Opinie

De Griekse crisis heeft de euro sterker gemaakt

Met het herstel van de Frans-Duitse as kan de eurozone stappen zetten naar een begrotingsunie.

Hoofdrolspelers Griekse crisis: Van links naar rechts Angela Merkel, Alexis Tsipras, Mario Draghi (op de rug), François Hollande en Jean-Claude Juncker. Beeld Reuters

Pessimisten over Europa en de euro zijn zo verblind door hun vooringenomenheid dat ze de constructieve veranderingen niet zien die de Griekse crisis voor Europa in petto heeft.

De belangrijkste Griekse les is dat het verlaten van de euro zo angstwekkend is dat zelfs de harde kern van de radicalen in Griekenland ervoor terugschrikt. Dat betekent dat de door Duitsland gepropageerde 'euro van regels en hervormingen' de wind fors in de zeilen krijgt en de radicalen in en buiten Griekenland in de verdediging drukt.

Zelfs de opperradicaal van Griekenland, premier Alexis Tsipras, heeft zijn extreem-linkse standpunten verlaten en ontwikkelt zich tot een minister-president van de hervormingen. De sluwe politicus maakt zijn politieke succes afhankelijk van dezelfde hervormingsmaatregelen die hij wilde afschaffen toen hij aan de macht kwam. Hij kon de euro niet veranderen, en daarom heeft hij zijn beleid en zijn retoriek veranderd. Waarom moeten we pessimistisch zijn over de toekomst van de euro als zijn vijanden de witte vlag hijsen?

Gekielhaald

Uiteraard is een groot deel van het pessimisme over de euro toe te schrijven aan de linkse supporters van de Griekse radicalen, de Duitslandhaters en de tegenstanders van de 'euro van regels en hervormingen'. Zij hebben geen oog voor de alle positieve zaken die uit de crisis naar boven komen.

Bijzonder bemoedigend is het voornemen van de Franse president Hollande om concrete voorstellen te doen voor een 'economische regering' en een gemeenschappelijke begroting voor de eurozone. De afwezigheid van een begrotingsunie vormt een belemmering voor de effectiviteit van het one size fits all monetaire beleid van de Europese Centrale Bank.

Voor de crisis wilde Hollande niets te maken hebben met nieuwe initiatieven tot Europese integratie. Maar de Griekse crisis joeg hem de stuipen op het lijf - en met recht. De socialistische president zou in Frankrijk gekielhaald zijn wanneer het socialistische Griekenland uit de euro was gevallen waar hij bij stond.

Beeld anp

Voorwaarts

Voortbouwend op zijn succesvolle bemiddeling tussen Athene en Berlijn, verklaarde Hollande op de nationale televisie: 'De eurozone is er voor onze bescherming. We moeten voorwaarts, gezamenlijk met Duitsland. Frankrijk zal een document samenstellen over een economische regering. We moeten verder, met een begroting voor de eurozone.'

Onderstreep de zinsnede 'in samenwerking met Duitsland'. De Franse president is duidelijk op zoek naar nauwere banden met Duitsland, ondanks de animositeit met Berlijn bij links in Frankrijk.

Maar hoe zal Duitsland reageren op de voorstellen van Hollande? Een ding is zeker: als gevolg van de crisis zal Duitsland de beschadigde Frans-Duitse as willen herstellen, omdat die as Berlijn in staat heeft gesteld zijn nationale belangen na te streven onder een Europese vlag.

Man loopt langs een muur in Griekenland die onder de graffiti zit. Beeld anp

Linkse media propageren het idee dat de 'Lelijke Duitser' weer terug is. Berlijn zal de kans grijpen om deze indruk weg te nemen en dat betekent nauwere banden met Frankrijk om de Europese gezindheid van Duitsland te onderstrepen.

Ik verwacht niet dat Berlijn Hollandes voorstel voor een Europese economische regering zal overnemen. Kanselier Angela Merkel schijnt daar weinig voor te voelen. Maar enkele maatregelen die die kant opgaan, worden waarschijnlijk wel genomen.

Concrete stappen naar een begrotingsunie zouden behulpzaam kunnen zijn om een optimistische sfeer rond de toekomst van de euro te scheppen. Dankzij de Griekse crisis zijn in Europa nu de voorwaarden aanwezig om hier naartoe te werken. Het doormaken van een ernstige crisis moedigt mensen aan hervormingen en aanpassingen door te voeren. En die hervormingsgezindheid is precies datgene waarvoor de europessimisten hun ogen sluiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.