De dood van de papieren krant

Stop de persen! Het is gebeurd, jawel, het is eindelijk gebeurd.

Andrew Keen

Een landelijke Amerikaanse krant, met een illustere geschiedenis van een eeuw en zeven illustere Pulitzer-prijzen op z’n naam, is volledig op digitale publicatie overgegaan. Vorige week kondigde The Christian Science Monitor uit Boston aan de inhoud van de dagkrant voortaan alleen nog op internet te zullen zetten. Per april volgend jaar stopt The Christian Science Monitor – die in 1908 werd opgericht door Mary Baker Eddy uit New England, de grondlegster van de Christian Science-beweging – met zijn papieren editie om zich te concentreren op de met advertentiekosten gefinancierde website CSMonitor.com.

De honderd jaar oude Christian Science Monitor past zich daarmee aan bij de realiteit van begin 21ste eeuw. In 1908, toen Mary Baker Eddy haar krant lanceerde om haar lezers ‘op de hoogte te houden van het nieuws’, konden uitgevers om technische redenen hun product alleen maar op papier uitbrengen. Honderd jaar later heeft internet, met zijn directe wereldwijde bereik en zijn steeds lagere kosten, een revolutie teweeggebracht in de nieuwsvoorziening. In de huidige online-wereld van instantberichtgeving, waarin nieuwsjunks continu informatie en commentaar kunnen scoren, wordt de dagelijks verschijnende krant, in druk of anderszins, in rap tempo een cultureel en economisch anachronisme.

The Christian Science Monitor mag dan de eerste landelijke Amerikaanse krant zijn die deze realiteit onder ogen ziet, het zal beslist niet de laatste zijn die deze grote sprong voorwaarts maakt. Ook al heeft The Monitor met zijn charitatieve invalshoek en zijn nadruk op buitenlandberichtgeving misschien een uitzonderingspositie, het is een teken op het scherm voor alle andere Amerikaanse dagbladen. Zo meldde de Los Angeles Times vorige week, een dag voor The Christian Science Monitor zijn verrassende besluit bekendmaakte, dat er nog eens 75 arbeidsplaatsen gaan verdwijnen op de toch al drastisch uitgeklede redactie, en onthulde het Amerikaanse oplage-instituut ABC dat de verkoop van de vijfhonderd grootste Amerikaanse kranten in de eerste helft van 2008 met bijna vijf procent was gedaald. Zelfs de ‘grand old lady’, The New York Times, lijkt op sterven na dood nu de advertentieinkomsten met dertien procent zijn gedaald en het aantal rubrieksadvertenties alleen al in september met 28 procent is geslonken.

Ironisch genoeg helpt onze continu-online-cultuur wel de kranten om zeep, maar lijken de weekbladen de dans te ontspringen. Want tegelijk met het overlijdensbericht van zijn dagkrant plaatste The Christian Science Monitor een kennisgeving van de geboorte van een papieren weekendmagazine. Zal het wat meer beschouwende weekblad de rol van de dagkrant overnemen als het medium dat ons het beste op de hoogte kan houden van de actualiteit?

We zullen het zien. Wel denk ik dat het weekblad de permanent met nieuws bestookte lezer de distantie kan bieden om de hectische gebeurtenissen van alledag in een breder perspectief te zien. Toch werd er in dezelfde week dat The Christian Science Monitor de lancering van zijn weekblad aankondigde fors gesnoeid in een aantal tijdsschriften, onder andere door Condé Nast, dat Men’s Vogue en Portfolio sterk gaat inkrimpen, en Time Inc., waar zeshonderd banen (tien procent) worden geschrapt.

Maar het belangrijkste nieuws is toch de dood van het gedrukte dagblad in Amerika. Of CSMonitor.com een succes wordt of niet doet er verder niet toe; waar het om gaat, is de reden dat de website er is gekomen. De aangekondigde dood van The Christian Science Monitor is slechts de eerste in een lange reeks overlijdensberichten van vroeger zo machtige papieren kranten. De Los Angeles Times zal wel de volgende zijn, en dan de San Francisco Chronicle. De scheppende en tegelijk verwoestende opmars van de technologie heeft iets akeligs onontkoombaars. Alsof je in super-slowmotion naar gigantisch verkeersongeluk zit te kijken. Alleen zul je het bericht over de zoveelste kettingbotsing straks niet meer in de plaatselijke papieren krant kunnen lezen.

Vertaling: Cecilia Tabak

null Beeld

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden