verslaggeverscolumn ariejan korteweg in arnhem

De grote gratis Baudetshow, gewoon op een stormachtige maandagavond in Arnhem

Zijn opkomst is die van een kikker die uit een hete pan op het koele gras springt: grote zijwaartse bewegingen vanuit de coulissen, de armen gespreid in de lucht, een brede glimlach rond de lippen. Blij dat-ie er is. De zaal, die al drie kwartier klaarzit, is meteen klaarwakker. Het gaat beginnen: de grote gratis Baudetshow, gewoon op een stormachtige maandagavond in Arnhem. ‘Voelen jullie het ook? Voelen jullie het? Ja hè!’

De volkstribuun die volgens de peilingen aan de vooravond van een grote overwinning staat, blaakt van de energie. Ook Theo Hiddema, zijn fractiegenoot, ontgaat dat niet. ‘Iedereen heb er zin an’, zegt hij. De formulering is bedoeld voor wie nog niet had begrepen dat we hier met de enige echte opvolger van Pim Fortuyn van doen hebben.

Bijna volle bak vanavond. ‘Bedankt voor de opkomst, ik hoorde dat er mensen buiten staan, excuus daarvoor’, zal beoogd senator Henk Otten later zeggen. Dat is overdreven, het tweede balkon is voor de helft leeg. Maar toch, zeshonderd man – vrouwen zijn hier zwaar in de minderheid – voor een partij die twee jaar geleden amper vlieghoogte had, is niet mis. Een avond later, in Drachten, zullen de woorden van Otten alsnog bewaarheid worden. Daar zoekt Baudet de kluit mensen op die voor de deur staan omdat in het theater geen plek is. Ook in Den Bosch, Maastricht en Alkmaar belooft het storm te lopen.

Op het tweede balkon was nog ruimte.

De strategie van Baudet is omgekeerd aan die van Wilders. Waar die als populist de kiezer op afstand houdt – noodgedwongen, maar ook door zijn partijstructuur – zoekt Baudet juist de nabijheid. Niet door invloed op de partij toe te staan, wel in fysieke zin; poseren, handtekeningen zetten, vragen ­beantwoorden.

De aanhang weet dat te waarderen. ‘Ik ben al 36 jaar stemgerechtigd en heb nu pas het idee dat er naar me geluisterd wordt en dat m’n stem ertoe doet’, zegt Theo, die met Claudia, Madelon, Jennifer en nog negen familieleden naar Arnhem is gekomen. ‘Dat gevoel van machteloosheid is voorbij.’

Vader Theo, met Claudia, Madelon en Jennifer.

Net als bij meet-ups van Jesse ­Klaver hangt er elektriciteit in de zaal. Joelen, klappen, roepen – men is betrokken. Wij gaan Nederland veranderen, zegt Baudet, letterlijk citaat van Klaver, zijn grote opponent dit keer. Wordt Rutte naar rechts of links gedwongen, dat is de inzet. Een tweestrijd kan de campagne vleugels geven.

Veel is gratis bij Forum, Baudet heeft bakken met geld te verdelen: 1.000 miljard euro of daaromtrent, te verdienen door klimaatverandering te negeren. Jeugdzorg, onderwijs, defensie, politie, belastingvrije voet, zware beroepen, 70-plussers die door GroenLinks geriatrisch onderzocht worden...Voor elke vraag vanuit de zaal liggen de miljarden klaar. Sinterklaas ­bestaat, zeiden ze vroeger aan het Binnenhof.

Wat beklijft: Forum maakt een draai richting oude politiek. Baudet wil meedoen: ‘Wij sluiten geen enkele partij uit, ook de PVV niet.’ Geen woord over het partijkartel, daarmee sluit je jezelf buiten. Ook de Nexit wordt vermeden – vertrekken uit de EU lijkt geen partijstandpunt meer, maar een mening van Baudet. Islamkritiek hoor je bij ­Forum niet. Migratie daarentegen krijgt alle aandacht; de migratiegekte moet stoppen!

Forum komt naar u toe.

Het nieuwe sleutelwoord in dat verband is ‘convergeren’. Rutte c.s. denkt namelijk dat de hele wereld zal convergeren. Voor wie de betekenis niet meteen paraat heeft: convergeren is samenvallen. Als ­alles en iedereen uitwisselbaar wordt, verdwijnt de eigenheid, ­redeneert Baudet. In een filmpje zet hij daar zijn eigen ideaalbeeld tegenover: een door blonde, blozende mannen en vrouwen bevolkt land met dravende koeien, vuurtorens, schaatsplezier, bollenvelden en vogelzwermen bij zonsondergang. ‘Als ik op straat loop’, zegt Baudet, ‘voel ik de ondermijning van dat Nederland: straat­namen en feestdagen moeten veranderd, zelfs dodenherdenking is niet meer heilig.’

En de Provinciale Staten? Er is met 1.500 kandidaten gesproken, is het partijverhaal. Dan is het verrassend dat provinciaal lijsttrekker Arjan de Kok het antwoord schuldig blijft op de Gelderse hamvraag: wat te doen met de 4 miljard euro uit de verkoop van Nuon? Hij komt niet verder dan een pover: ‘Teruggeven aan de mensen, gebruiken om dat mooie Gelderland nog mooier te maken.’

Pal naast de plek waar boeken van Baudet en Hiddema cadeau worden gedaan aan nieuwe leden, spreek ik na afloop Dave, Rik en ­Joris. Ze komen uit Doetinchem en omgeving, mogen voor het eerst stemmen en hun achternaam geven ze niet, FvD is niet handig op de lerarenopleiding. ‘Nederland moet Nederland blijven’, zeggen ze. ­‘Forum is een soort proteststem. Bij hen heb je het gevoel dat ze er echt voor jou zijn.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.