Opinie

De echte vervuiler rijdt op het fietspad

Het is krankzinnig dat in de strijd tegen luchtvervuiling bijna geheel wordt voorbij gegaan aan de supervervuilende tweetakt-brommer, betoogt Martijn Kösters.

Beeld anp

Paniek en consternatie alom toen Volkswagen de emissietesten in de Verenigde Staten bleek te omzeilen en daarmee de normen ruimschoots overtrad. Politici voelden zich 'redelijk belazerd', kenners verbaasden zich over hoe Volkswagen dit had klaargespeeld en de consument vroeg zich af wat er nog meer mankeerde aan zijn degelijke Duitser. Veertig maal de toegestane hoeveelheid Stikstofoxiden, milieuvijand nummer 1 komt uit Wolfsburg. 'Oder'?

Trabant

Wellicht bent u bekend met de Oostblokmobiel van weleer, de Trabant. Deze stond niet alleen symbool voor de hereniging van Duitsland, maar ook voor alles wat we hier beter konden dan in het Oosten. Pruttelend en kuchend ploeterden ze in 1989 het Westen in. Waar we hier al bewust bezig waren en de katalysator steeds meer inburgerde, roffelde de Trabant in het rond met zijn tweetakt-motortje. Voor de niet techneuten: een van de kenmerken van een tweetakt-motor is dat olie met de brandstof wordt vermengd om de motor te smeren. De verdere gevolgen omtrent uitstoot laten zich raden.

Toch is de tweetakt-motor nog ruimschoots aanwezig op de Nederlandse wegen. Door zijn basale techniek vindt deze nog altijd gretig aftrek bij bromfietsen die, los van een helmplicht en wettelijk vastgelegd vermogen, volledig de vrije hand krijgen van de wet. Lokale middelen als een milieuzone leggen ook geen strobreed in de weg, zolang zij zich richten op auto's en vrachtwagens.

Supervervuiler

Concreet, onderzoek van TNO wees uit dat een tweetakt-bromfiets tot wel 2700 keer vervuilender was dan een bestelbus. Viertakt-brommers zonder deze mengsmering deden het weliswaar beter, maar haalden de daarvoor gestelde normen ook niet. Verder onderzoek leert dat de echte pijn zit in de uitstoot van fijne deeltjes. Waar een vrachtwagen 30000 deeltjes fijnstof per kubieke centimeter uitstoot, behaalt de kleine brommer een waarde van 35000. In perspectief: de cilinderinhoud van een vrachtwagen is een factor 200 tot 300 groter dan de bromfiets. Daarbovenop bestaat nog het probleem van ultrafijnstof, wat ruimschoots aanwezig is in brommeremissies en nog verder in de longen kan doordringen.

Argumenten dat het wel meevalt met de bijdrage van de brommer aan vervuiling worden door een TNO-studie ook onderuit gehaald. Gefocust op Amsterdam (binnen de ring) bleek dat brommers tot 5% van de verkeersstroom uitmaakten, maar verantwoordelijk waren voor respectievelijk 10 en 24 procent van de totale uitstoot in CO2 en koolwaterstoffen (HC), een van de hoofdoorzaken van smog.

Stedelijke omgeving

Cijfers zijn cijfers weliswaar, maar het ware probleem zit hem in waar de stoffen worden uitgestoten. En voor een brommer is dat vaak in een stedelijke omgeving, dé plek waar we uitstoot willen terugdringen. Waar auto's meer en meer verbannen worden uit de binnenstad vanwege de verkeersdruk en (in grote steden) de uitstoot, maar bij ons mag de brommer zich vrij mengen tussen fietsers en winkelend publiek. Ook het gezonde fietsen krijgt een knauw, waar een frisse neus halen bij het stoplicht verandert in uitgerookt worden met deze uitstootcijfers in het achterhoofd.

Maar de actie van beleidsmakers blijft ernstig achter bij wat er toegezegd wordt naar aanleiding van 'Dieselgate'. Bezorgde Kamerleden stellen weliswaar hun vragen wanneer het brommerprobleem de media haalt, maar daar blijft het dan ook bij, mede dankzij een stevige stok achter de deur van belangenorganisaties die 'hun' ondernemers in bescherming nemen.

Met dit betoog wil ik geenszins de fouten van Volkswagen bagatalliseren, maar aangeven dat het terugdringen van luchtvervuiling meer vraagt dan een kruistocht tegen diesels. Sommige actoren verschuilen zich weliswaar in de coulissen van de wet, maar spelen stiekem toch een hoofdrol.

Martijn Kösters is Masterstudent European Studies te Maastricht en lid van de Jonge Democraten Limburg

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden