De Dichter des Vaderlands

Afgaande op het weer buiten, maakt de Fries-Nederlandse dichter Tsead Bruinja de meeste kans <a href=\"http://www.dichterdesvaderlands.nl/read/stemmen\">Dichter des Vaderlands te worden.

Aan zijn gedichten is te horen dat hij zo'n beetje met de vorst is opgegroeid, eerder leerde schaatsen dan lopen. Een jongen van stavast. Een jongen van de wereld want hij woont in Amsterdam in een zwarte wijk tussen Marokkanen, Turken en andere messentrekkers. Een keer in de maand bel ik hem om te vragen of het nog goed gaat. '

'Prima, Appie. De buren hebben me net een bordje couscous gebracht. Ze zijn trots onder een echte dichter te wonen die 's avonds op pantoffels loopt.'

Hij is tot nu toe ook het meest effectief in zijn propaganda campagne. Hij verstuurt mails, deelt flyers uit, belt mensen op en dat allemaal in twee talen. Als je de stugge Friezen achter je hebt, dan is het pleit eigenlijk wel zo'n beetje beslecht. Ik heb een zwak voor de Friezen. Ik heb gehoord dat het wederzijds is.

Maar ik zou de vier andere genomineerde dichters niet uitwissen. Wat aan ze opvalt is dat ze allemaal dichters zijn met een onderzoekende blik. De wereld is er om serieus genomen te worden; de wereld is er om in een gedicht te eindigen. En hoe!

Hagar Peeters heeft in haar laatste bundel zichzelf overtroffen. Loper van Licht licht een aantal Oud Testamentische thema's uit het licht, de stijl is bezwerend, zangerig en intiem zoals intiem moet zijn: droog en direct. Ik was danig onder de indruk van haar laatste gedichten. Ze lijkt te zeggen: dit is van mij, niemand kan het me afpakken, ik geef het weer weg.

Bij Erik Menkveld, de derde genomineerde dichter, ben ik met een groep studenten van de Vrije Universiteit op bezoek geweest om over zijn gedichten te praten. Hij is de meeste erudiete dichter van het stel. Hij legde de studenten de opzet, vorm en inhoud van zijn poëzie uit. Het was meer dan een college. Een initiatie in wat poëzie is en kan betekenen, uit de mond van de dichter zelf. De studenten waren overrompeld. Zou Menkveld de dichter des vaderlands worden dan zal hij de kans krijgen om een heel land te overrompelen. Soms zie ik hem langs mijn raam fietsen op weg om zijn kinderen op te halen en dan vraag ik me af wat hij aan het dichten is. Alleen bij Menkveld heb ik die gedachte. Alleen Menkveld fiets langs mijn raam.

Ramsey Nasser niet. Die fietst niet. Die treint, die zweeft, die danst op de woorden. Als ik Ramsey zie dan zie ik een kruising tussen Mallarme, de Franse sublieme, briljante dichter, en Winnie de Pooh, dat lieve beertje. Ramsey is acteur, spreker, essayist, dichter, activist en in dit alles is hij geniaal. En het fantastische is dat het niet intimideert maar inneemt. Je wilt, wanneer Nasser speelt, dicht, voordraagt onderdeel worden van hem. In hem opgaan. Hij is de meest lyrische dichter. Kiest Nederland voor Nasser dan gaan de poorten naar de hel en het paradijs gelijktijdig open.

Joke van Leeuwen. De vijfde genomineerde. Ik was negen, tien toen ik Deesje las. Een van de grote naoorlogse romans. Dit verhaal gaat over Deesje. Dit verhaal ging ook over de taal. Over wat taal kan. Een pad plaveien. Licht werpen. Verduisteren. Dat het over taal ging, daar kwam ik later pas achter. Deesje maakte van mij een schrijver, een reiziger. Bij de opvoering van Deesje in het Hofpleintheater in Rotterdam, eind jaren tachtig, zag ik haar zitten. Joke van Leeuwen. De God van de kinderen. De God van de Taal.

Joke van Leeuwen dicht over de wereld in de greep van de taal. Zij ontfutselt de taal voor ons. Haar lezen is door haar verbeelding lezen.

Het zijn alle vijf fantastische dichters.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden