Column

De heroïsche gok van Boris Johnson eindigt in tranen

Vandaag gaan de Britten stemmen voor of tegen een Brexit. Volgens de polls en diverse commentatoren wordt het een nek-aan-nek-race, volgens mij is de wedstrijd gelopen. Groot-Brittannië blijft gewoon in de EU. Ik vind dat niet per se een gunstige uitkomst; wat mij betreft zwaaien we de Britten vriendelijk goodbye en wensen we ze veel succes in hun splendid isolation.

Boris Johnson. Beeld afp

Ik baseer mijn voorspelling op twee dingen. Ten eerste op de bookmakers. Bij de wedkantoren bestaat geen twijfel meer. Wie wedt op blijven, bijvoorbeeld bij Ladbrokes, verdient nog 25 pond per ingezette honderd. Het geld is te verdienen door te gokken op de Brexit: 100 pond wordt 400 pond. Dat betekent dat de bookies - die behalve op de polls vooral reageren op de inzetten van de wedders - de kans op winst voor Boris Johnson c.s. bijzonder klein achten. De bookmakers voorspelden de uitslag van de laatste parlementsverkiezingen veel beter dan de opiniepeilers.

Verder las ik gisteren een onderzoek van Alan Renwick van Reading University, die onderzoek deed naar met het Brexit-referendum vergelijkbare volksraadplegingen over de hele wereld, tussen 1980 en 2014. Het heet Don't trust your poll lead: how public opinion changes during referendum campaigns. Renwick keek bijvoorbeeld naar de twee referenda (in 1980 en 1995) waarin de inwoners van Quebec zich konden uitspreken over afscheiding van Canada (afgewezen); naar het Schotse referendum uit 2014 over losmaking van het UK (afgewezen) en de poging uit 1999 om Australië via een referendum van een monarchie, met de Britse koningin als staatshoofd, om te vormen tot een republiek (afgewezen).

Van de 34 referenda die Renwick onderzocht, eindigden er 23 in een bevestiging van de status quo, in de meeste gevallen met een ruime marge. Elf keer wonnen de voorstanders van verandering. Zij begonnen meestal met een ruime voorsprong en wonnen dan met klein verschil. De verschuiving naar de status quo voltrok zich steeds in de laatste maand voor het referendum. Kennelijk verkiezen veel stemmers, zodra het er echt op aankomt, het zekere boven het onzekere.

De potsierlijke poging van Boris Johnson om via een Brexit premier van Groot-Brittannië te worden - sommige politici zijn nu eenmaal tot veel bereid als dat hun persoonlijke ambities ten goede komt - eindigt in tranen. Het was een heroïsche gok, maar hij zal verder in zijn onderhoud moeten voorzien met boeken schrijven. Iets wat hij overigens goed kan, dus we hoeven ons over hem geen zorgen te maken.

Lees verder onder de video.

De vraag is wat er na de afwijzing van de Brexit zal gebeuren. De Britten ín Europa is minstens zo lastig als de Britten erbuiten. Het zal niet lang duren of ze zullen hun tactiek van obstructie en chantage weer oppakken - en dreigen met een nieuw referendum; ik las ergens al de term 'neverendum'.

Voor Groot-Brittannië is een zege voor 'In' een narrow escape - met Wales, Schotland en Noord-Ierland als voorstanders van het EU-lidmaatschap zouden alleen de Little Englanders buiten Londen zich bij een Brexit in zelfvoldane zelfoverschatting hebben gewenteld. Tot ze de consequenties van hun keuze aan den lijve hadden ondervonden en met de ziel onder de arm weer in Brussel hadden aangeklopt.

Er is de afgelopen maanden veel bullshit verkondigd over een mogelijke Brexit; dat het een ramp voor Europa zou zijn, bijvoorbeeld. Dat was zwaar overdreven, Europa kan heel goed zónder de dwarsliggers aan de andere kant van het Kanaal. Daarom zou de EU misschien moeten overwegen de zaken om te draaien: de Britten doen voortaan loyaal mee aan het versterken en verbeteren van Europa, of we zeggen bugger off: dat is taal die ze daar begrijpen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden