Dagboek van een huisartsJoost Zaat

De complottheorie is snel geboren

null Beeld

Het is nog steeds opvallend rustig in de praktijk. De ochtend na het paasweekend staan er nog maar weinig geplande afspraken in de agenda. Daar voel ik me een beetje schuldig over: op de ic’s, in de verpleeghuizen en in huisartsenpraktijken in de brandhaarden werken ze zich drie slagen in de rondte en ik lummel hier een beetje. Ik bel en stel gerust. Veel klachten gaan vanzelf over en daarvoor is een bezoekje aan de dokter niet nodig, maar dat ik zo overbodig ben, geloof ik nu ook weer niet.

Verklaringen

Meer tijd betekent ook dat gesprekken anders lopen. Er is de mogelijkheden om dieper op achterliggende vragen in te gaan. ‘Denk je ook niet dat die 5G er iets mee te maken heeft? Mijn dochter denkt van wel’, zegt een goed opgeleide patiënt. Hij heeft wel vaker ­verklaringen voor klachten die niet overeenkomen met natuurkundige of biologische principes.

De dakdekkers die bij mij het werk zijn, hadden het er bij hun ochtendkoffie ook al over. Het idee is blijkbaar niet uniek. Die masten kun je zien, dat virus niet en dat helpt bovendien je oma om zeep. Een beetje achterdocht en gebrekkig begrip van wetenschap en een nieuwe complottheorie is snel geboren. Op Twitter zag ik ook al iemand die 5G slecht voor elfjes en kabouters vond.

Mensen hebben een onbedwingbare behoefte het ongrijpbare van een epidemie in verband te brengen met iets anders wat ze ook niet begrijpen. Dat was met de pest in de Middeleeuwen zo en met de cholera in de 19de eeuw. Totdat John Snow in 1854 ontdekte dat een pomp in Londen de bron van de diarree-ellende was. Toen brachten nuchtere wetenschappers een oplossing, nu ook, voor zowel de covid-19 als de 5G. Over dat laatste komt er dit jaar trouwens een advies van de ­Gezondheidsraad.

Ik zou als ik u was de wetenschap meer vertrouwen dan Twitter of Facebook. Bedenk: zonder wetenschap had u geen mobieltje gehad om waanideeën te verspreiden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden