De financiële duivelskring van het voetbal

Voordat het leven je verlaat, begint de tijd je te ontglippen.

Sinds ik deze wijsheid onlangs bij een Russische schrijver-journalist las, laat zij mij niet meer los. Lichtelijk bezorgd kijk ik naar mezelf om te zien of dit sluipende proces al begonnen is. En inderdaad, er is één terrein waarop ik aan het afhaken ben om niet te willen meegaan in de hedendaagse gekte, en dat is het voetbal.

De verwijdering is natuurlijk al langer aan de gang, maar vorige week wist ik het zeker. Willem Vissers had een stuk in de Volkskrant, waarvoor hij onder anderen had gesproken met Chris Woerts, tegenwoordig commercieel directeur van de Engelse club Sunderland en vroeger directeur bij Feyenoord en de Eredivisie CV.

Betaalvee
Woerts’ advies voor clubs met ambitie is simpel. Alle macht aan één vermogende eigenaar, of dat nu een Arabier, een Rus of een Amerikaan is. De trainer moet zijn mond houden en zie het volk als betaalvee. Beperk de voetbalbeelden die gratis te zien zijn op televisie tot een minimum, stop de wedstrijden achter een decoder, laat de liefhebber daarvoor goed dokken en gun de spelers geen rust rond Kerst en Nieuwjaar omdat je dan de meeste abonnementen slijt.

In deze visie is voetbal niet meer het doel maar nog slechts een middel tot het maken van zoveel mogelijk geld. Overal zingen bankiers een toontje lager door de kredietcrisis. Maar de voetbalwereld gedraagt zich ijzerenheinig alsof de financiële wereld niet hardhandig is afgestraft voor een cultuur die hebzucht en het nemen van onverantwoorde risico’s bevorderde.

Woerts ontkent natuurlijk dat geld het eindpunt is. Bij hem is geld het begin van een keten, waarbij hogere begrotingen leiden tot het aantrekken van betere spelers, het winnen van meer wedstrijden, de komst van meer publiek en het ontstaan van meer sfeer. Dat klinkt logisch, maar uiteindelijk gaat het er in deze redenering toch om dat mannen als Woerts de hele dag bezig zijn te bekijken hoe ze de voetballiefhebber geld uit zijn zak kunnen kloppen. Geld is waarmee alles begint en eindigt.

Financiële duivelskring
Europese topclubs zitten nu al verstrikt in een financiële duivelskring: zonder topprestaties geen geld, zonder geld geen topprestaties. Dus jagen ze elkaar op in het opstellen van steeds hogere begrotingen en het uitgeven van geld dat ze niet hebben.

Maarten Fontein, voormalig topman van Ajax, afgelopen week in De Telegraaf: ‘Real Madrid staat tussen de 600 en 800 miljoen euro in het rood. Ze kopen toch voor 250 miljoen aan nieuwe spelers en betalen voor Cristiano Ronaldo 95 miljoen euro cash! Real dekt zich in met televisiecontracten. Maar wat als de televisiemarkt in elkaar klapt. Niet ondenkbaar.’

Waar doet ons dit aan denken? Juist, aan al die bankiers die steeds harder naar voren vluchtten totdat het kaartenhuis instortte.

Hubert Smeets wees in NRC-Handelsblad op de totale schuldenlast van de Engelse voetbalclubs, die vorig najaar ruim 3,5 miljard euro bedroeg. Het is net als bij de banken een piramidespel en Smeets vraagt zich af hoe lang dit kan duren.

Omvallen
In een opzicht gaat de vergelijking gelukkig mank. Als de financiële megalomanie in de voetbalwereld doorgeprikt wordt, zou dat alleen maar welkom zijn. Het omvallen van banken kan iedereen raken, direct of indirect, bij voetbalclubs is dat effect op de reële economie er niet.

Terug naar af zal overigens niet mogelijk zijn. Als volkssport blijft voetbal een dankbaar werkterrein voor de commercie. Dat is niet erg, maar laat de bonden dan, in navolging van de overheden bij de banken, met behulp van regels excessen proberen te beteugelen. Voorkom door inperking van de transferperiode dat Ajax pal voor het begin of halverwege de competitie zijn sterspeler kwijtraakt aan de reservebank van Real. Of voorkom door limieten te stellen dat je club nog slechts een doorgangshuis is voor buitenlandse huurlingen, met wie je je door hun hoge omloopsnelheid amper kunt identificeren.

Droog boekhouderstaatje

Veel meer valt er, vrees ik, niet te doen. De samenstelling van halve finales van de Champions League zal waarschijnlijk weer net zo voorspelbaar zijn als een droog boekhouderstaatje met de grootste clubbegrotingen.

Gelukkig is er interlandvoetbal als uitwijkplaats voor hen die houden van toeval en onvoorspelbaarheid. Jammer alleen dat op nog geen jaar van het WK een hele generatie Nederlandse topinternationals bij Real Madrid als een partij onverkoopbare honingtomaatjes wordt doorgedraaid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden