ColumnDaniela Hooghiemstra

De goede werking van het vaccin lijkt wel een staatsgeheim

null Beeld
Daniela Hooghiemstra

Ongelijk hebben is vervelend, maar ongelijk krijgen is nog erger — en over het feit dat het één losstaat van het ander, is iedereen het eens. Zo wordt de machtsovername door Adolf Hitler in 1933 beschouwd als een voorbeeld van gelijk krijgen zonder het te hebben, terwijl de kruisiging van Jezus Christus voor velen geldt als illustratie van het omgekeerde.

In Nederland wordt de soep nooit zo heet gegeten. Daar krijgt iedereen een beetje gelijk en leer je leven met de rest. In ieders machteloosheid ligt de troost besloten: jij krijgt niet je zin maar de ander ook niet, en zo modder je samen voort in een systeem dat voor iedereen wel best genoeg is.

Nou ja, tot nu toe dan.

Sinds een vaccin tegen het coronavirus beschikbaar kwam, ondermijnt een minderheid het plan van de rest om het virus met wetenschappelijk bewezen middelen onder controle te krijgen.

Het effect dat bijna 85 procent van de volwassen bevolking intussen sorteerde (veel minder kans op besmetting en 95 procent minder kans op ic-opname) wordt tenietgedaan door het grote beroep dat ongevaccineerden op coronazorg blijven doen.

Uit cijfers van het RIVM blijkt dat van de 331 coronapatiënten die de laatste weken op de ic lagen, 224 komen uit de kleine groep van nog geen twee miljoen ongevaccineerden, terwijl 94 uit de bijna zeven keer zo grote groep komen die wel een prik nam. Daarmee valt moeilijk nog te ontkennen dat deze crisis draait om één probleem: aarzeling of weigering van een kleine groep zich te laten vaccineren.

De kans om zonder vaccin ernstig ziek te worden, is natuurlijk klein, zeker als je jong bent. Yoga, vitamine D en gojibessen helpen misschien ook, en wie ben ik om te weerspreken dat God en Allah hier en daar aan de touwtjes trekken.

De meeste vaccinweigeraars zullen er dan ook zonder kleerscheuren vanaf komen, met als bonus dat ze de weliswaar minuscule, maar toch aanwezige kans op vervelende bijwerkingen voor zichzelf tot nul reduceren.

Maar helaas is er ook nog dat vermaledijde collectieve principe van solidariteit, waar een groot deel van de Nederlandse staatshuishouding en zeker de ziekenzorg, op gebaseerd is. En op individuele rekenkunde is dat vangnet niet gebouwd.

Hoewel je van het woud aan bureaucratische en efficiencyregels in het Nederlandse zorgsysteem vóór corona al niet vrolijk werd, valt er normaal gesproken mee te leven omdat het, zeker in vergelijking met andere landen, goede en betaalbare zorg oplevert voor iedereen.

Tenzij één groep alle zorg claimt, zodat andere patiënten niet meer terechtkunnen en ic-verpleegkundigen overbelast raken. Het vaccin is er niet voor ieders gezondheid, maar voor ieders garantie op betaalbare zorg. Zolang dat niet tot iedereen doordringt, blijft de dictatuur van het virus bestaan.

Je zou daarom denken dat de overheid alles doet om de weigeraars te overtuigen. Maar de goede werking van het vaccin lijkt haast wel staatsgeheim. Op zijn laatste persconferentie begon premier Rutte over het ventileren van huiskamers, zonder de werking van het echte middel tegen corona ook maar te noemen.

Terwijl ik me afvroeg wat nu toch de reden kon zijn om de zo spectaculaire farmaceutische overwinning op het virus te verbloemen, gaf burgemeester Halsema een dag later het antwoord: niet corona, maar de dreigende ‘tweedeling’ tussen wel- en niet-gevaccineerden is het grootste probleem.

Aha, nu snapte ik het. Wie op vaccinatie aandringt, polariseert.

Nu weet ik dat in een land waar zowel God als het individu de hoogste instantie is, de kool en de geit gespaard moeten worden en je van zoiets als verheffing door de staat niet veel kunt verwachten.

Maar als onder ‘samen doen’ verstaan wordt dat een meerderheid zwijgzaam toeziet hoe een minderheid gaten in de dijk schiet, terwijl iedereen met zandzakken moet blijven sjouwen omdat de boel overstroomt, weet ik niet hoelang men dat volhoudt.

Dat bestuurders een kleine groep niet durven aan te spreken, terwijl ze intussen hun hand niet omdraaien voor het gijzelen van een heel volk, vind ik het raadsel van deze tijd.

Daniela Hooghiemstra is historicus.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden