CommentaarPeter Giesen

De EU had bij de onderhandelingen met AstraZeneca over het vaccin beter op de snelheid dan de prijs kunnen gokken

Leonoor Wijnans van het CBG staat de pers te woord over het coronavaccin van fabrikant AstraZeneca. Het CBG presenteert de eindbeoordeling van het EMA en licht de werking, veiligheid en kwaliteit van het vaccin toe.  Beeld ANP
Leonoor Wijnans van het CBG staat de pers te woord over het coronavaccin van fabrikant AstraZeneca. Het CBG presenteert de eindbeoordeling van het EMA en licht de werking, veiligheid en kwaliteit van het vaccin toe.Beeld ANP

De vorig jaar vol trots gepresenteerde gezamenlijke Europese inkoop van coronavaccins draait op een politieke nachtmerrie uit, omdat de EU over veel minder vaccins kan beschikken dan het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.

In zo’n geval is de Europese Commissie altijd een gemakkelijke zondebok. Dat is niet terecht: vanaf het begin waren de lidstaten nauw betrokken bij de onderhandelingen met de farmaceutische industrie. De gang van zaken laat wel zien dat een natiestaat, bij voldoende financiële en politieke slagkracht, sneller kan opereren dan een samenwerkingsverband van 27 soevereine staten. In mei sloot het VK een contract met AstraZeneca, in juni hadden Duitsland en Frankrijk een principedeal met de farmaceut – met Nederland en Italië aan het sleeptouw. Toen trapte de Duitse bondskanselier Merkel op de rem. Terecht oordeelde zij dat de politieke en sociale cohesie van de EU ernstig geschaad zou worden als een handjevol rijke landen eerder toegang tot het vaccin zou hebben.

Vervolgens duurden de onderhandelingen tussen de EU en AstraZeneca tot eind augustus. Ironisch genoeg duurden de gesprekken langer doordat de EU goed onderhandelde. Zij bedong een lagere prijs en weigerde de aansprakelijkheid voor eventuele problemen met het vaccin van de farmaceut over te nemen, zoals het VK en de VS deden.

Onder normale omstandigheden zou deze strategie alle lof verdienen, maar gezien de politieke, economische en sociale kosten van de pandemie valt moeilijk aan de conclusie te ontkomen dat de EU meer op snelheid had moeten gokken, en een hogere prijs en de risico's van aansprakelijkheid op de koop toe had moet nemen. Nu duurt de pandemie waarschijnlijk langer en is het imago van de EU geschaad.

Hopelijk komt de ‘oorlog’ om schaarse vaccins snel ten einde. Vaccins zouden op een rechtvaardige manier internationaal gedistribueerd moeten worden. Want alle onvrede over de stokkende aanvoer in de EU ten spijt, burgers van armere niet-Europese landen moeten nog veel langer op hun prik wachten.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Lees ook

Brussel versus AstraZeneca: hoe een prikwedstrijd uitdraaide op een vaccinoorlog

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden