Column Heleen Mees

De Ford-Kavanaugh hoorzitting bewijst dat er geen eerlijk speelveld is voor vrouwen om zich uit te spreken

Tijdens de hoorzitting in de Amerikaanse Senaat probeerde Christine Blasey Ford minutieus haar herinneringen op te halen aan die avond in de zomer van 1982 toen zij 15 jaar oud was en Brett Kavanaugh, de door president Trump voorgedragen kandidaat voor het Amerikaanse Hooggerechtshof, 17 jaar oud. Ford schetste een levendig portret van de omgeving waarin de hogere middenklasse in de VS socialiseert. Ze zoeken elkaar op in besloten beach clubs en countryclubs. Zo ­hoeven ze niet te zien hoe anderen leven.

Na een dag in de countryclub was Christine Ford, met haar zwempak nog onder haar kleren, met een vriendin meegegaan naar het huis van een jongen wiens ouders niet thuis waren. Toen ze boven naar de wc wilde gaan, duwden Brett Kavanaugh en diens vriend Mark Judge haar in een slaapkamer. Een dronken Kavanaugh pinde haar vast op een bed en probeerde haar te verkrachten terwijl hij zijn hand op haar mond drukte om te voorkomen dat ze ging schreeuwen. Dat het niet zover is gekomen, is volgens Ford te danken aan het feit dat ze een badpak onder haar kleren droeg, waardoor het moeilijk was haar uit te kleden, en Kavanaughs staat van dronkenschap.

Ford, die hoogleraar is en als onderzoeker verbonden aan Stanford University, verweefde haar persoonlijke verhaal met haar expertise als psycholoog. Het dronken gelach van haar belagers is onuitwisbaar opgeslagen in de hippocampus. Ford duidde haar eigen trauma in wetenschappelijke termen en was zo getuige en deskundige tegelijkertijd. Hoewel nerveus en bij tijden emotioneel, deed Christine Ford vooral erg haar best om hulpvaardig te zijn. Of, zoals ze tegen commissievoorzitter Chuck Grassley zei: ‘Ik ben graag ­collegiaal’.

Brett Kavanaugh leek nog het meest op een verongelijkte tiener die een woedeaanval heeft omdat hij zijn zin niet krijgt. Het ene moment huilend en het volgende moment tierend, onderbrak Kavanaugh de Democratische senatoren regelmatig als die hem vroegen naar zijn drankgebruik en de dubbelzinnige omschrijvingen in zijn studentenjaarboek. Toen senator Amy Klobuchar, die net had verteld dat haar vader alcoholist was, aan Kavanaugh vroeg of hij zich ooit een black-out gedronken had, snauwde hij haar toe: ‘Jij wel?’ (Hij bood later zijn excuses aan.)

Hoewel de elf Republikeinse senatoren zeiden dat ze Ford geloofwaardig vonden, stelden zij Kavanaugh geen vragen die duidelijkheid zouden kunnen verschaffen over wat er precies is voorgevallen 36 jaar geleden. In plaats daarvan putten zij zich uit in verontschuldigingen voor hetgeen Kavanaugh allemaal moest doorstaan. Het was een pijnlijk voorbeeld van wat Jia Tolentino een week eerder in The New Yorker treffend omschreef als ‘de mannelijke zwaartekracht die zijn werk doet en onze aandacht trekt naar de plek waar ze getraind is te blijven hangen: de heldenreis van mannen’.

Ik heb de nodige aarzelingen bij de #MeToo-beweging (los van de lelijke hashtag). Dat progressieve denkers, nu mannen het doelwit zijn, geen bezwaar zien in trial by social media. De begripsvervuiling waarbij elke vorm van seksuele overschrijding verkrachting heet en alle slachtoffers survivors zijn. De totale ontkenning van female agency (of, zoals de burgemeester van Amsterdam het zegt: ‘seks tussen mannen en vrouwen is nou eenmaal rommelig’). En de onwil na te denken over hoe om te gaan met de mannen die door de hashtag MeToo zijn geveld.

Daar staat tegenover dat ons brein is getraind om mannen te geloven in plaats van vrouwen, en om de sociale status van mannen belangrijker te vinden dan de fysieke veiligheid van vrouwen. Dat verklaart waarom Christine Ford zich tijdens de hoorzitting zo dienstbaar opstelde en zich bijna verontschuldigde dat ze het voorval van 36 jaar geleden überhaupt te berde had gebracht. Dat verklaart ook waarom Brett Kavanaugh zich verloor in zelfbeklag en iedereen (tot aan de Clintons) de schuld gaf van wat hem en zijn familie was aangedaan. Er was geen spoor van het gedrag dat je van een mogelijke rechter van het Amerikaanse Hooggerechtshof zou ­mogen verwachten.

De Ford-Kavanaugh hoorzitting bewijst, net als eerder het incident met Serena Williams in de finale van de U.S. Open, dat er geen eerlijk speelveld is voor vrouwen om zich uit te spreken. Alles wat vrouwen doen moet ten dienste staan van het mannelijke succesverhaal. Maar wie weet kondigt #MeToo echt een nieuw tijdperk aan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.