Johanna Maria Penn-te Strake is een Nederlands jurist en bestuurder. Sinds 1 juli 2015 is zij burgemeester van de gemeente Maastricht.

180 gradenAnnemarie Penn-te Strake

‘De dood hoort bij het leven en is niet iets om bang voor te zijn’

Johanna Maria Penn-te Strake is een Nederlands jurist en bestuurder. Sinds 1 juli 2015 is zij burgemeester van de gemeente Maastricht. Beeld Ivo van der Bent

Burgemeester van Maastricht Annemarie Penn-te Strake (65) veranderde van mening over de dood.

Oude opvatting

‘De dood is iets verschrikkelijks en ik wil er niets mee te maken hebben. Mijn eerste herinnering aan de dood is een zwangerschap van mijn moeder die na acht maanden spontaan werd afgebroken. Mijn ouders waren vreselijk verdrietig omdat ze hun baby hadden verloren. Dat heeft eraan bijgedragen dat ik de dood lang op grote afstand heb gehouden. In de loop van de jaren zijn meerdere dierbaren overleden. Dat gaf veel verdriet, maar ook op die momenten wilde ik me er niet écht mee bezighouden.’

Het kantelpunt

‘Toen ik begin 50 was, kwam keihard het besef binnen: ook ik ga echt dood. Het had denk ik te maken met hormonale wisselingen, en dat ik een leeftijd bereikte waarop je geen kinderen meer kunt krijgen. Daarmee sterft er ook letterlijk iets af, verdwijnen er stofjes in je lichaam. Ik lag ’s nachts veel wakker en was met name op die momenten bezig met dat grote, zwarte gat en vooral niet daarnaartoe willen. Dat waren geen fijne momenten. Ik dacht: als ik nou, hopelijk pas wanneer ik heel oud ben, mijn laatste adem uitblaas, dan wil ik niet dat ik me de laatste dertig jaar van mijn leven zorgen heb gemaakt over mijn dood. Ik besloot dat ik daar geen tijd meer aan wilde verspillen, maar ja, los de angst voor de dood maar eens op…

‘Rond mijn 60ste gebeurden er drie dingen in een half jaar die mij confronteerden met de dood: mijn ouders overleden kort na elkaar en een paar weken daarna kreeg ik een hartstilstand. Mijn hart heeft 22 seconden stilgestaan. Toen ik ontwaakte op de hartafdeling en mensen in witte jassen mijn naam hoorde roepen, was mijn eerste gedachte: wat is het jammer dat jullie mij wakker maken, ik heb nog nooit zo lekker geslapen. Ik had het gevoel dat ik helemaal gereset was.’

Nieuwe opvatting

‘De dood hoort bij het leven en is niet iets om bang voor te zijn. Na mijn hartstilstand was mijn angst voor de dood weg en die is ook niet meer teruggekomen. Wat dat betreft was het echt een cadeau. Ik ben steeds beter aan het worden in het accepteren van de dood. Het gaat me echt lukken: dat ik mijn laatste adem uitblaas en daar vrede mee heb.

‘Het gaat erom dat je jezelf forceert om de dood in een groter verband te zien. Ik zie leven en dood nu meer als een natuurlijk verloop: we hebben ruimte op deze door mensen bewoonde aarde waar we allemaal een tijdje zijn. En het is een groot voorrecht dat ik daar ook mag zijn.’

Het effect

‘Leren omgaan met de dood was de grootste opgave in mijn leven. Nu ik voel dat ik daarin ga slagen, wordt al het andere relatiever en minder moeilijk. Ik ben altijd wel een actieve en hard werkende dame geweest, maar kan bij problemen nu ook makkelijker achteroverleunen in het besef dat het allemaal goed komt. Ik weet niet hoe lang ik nog leef, maar ik wil het fijnste uit iedere dag halen en een goed mens zijn. Dat maakt dagelijkse frustraties minder relevant.

‘Veel mensen van mijn leeftijd benoemen dat ze oud worden en nog maar weinig tijd hebben, maar ik kijk liever naar wat ik allemaal gekregen heb. Het is net als wanneer je drie weken op vakantie gaat. Dan kun je na twee weken denken: o, we hebben nog maar een week. Maar ook: wauw, we zijn al twee weken op weg.

‘Het vergt wel wat oefening om anders naar dingen te leren kijken, maar ik ben er veel gelukkiger door geworden. Het heeft er ook aan bijgedragen dat ik het verdriet over het verlies van mijn ouders heb verwerkt. Ik mis ze nog steeds, maar het helpt wel om ook hun overlijden in dat grotere geheel te zien.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden