer gekronkel door het landschap, lees ik in een bericht van Ravon, de organisatie die opkomt voor vissen, amfibieën en reptielen. Dat is echter lang niet overal het geval. Het onttrekken van oppervlaktewater en bodemwater in de omgeving van beken, juist nu, helpt ook niet. Beken die water vasthouden, dat zou voor alles goed zijn, ook voor de omliggende landbouw.

Alblasserwaard. Beeld Caspar Janssen

Zelf ben ik nu in de De Alblasserwaard, fameus Hollands veenweidelandschap. De ironie wil dat alles hier al eeuwenlang in het teken staat van het beheersen en het terugdringen van water. Omdat het laagland is, omdat het klei op veen is. Zompig land, van nature. De waterstand wordt hier kunstmatig laag gehouden. De keerzijde: inklinking, verdere bodemdaling, het massaal verdwijnen van de weidevogels, droogte zelfs. Het goede nieuws is dat het probleem inmiddels bekend is. Er lijkt zelfs een voorzichtige ommekeer gaande.

Bij Noordeloos stuit ik opeens op een aantal opvallend sappige weilanden. Hier ga ik maar eens kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.