Commentaar Criminaliteit in de publieke ruimte

De grens tussen boven- en onderwereld is aan het vervagen

Burgemeester Jos Wienen van Haarlem wordt bewaakt door zwaarbewapende politiemensen Beeld ANP

De zoveelste schietpartij in het centrum van Delft. Bijtend afval van illegale drugslaboratoria dat over een lengte van 9 kilometer over de openbare weg in een Nijmeegse woonwijk werd uitgereden. De burgemeester van Haarlem die met zijn gezin moet onderduiken. Zo werd vorige week duidelijk dat de onderwereld de bovenwereld tot haar werkterrein is gaan beschouwen. De lijst met recente voorvallen die dit illustreren, is bij lange na niet uitputtend. Bij het publiek dat er getuige van is, treden al gewenningsverschijnselen op. Het slaat nauwelijks nog acht op de zwaarbewapende politiemensen die staan geposteerd bij het Haarlemse stadhuis. De horeca in de buurt van de Delftse coffeeshop die meerdere keren het doelwit was van een aanslag, heeft geen nadeel van de incidenten ondervonden.

Het is de mensen vergund om verder te gaan met hun leven. Maar ze moeten ook beseffen dat achter de bedreiging van een burgemeester of een mislukte aanslag op een horecaondernemer meer schuil gaat dan wijkend normbesef van criminelen alleen. Die nemen niet eens meer de moeite om hun praktijken te verheimelijken. Ze manifesteren zich onbeschroomd in de publieke ruimte. Ze nemen, letterlijk, op de koop toe dat burgers zich bij gewapende afrekeningen in hun schootsveld ophouden. En ze tasten, zichtbaar voor iedereen, het machtsmonopolie van de overheid aan.

Politie en justitie hebben laten zien het terrorisme effectief te kunnen bestrijden. Mogelijk zijn ze ook slagvaardiger bij de aanpak van drugscriminaliteit dan het publiek kan waarnemen. Maar als burgemeesters worden bedreigd omdat ze hun werk doen en als producenten van synthetische drugs ongestraft hun afval in bossen en woonwijken kunnen dumpen, wekt de overheid de indruk dat ze in de strijd met criminelen de onderliggende partij is. En dat is funest voor haar gezag - niet alleen in de ogen van degenen tegen wie de burgers moeten worden beschermd, maar ook in de ogen van de burgers zelf. Zij vragen zich op een zeker moment af of zij nog wel aangifte moeten doen van kleine vergrijpen als criminelen de bovenwereld lijken over te nemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.