VerslaggeverscolumnToine Heijmans in Den Haag

De gezagsdragers kwamen glunderend kijken, maar hé, de gebroeders Traub kappen ermee

null Beeld

Mark Rutte, Klaas Dijkhoff, Henk Kamp, Sander Dekker, Dennis Wiersma, wethouders, raadsleden, gezagsdragers van heinde en verre, Arie Slob, Ronald Plasterk, de ‘halve Tweede Kamer’, ‘die lange van de PvdA’, iedereen wilde met de gebroeders Traub praten en op de foto met hun gebeeldhouwde bovenarmen, geweldig, geweldig, ‘en hé’, zegt Peet, ‘het helpt allemaal niet, joh’.

Ze kappen ermee. De huur loopt af, er is geen uitzicht op een nieuwe plek, de geestdrift is verdwenen om werklozen van de bank te trekken, van de straat naar een goedbetaald bestaan als stukadoor. Er zijn vaklui nodig en dit was de manier, maar kennelijk is wat zij doen te eenvoudig.

De overheid, zegt Peet, ‘ik zou er geen aandeel in kopen’.

Gebroeders Traub, stukadoors. Beeld Toine Heijmans
Gebroeders Traub, stukadoors.Beeld Toine Heijmans

Hun particuliere praktijkopleiding voor stukadoors, Traub-stuc, is elf jaar terug uit nood geboren vanwege een tergend stukadoorstekort: ze konden niemand meer vinden voor hun bedrijf. Wie stukadoor wil worden, kan hooguit nog naar Assen, Vroomshoop of Rosmalen, het vak is overal wegbezuinigd op de ROC’s terwijl, zegt Michel, ‘in de tijdgeest waarin we nu zitten, krijgen ze geblinddoekt een baan’.

Alles in het onderwijs moest excellent en efficiënt, iedereen moest manager worden, en bovendien is stukadoors opleiden duur want het kost een hoop aan materiaal en ruimte – Peet vertelt hoe zijn zoon machinebankwerken leerde met plastic oefenmateriaal, ‘metaal draaien is te duur’.

Michel: ‘Die LTS’en zijn niet zomaar verdwenen. Er wordt ook op neergekeken.’

Maar nu kwam de gemeente met een simpel plan: ‘kwetsbare jongeren’ uit de bijstand trekken door ze een vak te leren aan de ‘Energie Academie’. Zonnepaneleninstallateurs, warmtepompmonteurs, tegelzetters, ijzervlechters, alles in één pand, de Traubs namen de stukadoors voor hun rekening. Peet: ‘Je haalt die gasten naar binnen, slingert ze in de centrifuge, kijkt welk vak bij ze past en slingert ze met een baan naar buiten. Hé, het is vrij simpel.’ Moet je ze soms wel ‘van het matras trekken’, leren op tijd te komen, hoort erbij.

Mark Rutte opende de academie met z’n breedste lach, anderhalf jaar geleden, en nu is de ‘technische vakschool’ alweer ten gronde. 1,3 miljoen aan subsidie vermalen in ambtelijke ruzies, onbezoldigde maar toch betaalde bestuurders, ‘korte lijntjes’, ‘kwartiermakers’, administratieve chaos en een afgetreden wethouder – lees over het verbijsterende rapport dat bureau Berenschot maakte, kijk het raadsdebat terug, of ga langs bij Peet en Michel. Naast een vuilcontainer vonden ze de administratie van de Energie Academie, en die ordners stellen ze beschikbaar.

40 miljoen per jaar, zegt Michel, betaalt de gemeente aan bijstandsuitkeringen. Peet: ‘Dan is dit een megagoedkoop plan, maar er zaten vooral mensen op kantoor geld te verdienen, hé.’ Michel: ‘Dat is lekker eten, hé, snap je hem?’

Peet ging op z’n 14de van school, kwam via het grondverzet en de taxibranche in het stukadoren terecht, Michel ‘had overal schijt aan’ en deed ‘wat rare dingen’ maar ‘uiteindelijk kun je altijd nog stukadoor worden en dan is er iemand nodig die zegt: je wilt het niet, maar je kunt het wel’.

Een vak leer je van een meester, zegt hij, zo is het bij hem ook gegaan: iemand die je bij de kladden pakt. Daarna word je zelf meester, zo geef je het stukadoren door. Dat systeem is stuk, mede dankzij de hierboven aangehaalde gezagsdragers, het Centrum Vakopleiding, waar hij les kreeg ‘is ook al wegbezuinigd’.

Met Mark Rutte. Beeld Traub Stuc
Met Mark Rutte.Beeld Traub Stuc

Bij Traub-stuc komen de gezellen half 8 ter plaatse, er is altijd koffie en altijd zijn er Wiener worsten in de keuken, en dan is het strijken-zetten, strijken-zetten. ‘We geven ze geen theorie’, zegt Peet, ‘we doen het gewoon voor.’ Leerlingen komen van het UWV, uit andere projecten, of uit zichzelf, de kosten zijn 100 euro per dag.

De Turkse jongen die niet wilde maar nu de Range Rover van rapper Boef rijdt, ‘die heeft zestig man personeel’. Michel: ‘Zeg het maar.’ Peet: ‘Allemaal bij ons begonnen.’

De managers van de Energie Academie, zeggen ze, hadden geen idee. Wat thuiszitten is, wat het met je doet, hoe je dat benadert. Michel: ‘Dat kan je niet vanaf een kantoortje besturen.’ Maar het einde van dat ‘ambachtscentrum’ is dus ook het einde van hun stukadoorsopleiding. ‘Het gevoel is verdwenen’, zegt Peet. ‘En je bent toch naar beneden gehaald.’

Telefoontje van een raadslid, appje van de VVD, nog steeds wil iedereen met ze praten maar nee, we kappen ermee, zegt Michel, ‘wij zijn gewoon stukadoors hè, geen politici’. Het beginscherm van zijn telefoon toont een foto: Michel met een breeduit lachende Mark Rutte.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden