columnToine heijmans In Almere

De Floriade: een artist impression van alles wat Nederland bij lange na niet is

null Beeld
Toine Heijmans

Bekeken vanuit de kabelbaan is de Floriade zoals Nederland zichzelf graag ziet: een gaaf land, zonovergoten, tot op de millimeter bedacht en bebouwd met goede bedoelingen. Een overzichtelijk terrein met een duidelijk ‘grid’ en afwaterende straten van zes meter breed, lineaalstrak als een vroege landschapsfoto van Martin Kers. Op één hoekje na: daar maakt een brug noodgedwongen een bocht omdat er een beverburcht werd aangetroffen. Het kostte ruim twee ton extra, maar ook dat is een goed verhaal.

Dit keer is het in Almere, de interessantste stad van het land die nog steeds niet serieus wordt genomen omdat mensen die het voor het zeggen hebben liever wonen langs een historische gracht, of in een oud bos wuivend van welvaart. Smalend vergeleek een ex-wethouder de stad dit keer met een tiener die te veel lippenstift gebruikt. Ook dit is Nederland: samen lachen over degenen die op een andere manier hun best doen. Uit voorzorg werd de officiële naam Floriade Expo 2022 Amsterdam-Almere.

Tien jaar gedoe: afgeschreven directeuren, verspilde miljoenen, verloren rechtszaken, publiek geld aangewend voor de commerciële tuinbouwsector. Maar bij de opening vandaag is het lente, verstommen de stemmen en zal de koning aantreffen wat hij verwacht.

Zicht uit de kabelbaan op de Floriade 2022. Beeld Toine Heijmans
Zicht uit de kabelbaan op de Floriade 2022.Beeld Toine Heijmans

De kabelbaan scheert van het eiland Utopia over aangeharkt water en land naar de verbrede ‘energieneutrale’ snelweg A6 die het terrein doorsnijdt – een klimaatvriendelijker directe treinverbinding is er niet. Tweehonderdduizend planten en duizenden bomen zijn aangevoerd, vertelt landschapsarchitect Niek Roozen. Ze staan op alfabetische volgorde in het park gerangschikt, als een Excelsheet – heel toepasselijk voor het land dat alles en iedereen met liefde categoriseert.

Langszij liggen de kassen van de Nederlandse tuinbouwindustrie. De Floriade is er niet alleen voor dagjesmensen, maar ook voor de handel, ‘business-to-business’, zoals Hans Bakker het zegt, directeur nummer zeven. Hij verwacht 300 duizend zakelijke bezoekers.

De vorige Floriade, bij Venlo, mocht ik zien door de ogen van de Noord-Koreaanse delegatie. Daarvoor was een semigeheime landendag georganiseerd, culminerend in een lunch met de Noord-Koreaanse ambassadeur, waar ook de directeur van de Floriade, de voorzitter van de Tuinbouwraad en een burgemeester bij aanwezig waren. Tijdens een ceremonie met de Noord-Koreaanse vlag keken ambts- en gezagsdragers naar een optreden van Noord-Koreaanse zangeressen, en klonken de volksliederen. Dit was in een besloten zaaltje.

Ceremonie voor Noord-Korea tijdens de Floriade 2012 Beeld Toine Heijmans
Ceremonie voor Noord-Korea tijdens de Floriade 2012Beeld Toine Heijmans

Nederlanders doen altijd en overal zaken en begrijpen dat je sommige dingen niet aan de grote klok moet hangen. En Noord-Korea ziet zichzelf als bloemenland: in het botanisch museum van Pyongyang schitteren de Kimilsungia en de Kimjongilia, een paarse orchidee en een rode begonia, bloemen die vereerd moeten als de leiders zelf.

Het wordt me niet duidelijk welke internationale delegaties dit keer de Floriade bezoeken, ik schat zo in dat de Noord-Koreanen hebben afgedaan, net als de Russen. Wel hebben Qatar, China, Sudan en Thailand een eigen paviljoen. Er is moeite gestoken in het lokken van landen, vertelt Annemarie Jorritsma, ex-burgemeester van Almere en nu onbezoldigd commissaris-generaal. Diverse kabinetsleden werden ingezet, ‘Kaag en Schouten, Stef Blok. En de minister-president himself’.

Duitsland kwam met een houten ‘biotopia’, Japan met een traditioneel boerenerf, Suriname met een grote kas en sopropo als ‘superfood’, ‘wij waren altijd al zo green als wat’ zegt architect Aniel Ramjanam ter plekke. Het motto van de Floriade is ‘growing green cities’: een ‘legacy’ van ‘groen leven, eten en wonen’ voor ‘een hoopvolle toekomst’, zegt directeur Bakker, ‘dat is de storytelling’.

Een ‘biobased’ modulair pand gebouwd van hout uit de omgeving, met wanden van kurk en boombast en een vloer van spinaziezaad. Een paviljoen vol natuurlijke noviteiten: 3d-geprinte algen, een tafel van zeewier, een muur bekleed met mycelium en geïsoleerd met gras. De Floriade is in alle poriën duurzaam en gezond, green en happy, een baken van stadsnatuur, ‘vertical farming’ en kunst – het heeft zelfs een ecologische verbindingszone die Nederland ooit door minister Henk Bleker werd ontzegd. Er zijn insectenhotels. Er is een modern woonzorgcentrum voor dementerende ouderen. En over een half jaar moet het terrein heel circulair worden omgetoverd tot een woonwijk.

Zo werd de Floriade ook een artist impression van alles wat Nederland bij lange na niet is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden