De gedachte dat papier en niet internet de nagel aan de doodskist van de krant zou kunnen zijn, zal Lücker in zijn graf doen omdraaien

De Kwestie

‘Voor krantenpapier zouden ze een moord doen’, schreef Martin Sommer over dagbladbedrijven in zijn biografie over de eerste na-oorlogse Volkskrant-hoofdredacteur Joop Lücker. Vlak na de Tweede Wereldoorlog was er echte papierschaarste.

Kranten gebruikten heel kleine letters met zo weinig mogelijk wit ertussen. ‘Dat is verdrietig voor onze bejaarde lezers. Maar bij een grotere letter zouden wij nog meer klachten krijgen, omdat veel belangrijk nieuws niet kan worden opgenomen’, schreef Trouw, dat zelfs enige tijd advertenties, uitgezonderd familieberichten, weigerde wegens papiergebrek.

Nu is 2018 niet meteen 1946. Krantenpapier is gewoon te koop – het wordt via Alibaba voor 500 tot 800 dollar per ton aangeboden – alleen is het duur. Omdat er voor papier geen wereldmarktprijs is, zoals voor koffie, soja of olie, maar de prijs per deal wordt uitonderhandeld, zijn de gevolgen voor iedereen verschillend.

Geen vaste prijzen

De prijsstijgingen zijn veroorzaakt doordat papierfabrikanten eerder vanwege dalende vraag van krantenpapier zijn overgeschakeld naar andere soorten papier. Parenco in Renkum bouwde in 2009 zijn krantenpapiermachine 1 om tot een machine die papier maakt voor huis-aan-huisfolders. Papiermachine 2 werd in 2015 geschikt gemaakt voor de productie van karton, waarvan de vraag stijgt door de groei van de e-commerce. Die ombouwoperaties kostte Parenco 100 miljoen euro, zodat het niet snel meer terug te draaien is.

Een andere oorzaak is dat China van krantenpapierexporteur importeur is geworden, doordat uit milieu-overwegingen de import van de grondstof oud papier, net als die van plastic, aan banden is gelegd en het land nieuw papier moet kopen.

Een derde reden is dat de grootste krantenpapierproducent ter wereld, het Noorse bedrijf Norske Skog, in december failliet is gegaan. De boedel staat nog te koop.

Oude media pesten

En ten slotte heeft president Trump een importheffing ingevoerd op Canadees krantenpapier – misschien ook om zijn vijanden bij de oude media te pesten. De Tampa Bay Times – met op papier een oplage 300 duizend op zondag en 200 duizend door de week een van de tien grootste kranten van de VS – heeft al vijftig banen geschrapt vanwege de hoge papierprijzen. En er ligt nog een groter banenverlies in het verschiet. Dan valt een kleinere Sir Edmund nog mee.

In 1995 rezen de papierprijzen ook de pan uit. Karel van Miert, de toenmalige Europees commissaris voor Mededinging, stelde zelfs een onderzoek in naar kartelvorming onder de papierproducenten. Het grote verschil is dat in die tijd kranten de grootste bloeiperiode in hun hele geschiedenis beleefden. Ze konden een stootje hebben. Nu hebben ze het moeilijk door dalende oplages en advertentie-inkomsten als gevolg van de digitalisering.

De gedachte dat papier en niet internet de nagel aan de doodskist van de krant zou kunnen zijn, zal Lücker in zijn graf doen omdraaien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.