BrievenZaterdag 18 januari

De Europese Unie heeft nog veel meer voor vrouwen gedaan

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 18 januari.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag

Met belangstelling las ik het ­ingezonden stuk van Gertrud de Vries over de activiteiten van het Europese Hof van Justitie op het gebied van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, in de Volkskrant. Mevrouw de Vries heeft groot gelijk. Ik wil er graag nog iets aan toevoegen.

De Europese Unie heeft nog veel meer voor vrouwen gedaan. Ik heb daar in de jaren 80, met stimulerende resoluties in het Europees Parlement (vaak samen met Hedy d’Ancona), veel aan kunnen doen.

De Europese Commissie heeft als reactie op die resoluties vijf Richtlijnen uitgevaardigd: inzake de gelijke behandeling in de sociale zekerheid, bovenwettelijke regelingen in de sociale zekerheid (bedrijfspensioenen), de gelijke behandeling op de arbeidsmarkt (sollicitaties, loopbaanplanning, ontslag), de gelijke behandeling in pensioenen en over­levingspensioenen (weduwen en weduwnaars) en inzake de gelijke behandeling van meewerkende vrouwen in gezinsbedrijven (voor de landbouw, voor de middenstand en voor zelfstandige beroepen). Bij deze laatste groepen ging het in Nederland om 400 duizend meewerkende vrouwen die geen loon en sociale zekerheid kregen en ook geen pensioen opbouwden.

Als de Europese Commissie destijds aarzelde om te reageren op onze resoluties schakelden we ook toen het Europese Hof van Justitie in. Dat heeft destijds goed geholpen. Dreigen ermee was vaak al voldoende.

Een groter probleem was de Europese Ministerraad, de EU-lidstaten, die als laatsten moesten instemmen. ­Ierland en Nederland waren in die tijd altijd de grootste dwarsliggers.

Ik herinner me nog een spreekbeurt van minister ­Ruding waarbij hij beweerde dat deze Richtlijnen hem (dus de Nederlandse overheid) 5 miljard gulden per jaar kostten. Dit bleek later circa 3 miljard gulden te zijn. Mijn reactie daarop was toen dat de Nederlandse vrouwen daarmee precies wisten wat ze jaarlijks tekort kwamen. Dat haalde destijds de voorpagina’s van alle Nederlandse kranten. Mijn CDA was daar toen niet blij mee, maar steunde mij wel.

Nederland vroeg, als ze de Richtlijnen niet tegen konden houden, altijd om zeer lange uitvoeringstijden. Soms zelfs tot zes jaar. Nederland kon deze Richtlijnen niet tegenhouden omdat ze bij stemming in de Europese Ministerraad vielen onder de regels van de gekwalificeerde meerderheid. Dat betekent dat ze, als tweederde van de lidstaten van de EU voorstemden, waren goedgekeurd.

Een Europese Richtlijn is een wettelijk Europees instrument. De EU-lidstaten zijn verplicht die uit te voeren.

Bij niet uitvoeren of niet op tijd uitvoeren kan iedere burger een klacht indienen bij het Europese Hof van Justitie. Ook een europarlementslid kan dat doen. Het Europese Hof kan een verplichtende aanwijzing geven maar ook flinke boetes uitdelen.

Hanja Maij-Weggen, Lid van het Europees Parlement van 1979 tot 1989 en van 1994 tot 2003, Eindhoven

Monarchie

Ik las enige dagen geleden met instemming Olaf Tempelmans stuk, waarin hij beschreef hoe en waarom zijn inzicht over de monarchie in Nederland enigszins verschoof. En daarna het stuk dat je wist dat zou komen, waarin een republikein Tempelmans stuk afbrandt.

Ikzelf ben het in grote mate met Tempelman eens. Ik heb zelfs geen bezwaar tegen het weinige dat de koning nog in politieke zaken in te brengen heeft.

Naar mijn smaak zijn de republikeinen in Nederland een beetje ‘systeemneukers’: alleen een in een verkiezing gekozen functionaris mag enige macht uitoefenen. En de koning mag in het geheel geen invloed hebben. Ik heb nooit 100 procent vertrouwen in systemen.

Sommige latere dictators zijn keurig door het democratische systeem aan de macht geholpen.

Daartegenover stel ik de retorische vraag: door wie was mevrouw Liesbeth den Uyl gekozen, terwijl ze aan de keukentafel naar verluidt best veel invloed had. Ook mevrouw Wiegel had invloed toen ze Hans Wiegel dreigde dat hij niet thuis hoefde te komen als hij in de Eerste Kamer de gekozen burgemeester niet ­afstemde.

En door wie zijn de leden van de Hoge Raad en die van de Raad van State verkozen? Twee lichamen die, me dunkt, nogal wat macht en invloed uitoefenen.

De koning zit hier, al eeuwen niet meer bij de gratie Gods, maar bij de gratie van het volk en de volksvertegenwoordigers. Hij moet laveren met zijn macht. Koningin Juliana gebruikte haar macht om late naoorlogse voltrekkingen van doodvonnissen te voorkomen. Dat werd door de toenmalige regering gepruimd. Groothertog Hendrik van Luxemburg deed ook zoiets en weigerde een euthanasiewet te ondertekenen − en werd prompt van al zijn politieke macht ontdaan. Uiteindelijk kan het volk ingrijpen.

Het voordeel van de monarchie is dat we telkens voor een periode van dertig jaar een known quantity hebben – en voorlopig zijn de vooruitzichten goed.

Ben ik principieel monarchist? Nee. Als het gehele Koninklijk Huis vandaag onder de tram komt, mogen ze morgen de Republiek der Verenigde Nederlanden optuigen. Net zoals, als het Amsterdamse Centraal Station in elkaar zou zakken, wij daar een modern gebouw zouden neerzetten.

Maar ik vind de kracht van de Nederlandse samenleving dat wij een ogenschijnlijk onzinnig, maar leuk, systeem weten te handhaven via geschreven en ongeschreven spelregels die breed ­worden opgevolgd. Als een samenleving dat kan, dan heeft die cohesie.

Derk HilleRisLambersWageningen

Werk afbouwen

Wat mij betreft mogen alle ouderen ­doorwerken als ze daar gelukkig van worden. Het lijkt me dat er genoeg vrijwilligerswerk is en je overal in Nederland nuttig kunt zijn zonder daar geld bij te krijgen, maar soit, als je denkt dat je nut aan een salaris af te lezen is, werk dan ­gerust door.

Maar zullen we in de tussentijd het werken afbouwen? Zeg, als je nu afstudeert, dan mag je nog maximaal 32 uur per week werken, en over 5 jaar verlagen we dat naar 28 uur. Dit natuurlijk voor het loon wat bij de huidige 38 uur hoort, dat dicht gelijk de loonkloof een beetje.

Al die vrije tijd kan dan gebruikt worden voor mantelzorg. Niet alleen bij je ­eigen familie, maar gewoon voor elke ­bejaarde/ zieke in het lokale bejaardenhuis of zorginstelling. En als hulpleraar/ klaar-over/ conciërge bij je lokale school natuurlijk.

Meindert de VriesDen Bosch

Doorwerken

Weg met het automatisch ontslag als de werknemer de AOW-leeftijd bereikt. Als werkenden eerder willen stoppen, moet dat kunnen, maar als ze langer willen doorwerken, dan moet dat ook gewoon mogen. Met de nadruk op gewóón.

F.M. BoonDelft

Seniorengetto

In de Volkskrant stond een voorstel om bejaardenwijken op te zetten. Dat lijken mij meer seniorengetto’s in een poging de ouderen langzamerhand uit de maatschappij te verwijderen. Dan mogen ze zeker met een avatar als virtuele hulpverlener tegen de muren praten. Ook daarover stond een artikel in dezelfde Volkskrant.

Hylke ten CateHaarlem

Beeld Bas van der Schot

Knarrenhoven

Afgelopen zondag had ik als een met veel plezier nog werkende Dreestrekker onze jaarlijkse straatborrel midden tussen mensen van alle generaties. Mijn vrouw is na een diep dal, en met een scootmobiel en een toefje thuiszorg, weer volop actief in van alles. We staan dus nog midden in de samenleving.

Tot mijn leedwezen lees ik in de Volkskrant dat er steeds vaker de wens komt tot wonen in reservaten voor gelijkgestemde ouderen zoals speciale knarrenhoven. Ik moet er eerlijk gezegd niet aan denken dat al die klagende babyboomende ouderen van mijn generatie ook nog samen gaan hokken. De wereld verandert ten positieve, zoals altijd overigens, maar zet je drie boomers bij ­elkaar dan lijkt het soms of het einde der tijden nabij is, wat in fysieke zin – vooruit dan – enigszins klopt.

‘Ouderen worden gepakt door de overheid’, volgens Henk Krol, ‘de bejaardenhuizen moeten terug’ volgens omroep Max, en er moeten veel meer kampeerplaatsen komen voor de luxe campers die we van de overwaarde van ons huis hebben gekocht. We leven steeds langer en gezonder en zijn gelukkiger dan ooit, en er zijn gele hesjes in de aanbieding bij de Action voor wie nog van plan is een ‘roept u maar’-klacht uit te dragen. Want er deugt natuurlijk van alles niet aan de samenleving want ‘met mij, onze generatie, wordt geen rekening gehouden.’

Ik wil graag tot mijn 75ste blijven werken, i.p.v. rummicuppen in een camper, leegstaande kerkjes bezoeken of samen onkruid wieden in een knarrenhof. Want als er vraag en behoefte is aan mijn kennis en kunde en vrolijkheid, dan ga ik toch zeker niet samen oud zitten wezen.

Ik wil dat mijn kleinkinderen me scherp als een mes houden en ik met hen kan rollatorrocken als dat er ooit van komt. En als het echt niet meer gaat, die drie laatste maanden naar mijn einde, die komen we ook wel door. Dus knarren, van alle soorten en maten. Tijd voor revolutie! Doe een grijs hesje aan en mijd ­elkaar! Blijf midden in het leven staan en ga niet samen oud zitten worden. ­Samenleven doen we samen en dwars door elkaar heen. Zouden we het daar niet vaker over moeten hebben?

Marien van SchijndelDeventer

Ajax kampioen?

In reactie op het artikel van Willem ­Vissers over Ajax: als Ajax kampioen wordt, heeft het dat mede te danken aan de 3-0 overwinning van Sparta op AZ pal voor de winterstop.

Of de ploeg van Rotterdam-West moet aanstaande zondag ook de Amsterdammers een koude douche bezorgen. Het zou zo maar eens kunnen!

Fred RohdeLeiden

Vrijende gemeente

In zijn necrologie over de vroegere artistiek leider van Paradiso, Mark Wessels, stelt Peter de Waard in de tweede alinea dat er tegenover Paradiso destijds ‘de vrije kerk’ stond. In een citaat van dochter Patricia Wessels dat hierop volgt, wordt dat bevestigd, waar zij opmerkt dat haar vader sprak ‘van de vrije gemeente aan de overkant, de onvrije gemeente naast hem en de vrijende gemeente waarmee hij Paradiso zelf bedoelde’.

Het kan zijn dat Mark Wessels deze ­indeling zelf de betere vond maar dat maakt het niet minder onjuist. Reeds lang voordat Paradiso zijn deuren opende, heette het gebouw ‘De Vrije ­Gemeente’. Dit staat zelfs in de voorgevel gebeiteld. De gevangenis op het Kleine Gartmanplantsoen daarnaast stond ­inderdaad bekend als ‘de onvrije gemeente’. Maar ‘de vrijende gemeente’ stond uitsluitend voor de leerlingen van het Barlaeus Gymnasium: ‘aan de overkant’. De Vrije Gemeente was een geloofsgemeenschap die in 1877 ontstond toen de broers Ph. R. en P.H. Hugenholtz uit de Nederlands hervormde kerk traden en een eigen gemeente begonnen.

André Voskuijloud-Barlaeaan, Amsterdam

Maagballon

Weer komt er een wondermiddel op de markt tegen de groeiende overgewicht­epidemie, de maagballon. Ruim 50 procent van de Nederlandse bevolking is te zwaar. De maag­ballon vermindert het hongergevoel, waardoor de patiënt minder eet.

Waar hebben we eigenlijk zo’n honger naar? Is dat werkelijk eten of iets anders?

Mariette ReinekeAmsterdam

Religieuze wanen

Gelovige mensen in ons land, rooms-katholieken in het bijzonder, zijn gewend aan schimpscheuten op godsdienst en kerk. Daarop reageren heeft vaak weinig zin. ‘Schelden doet geen pijn’, riepen we vroeger als kind en een polemiek met ­fanatieke bestrijders van kerk of godsdienst overtuigt meestal alleen de eigen achterban. Dus ga je er vaak maar beter schouderophalend aan voorbij.

De column Religieuze wanen van Bert Wagendorp in de Volkskrant moet worden weersproken vanwege de karikatuur die Wagendorp van de Katholieke Kerk maakt en de onverholen grofheid die hij ten toon spreidt.

Voor de wereldwijde oecumene, de ­wereldgodsdiensten en de Rooms-katholieke Kerk in het bijzonder, is de paus een belangrijke en gerespecteerde geestelijk leider. In zijn weergave van de discussie over het celibaat grossiert Wagendorp in beledigingen aan het adres van de leiders van de Rooms-katholieke Kerk, die hij betitelt als ‘een hoogbejaard dementerend volk’. Stel je voor dat het usance wordt om inhoudelijke maatschappelijke of politieke discussies zo op de man te spelen. Waarom dan wel als het om godsdienst of kerk gaat?

Het celibaat is een kerkelijke wet die in de geschiedenis van de Kerk pas laat is ­ingesteld en die ook al eeuwenlang in discussie is. Daar kun je van alles van ­vinden, zolang maar niet wordt vergeten dat het celibaat een keuze is die in vrijheid wordt gemaakt. Die keuze staat niet alleen voor de toewijding aan God (Wagendorp), maar ook aan de mensen die tot de kerkelijke gemeenschap behoren. Het celibaat is niet alleen een kenmerk van de Katholieke Kerk in het Westen, maar ook van het monastieke leven in andere christelijke tradities en andere godsdiensten. Met zijn column schoffeert Wagendorp generaties priesters en religieuzen uit verleden en heden.

Geert van Dartel en Christien Crouwelvoorzitter en algemeen secretaris van de Raad van Kerken in Nederland, Amersfoort

Sheila en Bert

Sheila Sitalsing wijdt haar column aan de bovenmatige verbale agressie van onze landgenoten. Wie geen last heeft van pestende of intimiderende collega’s, kan worden platgescholden door klanten, passagiers of patiënten.

Bert Wagendorp kan er ook wat van, de oogst van 15 januari is: artiestennaam, zwartrokken, hoogbejaard dementerend volk, maffiose mannenclub, anachronistische samenzwering van idioten.

Gertjan LaanZaandam

Europese eenwording

Bedrijven, politici en deelstaten kunnen moeilijk verkroppen dat ‘Die Holländer’ de miljardenbuit in de wacht hebben ­gesleept om vier fregatten te bouwen. Sommige media – niet alleen boulevardblad Bild, maar ook kwaliteitskrant de Frankfurter Allgemeine Zeitung – bespelen historische sentimenten, wijzend op de vloot die in het verleden de trots en glorie van de Duitse natie was.

Het feit dat de Duitse concurrent van Damen, ThyssenKrupp, teleurgesteld is, begrijp ik. Maar de opstelling van de politici vind ik op zijn zachtst gezegd merkwaardig. Als er één land in Europa is dat zich sterk zegt te maken voor de Europese eenwording en solidariteit, is het Duitsland wel. Maar als het om de centen gaat, is dit gevoel plotseling verdwenen en denken de politici alleen nog maar aan het nationale belang. Als er uit de discussie over de order iets duidelijk wordt, is het wel dat de Europese eenheid nog ver is te zoeken.

Albert Kort’s-Heer Hendrikskinderen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden