De bewust digibete burgerOlaf Tempelman

De complottheorie helpt al een paar duizend jaar tegen ondraaglijke onzekerheid

Het is nog niet duidelijk in welk Amerikaans laboratorium die uit China ontvoerde civetkat met covid-19 werd geïnjecteerd, maar wie goed kijkt ziet op geheime foto’s wel dat de man die de coronakat terug naar China bracht Israëlische inscripties op zijn jasje heeft staan en dat dit niet toevallig exact dezelfde inscripties zijn die je op zendmasten ziet.

Gelooft u dat niet? Dan bent u niet genoeg online. Zelf ben ik dat ook niet, maar ik snap wel waarom ze daar voor complottheorieën vallen. Het leven is zowel ingewikkelder als onzekerder dan voor flink wat mensen acceptabel is. De complottheorie helpt al een paar duizend jaar tegen ondraaglijke onzekerheid: aha, het was dus allemaal zo gepland!

In het digitale tijdperk zijn mensen niet gevoeliger voor complottheorieën dan in het analoge, maar mogen ze zich wel verheugen in een groter aanbod. Ouderwetse media geven connaisseurs van de tentakels van het zionisme en de geheime bijwerkingen van 5G vaak geen podium. Het web biedt iedereen ruimte te onthullen wat de Amerikanen zouden verzwijgen.

Dat digitale complotdenkers dit voorjaar een extra groot publiek hebben, heeft te maken met thuiszittende mensen, maar ook met autoriteiten die inzake corona nog zo duidelijk in het duister tasten. Ook na maanden kunnen ze hun inwoners nog weinig zekerheden bieden. Lang vóór de digitale revolutie en het coronavirus bestond er al een wet die zich kan meten met die van de zwaartekracht: hoe minder mensen op hun autoriteiten kunnen bouwen, hoe gevoeliger ze worden voor complottheorieën. Tot voor kort geloofden ze in Turkmenistan bijvoorbeeld veel meer in complotten dan in Denemarken. In 2020 noopt onzekerheid menig Nederlander en Deen precies hetzelfde te concluderen als menig Turkmeen en Azeri: er wordt iets voor ons verzwegen. Wie online gaat, ontdekt snel hoe véél er voor ons wordt verzwegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden