Column Aleid Truijens

De doe–het–zelf–dna–kit voor je baby: een goed voorbeeld van een slecht idee

Wat zal er van jou worden? Hij lacht zijn charmantste jongenslachje, mijn kleinzoon van vier maanden. Zijn chocoladeogen kijken me met onbegrijpelijk groot vertrouwen aan. Wordt hij tramconducteur, kleine M., chirurg, kapper, pianist? Zal hij een zwijger zijn of een flapuit, geduldig of een drammer, bescheiden of een aandachttrekker? Wij weten het niet. Hij ook niet. Voorlopig is hij vooral lief en ruikt hij lekker.

Een fonkelnieuw mens is een geschenk dat je langzaam uitpakt, dat steeds iets meer prijsgeeft. Een toverdoos vol geheimen. Dat is het mooie aan baby’s. M. zal ons, en zichzelf, nog verrassen.

Niet alle ouders kunnen dat geduld opbrengen. Dat hoeft ook niet langer. Voor 69 euro heb je een doe-het-zelf dna-kit thuis waarmee je kunt onthullen wie er in dat wiegje ligt. Het schijnt een hit te zijn op de Negen Maanden-beurs, het ultieme kraamcadeau. Beetje wangslijm afnemen, opsturen naar de firma Analyse Me en een paar weken later weet je het.

Nou ja, niet alles natuurlijk. Je komt vijf ‘leuke eigenschappen’ te weten van je baby: de oogkleur (die na de geboorte nog verandert) , of het bittere smaakstoffen kan proeven (houdt het van spruitjes?), of het kans heeft op lactose-intolerantie, of het een gen bezit waardoor het hard kan lopen en of het een denker of een doener gaat worden.

Waarom zou je dit allemaal willen weten? Volgens ontwikkelaar Sander Bast moeten we zijn dna-test niet zo serieus nemen. Het is ‘voor de fun’, zegt hij op nos.nl. Voor baby’s biedt zijn bedrijf Analyse Me geen uitgebreide dna-tests aan. Voor volwassenen wel. Die kunnen onder meer laten meten of ze kans hebben op overgewicht, of op diabetes type 2, en of ze gevoelig zijn voor alcohol. Op basis van de dna-test geeft Analyse Me ‘gezondheidsadviezen op maat’. 

Hoe we weten of de test betrouwbaar is, vertelt AnalyseMe.nl niet. En waarop zijn de gezondheidsadviezen gebaseerd? Hebben ze artsen in dienst? Of zwatelen de ondernemers er zelf op los? Grote kans hebben op drankzucht, vetzucht of suikerziekte, dat is nogal wat. Vreemd dat dit doktertje spelen zomaar mag van de Inspectie van de Volksgezondheid. Dat vindt de Vereniging Klinische Genetica Nederland ook. De bedrijven mogen hun gang gaan; het is een groeimarkt.

Ik vind het onbegrijpelijk dat mensen hun dna afstaan. Je weet niet wat ermee gebeurt. Analyse Me zegt het genetisch materiaal te vernietigen, maar geldt dat ook voor de erover vastgelegde gegevens? Wat zegt de wet daarover?

Analyse Me biedt ook verwantschapstests en prenatale vaderschapstests aan. Handig als je denkt dat je vader je vader niet is, of als je wilt weten of het kind in je buik van je man of van je minnaar is. De uitslag kan tot enorme familiedrama’s leiden. Maar goed, dat roepen volwassenen over zichzelf af.

Baby’s hebben niks te vertellen over hun dna – al één goede reden om zo’n test nooit te doen. En hoe ‘fun’ is het om te weten of je kind een potentiële hardloper is, een denker of een doener? Grote kans dat die verwachtingen doorwerken en het kind ernaar gaat staan. Nee, jij hoeft niet op sport, niks voor jou, toch? Geef M. maar geen boek voor Sinterklaas, hij is meer een doener. G. is heel gevoelig, een echt denkertje hè?

De heersende stereotypen over ‘denkers’ en ‘doeners’ zijn taai en de maatschappelijke waardering verschilt nogal. Niet fijn om daar al jong op te worden vastgepind. Laat kinderen toch rustig worden wie ze zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden