Verslaggeverscolumn Toine Heijmans in Almelo

De gevaarlijkste weg van Nederland is niet de gevaarlijkste weg

Scherp als een adelaar bereik ik de gevaarlijkste weg van Nederland – opletten nu want het gevaar is objectief vastgesteld met data, en data liegen niet. Het is een brede lange weg, gecamoufleerd met het beste wat Nederland te bieden heeft aan verkeersveiligheid: verhoogde rijbaanscheiding, losse fietsstroken, moderne verlichting, beveiligde oversteekplaatsen, uitmuntende bebording. Ja, zegt Leyla, als ik na vijf keer zonder ongelukken heen en weer rijden aanleg bij het tankstation aan de kop van de gevaarlijkste weg van Nederland, waar ze al zeven jaar werkt, ‘ik weet eigenlijk ook niet wat er zo gevaarlijk aan is’. Vorige week kwamen ineens de cameraploegen, ‘en nu jij weer’. Het enige wat ze kan bedenken is dat, nou ja, ‘de mensen hier skeuren graag, vooral de jongeren’.

Prima verhoogde rijbaanscheiding.

Aalderinkssingel-Kolthofsingel (ze lopen in elkaar over) is wat bestuurders als verkeerswethouder Arjen Maathuis een ‘wijktoegangsweg’ noemen, met als belangrijkste problemen twee redelijk recente rotondes, een spoorwegovergang en een hefbrug, alles verbijsterend goed onderhouden, bewegwijzerd en beveiligd met stoplichten, haaientanden, signaalborden, dubbele strepen.

Gevaarlijk zijn misschien de tractoren die traag over de singel gaan, op weg naar de zomer op het veld, en de trucks die zich kalm om de rotondes vleien. Echt gevaarlijk is de columnist met zijn notitieboekje op schoot, maargoed, daar kan de weg niets aan doen.

‘Data liegen niet’, zegt Erik Donkers van Via Traffic Solutions Software, het bedrijf dat deze weg ontmaskerde als gevaarlijkste weg van Nederland. We bellen handsfree. Erik is hier nog nooit geweest (‘dit is helemaal digitaal gedaan, er zit geen handwerk bij’) maar zijn softwaretool is onverbiddelijk. Alle data, indicatoren, risicocijfers, verklarende variabelen en parameters bijeengenomen is dit de gevaarlijkste weg van Nederland, ‘er staat er nu eenmaal altijd één op 1’.

Uitstekend beveiligde overweg.

Dit is vooral de gevaarlijkste weg vanwege twee dodelijke ongevallen tussen 2015 en 2018, ‘dat is voor zo’n weg erg veel’. Was dat één ongeval geweest, zegt Erik, dan had de weg niet in de lijst gestaan. Ik vraag hem of hij weet wat voor dodelijke verkeersongevallen het waren, maar die kennis heeft het softwaresysteem niet nodig: op basis van de data van de bevoegde autoriteiten en de ‘floating car data’ (gegevens die navigatiesystemen verzenden), is via geautomatiseerde bestandskoppeling duidelijk dat dit verkeersongevallen waren gerelateerd aan de weg, niet aan gedrag. ‘Daar is op gecorrigeerd. Het zijn objectieve data.’

Zijn methode heet trouwens Cross, de Engelse term voor skeuren. Dat is wel grappig.

De verkeerswethouder vindt het minder grappig: zijn weg krijgt ‘onaangename berichtgeving’ en dat slaat terug op heel Almelo, stad met vier gevaarlijke wegen in de lijst, waarvan er twee alweer zijn heringericht. Natuurlijk gaat hij ermee aan de slag; een extern bureau beschouwt nu het gevaar van de rotondes. Maar Arjen kent inmiddels ook de achtergrond van de dodelijke ongelukken, en één ervan was duidelijk een ‘eenzijdig ongeval’. In een tunneltje viel een scootmobiel om, de berijder overleed later in het ziekenhuis. Een drama, maar daar kon de weg niets aan doen.

Uitmuntende bebording bij naderen rotonde.

Dus deze weg is niet de gevaarlijkste weg van Nederland.

‘Statistieken liegen niet’, zegt de wethouder, ‘maar ik wil graag weten: wat is er precies aan de hand?’ Hij is zo’n wethouder die liever bewonersavonden afloopt, en luistert.

Bestuurders sturen graag op data. Bijna alle gemeenten hebben een abonnement op VIA’s web-based intelligence over verkeersveiligheid. Erik Donkers ziet zijn software als een ‘digitale collega’ voor de bestuurder die het alleen maar drukker krijgt met van alles, te druk om zoals ik tien keer heen en weer te rijden over niet de gevaarlijkste weg van Nederland. Andere gemeenten zweren bij wifi-trackers of sensoren: het leven van alledag handig digitaal samengevat. Hoef je eigenlijk niet meer naar buiten.

Maar mijn eerste les statistiek was toch dat wanneer het aantal geboorten stijgt in land N, en er tegelijkertijd een toename zichtbaar is van het aantal ooievaars, de conclusie nooit zomaar kan zijn dat ooievaars de baby’s brengen.

Aan het eind van de gevaarlijkste weg van Nederland wast Johannes van de Molen zijn auto in een wasbox, hij woont hier veertig jaar. De weg naar Westerhaar, zegt hij, of die van Hardenberg naar Coevorden, ‘dát zijn gevaarlijke wegen’ daar is veel vrachtverkeer ‘en dan gaan ze inhalen’. Hier kan dat niet vanwege de verhoogde middenberm.

In principe, zegt Johannes, zijn wegen niet gevaarlijk. Mensen zijn gevaarlijk - ‘’t is altijd de mensen’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden