columnJoost Zaat

De gezondheidszorg is net een doorschuifcarrousel

Joost Zaat. Beeld .
Joost Zaat.Beeld .

‘Gezien de complexiteit van uw patiënt raden we u aan haar te verwijzen naar de gespecialiseerde ggz.’ Eh, ja… mevrouw Appelbaum heeft al jaren onbegrepen pijn in de buik en een scala aan andere problemen: verslaving, niet al te veel verstand en geen werk. Als ze pijn heeft, belt ze de ambulance die haar naar het ziekenhuis brengt, waar ze na een dagje weer vertrekt zonder duidelijke diagnose en al helemaal zonder duidelijk plan. Soms belt ze ons, maar ook dan lukt het zelden de crisis te bezweren zonder tussenkomst van het ziekenhuis. Nu is ze weer terug, terwijl we nog wel dachten samen met de eerstehulpdokter een goed plannetje gemaakt te hebben: wel naar de spoedeisende hulp en daar de psychiater mee laten kijken. Buiten de waard gerekend, want die vindt het niet acuut. Hup, naar huis.

’s Middags krijg ik een brief van de ggz-monopolist – die gespecialiseerde zorg levert – dat er dit jaar geen mogelijkheid meer is voor mensen met een persoonlijkheidsprobleem of trauma. Het jaar is acht weken oud. Minder ingewikkelde dingen als angst, adhd en depressie kunnen we nog wel verwijzen. De ondertekenaar suggereert dat ik me moet wenden tot het ziekenhuis dat mevrouw Appelbaum vanochtend niet wilde zien. Dat schiet lekker op.

Die dikke stroop in de ggz is oud nieuws. Al weken bivakkeert Charlotte Bouwman in de hal van de Tweede Kamer omdat ze na meer dan achthonderd wachtdagen geen hulp kreeg. In het begin was het een komen en gaan van politici en journalisten, nu zit ze daar gewoon.

Maar die moedeloosmakende stroop zit ook in de somatische zorg. Mijnheer Devrieze reed tegen een omwaaiende kliko, viel en heeft nu een grote wond op zijn onderbeen. Ik hechtte die voorzichtig maar uiteindelijk ontstak er toch een stukje huid. Er ontstond een wond die niet goed genas. Het is begin van de week. Ik vraag een wondverpleegkundige om mee te kijken. Op vrijdagmiddag half vijf heeft nog niemand gekeken en laat de thuiszorgorganisatie weten dat ze geen tijd hebben. Dat schiet zo lekker op.

En zelfs in mijn eigen ‘vak’ schuiven we niet-ingeschreven mensen als hete aardappels van de een naar de ander. Tussendoor zie ik een peutertje, dat onze assistente heeft laten komen omdat ze het verhaal niet-pluis vond. Als het zieke vogeltje met oma eenmaal binnen is, zie ik dat zij aan de andere kant van Nederland woont en nu bij oma in een dorp bij ons verderop logeert. Oma kon bij haar eigen huisarts niet terecht want die had het te druk. Ze belde ons.

Zorgstelsel, personeelstekort? Het zal allemaal wel, maar schuiven van mensen en de demoralisatie over de hele linie baart me zorgen. ‘Want geweigerd worden maakt ons onmenselijk. En doodziek’, schreef Abdelkader Benali vorige week in Trouw over het huisartsentekort. Net als in de politiek lijkt het ‘eigen volk en eigen instelling eerst’. Ik word daar steeds verdrietiger van.

Na twee maanden hadden we een nieuw probleem: ze ging niet dood.

Ik koester de mogelijkheid om onder de cholesterolmaffia uit te komen.

De patiënt moet niet de dupe zijn van mijn drukte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden