De columnisten van de Volkskrant luiden 2017 in

De columnisten van de Volkskrant luiden 2017 in. Ze droegen hun columns zondag voor in De Rode Hoed in Amsterdam, ter gelegenheid van de 100ste Volkskrant op Zondag. Bekijk alle columns hier terug.

Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Philippe Remarque, hoofdredacteur

Voor de columnistenmarathon maken we een staatsieportret. Als je dan toch tradities uitvindt, dan meteen maar met alles erop en eraan. Max Pam was te laat, vorig jaar. Speciaal voor hem moest de foto over. Ter redactie, er was niet zoveel nieuws, besloot de avondchef om dat staatsieportret groot op de voorpagina te zetten. Daar stonden we, als een uit de krachten gegroeide Mormoonse familie bij een stuk over veelwijverij. En klonk het verwijt: de Volkskrant heeft teveel columnisten. Ik beken schuld. Als het om columnisten gaat, ben ik nogal hebberig. Als iemand goed is, wil ik die graag lezen. Bovendien: de krant is je dierbaarder als je er een paar favoriete columnisten of tekenaars in aantreft. Maar elke lezer is anders. Dezelfde column waar de een begerig naartoe bladert, blijft bij de ander ongelezen. Dus moet er veel keuze zijn. Als echt iedereen minder columnisten wil, moeten we onze nieuwe traditie misschien optuigen met een afvalrace. We kunnen het publiek laten stemmen wie er uit moet, maar dat is wreed en ook wat afgezaagd. Veel eerlijker is een goede oude stoelendans, bij het columnistendiner na de marathon. Dan staat in de maandagkrant wie ons ontvallen is. Max, dit keer heeft het gevolgen als je te laat bent.

Harriet Duurvoort: Het kleine leven

In de kakofonie van de ongewisse staat van de wereld put ik uit het kleine leven de meeste troost. Je hebt het zo zwaar, alleen met je autistische kindje, zeggen vriendinnen met man, dubbele carrières, kinderloos of kinderen zonder beperking. Maar in een wereld die doorgaans op succes en erkenning gericht is, haal ik veel meer vervulling uit de zorg voor een leven dat weerloos, kwetsbaar en afhankelijk is, dan uit de overigens vleiende eer hier te mogen staan. Daarom ben ik blij met de prachtige serie van Willem Vissers over zijn gehandicapte zoon. En de film van Heleen van Royen over haar dementerende moeder.

Mantelzorg kan pittig zijn maar tegelijk een grote en onvoorziene bron van geluk. Liefde voor het kwetsbare en afhankelijke schenkt een diep gevoel van voldoening. Natuurlijk is er verdriet. Maar ook zo veel schoonheid en ontroering. Het volle leven in ondeelbare pracht en pijn. Wat zwaar is, is de stress eromheen. Goede zorg regelen in een bureaucratisch inferno; het financieel bedruipen. Mantelzorg kan mooi zijn maar het moet wel behapbaar worden gemaakt. Een taak voor de overheid, maar ook voor u. Een klein gebaar maakt al zo veel verschil. Daarom: laat dit het jaar van de mantelzorg worden.

Arnon Grunberg: Gejammer over elite

Van de voorspellingen die ik een jaar geleden omstreeks deze tijd deed, was de belangrijkste dat Trump presidentskandidaat van de Republikeinen zou worden en ternauwernood zou verliezen van Clinton, waarna de Republikeinse partij verscheurd zou achterblijven. Als je kijkt naar de popular vote is dat uitgekomen, maar dat is flauw. En de Democratische partij is verscheurd achtergebleven.

Voorspellingen voor 2017: Merkel wint de verkiezingen.

Le Pen wordt geen president, maar haalt de tweede ronde.

Trump wordt niet impeached.

De PVV wordt net niet de grootste partij.

Netanyahu treedt af; aan de status quo aldaar verandert weinig. Er komt weer geen nieuwe Gaza-oorlog.

Er komt geen Dag van Nationale Rouw in Nederland. Rutte wordt opnieuw premier en de burgers krijgen genoeg van het gejammer over de elite, zoals ze in de jaren tachtig genoeg kregen van de antifascistische retoriek.

In december zal een Nederlandse schrijver een actie tegen kerstbomen beginnen.

Beeld Jos Collignon

Bert Wagendorp: Explosie

Ik ben jaloers op tekenaars. Columnisten moeten een mening woord voor woord uit het marmer hakken. En hoe zorgvuldig ze dat ook doen, de kans om verkeerd te worden begrepen blijft aanzienlijk. Woorden zijn verraders, verleiders, toneelspelers; soms haat ik ze.

Tekenaars hebben niks met woorden te maken. Jos Collignon, 36 jaar politiek tekenaar voor de Volkskrant, gebruikt soms woorden, maar dat zijn onschuldige logeetjes in zijn universum van inkt.

Kijk even naar bovenstaande tekening van Jos Collignon. Ik heb geprobeerd hem in woorden om te zetten. Helaas is het me niet gelukt. Na tweehonderd woorden was ik nog niet eens bij dat haar.

De columnist kauwt je een mening voor, de tekenaar vertelt een verhaal; dat je trouwens wel grotendeels zelf moet verzinnen.

Vrijdag wordt Donald Trump de 45ste president van de Verenigde Staten. Journalisten zitten ook niet op rampen te wachten, maar ze zorgen natuurlijk wel voor lekkere kopij. Daar kun je vergif op innemen, met Trump.

Volgens Jos Collignon gaat er iets exploderen. Wat voor explosie precies moeten we afwachten, maar bereid u zich in elk geval voor op een explosie aan columns en tekeningen.

Frans Kalshoven: Voorspellen vs. vormgeven

De punt is het probleem bij voorspellen. De economie groeit dit jaar met een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid in het gebied tussen de 1 en 3 procent. Verkleinen we de marge bijvoorbeeld naar tussen de 1,5 en 2,5 procent, dan verkleinen we de kans dat de voorspelling klopt. Een punt voorspellen de economie groeit met 2,0 procent is vragen om moeilijkheden.

Mijn voorspelling voor 2017 is daarom: plus of min een paar procent, lijkt 2017 sterk op 2016.

Deze voorspelling voor 2017 is niet alleen superieur aan veel andere omdat de kans groter is dat-ie klopt. Ook in z'n betekeniswaarde. De orde van grootte der dingen is vaak zoveel belangrijker dan de exacte uitkomst. In 2017 zullen we worden overspoeld door puntvoorspellingen: verkiezingsprogramma's zullen tot op de laatste man werkgelegenheidsgroei worden vergeleken, verkiezingsuitslagen tot op de laatste zetel uitgekloven, het coalitieakkoord zal minutieus voorspellen hoe het financieringstekort de komende jaren verandert. Allemaal schijn.

Laten we ons in 2017 minder bekommeren om de rimpelingen en meer om de vijver; minder om de dagkoers en meer om de stand van het land; minder om 2017 en meer om, pakweg, 2027.

Voorspellen is niet moeilijk, de toekomst vormgeven wel.

Jasper van Kuijk: schoentjes

Ik zoek problemen. In mijn columns laat ik zien wat er misgaat bij producten. Dat is eigenlijk uit nood geboren, want de beste manier om te laten zien wat er zo goed is aan een goed product bleek het beschrijven van missers. Mensen hebben kennelijk een beroerd product nodig om een goed ontwerp te waarderen.

Ik heb de afgelopen tijd veel tijd doorgebracht op de kinderafdeling van het ziekenhuis. En natuurlijk zag ik weer van alles wat niet klopte. Veel producten die het werk van het personeel vooral moeilijker leken te maken, wat dan weer een snedige column opleverde. Maar vlak voor Sinterklaas liep ik 'snachts door de gang en zag ik voor elke kamer een soms piepklein schoentje staan. Ik begon anders te kijken. Ik zag ineens hoeveel er goed ging. Hoe fijn het is dat mijn zoontje geholpen kon worden. Hoe hard het personeel zich inzette.

Het nieuws leek in 2016 één grote aaneenschakeling van missers en rampspoed. Ook de krant zoekt problemen, 'goed nieuws is geen nieuws'. Terwijl ik, als ik om me heen kijk, juist ook heel veel goed zie gaan. Misschien betekent al dat slechte nieuws wel juist dat het best wel knap is wat er allemaal wél lukt.

Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Heleen Mees: Straatroof

Straks wordt Donald Trump ingehuldigd als president. Wij worden dan getuige van de grootste straatroof in de moderne geschiedenis. De kandidaat die zich opwierp als beschermer van de arbeidersklasse heeft zich ontpopt als plutocraat van de bovenste plank. De aangekondigde ontmanteling van Obamacare en de grootscheepse belastingverlagingen voor de allerrijksten zijn een schandvlek voor de democratie.

Met Trumps transactionele leiderschapsstijl, waarbij bedrijven zich moeten richten naar de twitteroekazes van de president, lijkt Amerika op de roversbende in Rusland. Dit is extra navrant nu duidelijk wordt hoe omvangrijk de Russische inmenging in de verkiezingen is geweest. Wie had gedacht dat het einde van de geschiedenis er zo uit zou zien?

Zadie Smith zei dat de geschiedenis niet wordt uitgewist door verandering. Smith doelt op de multiculturele samenleving, de buurt in Noord-West Londen waar zij opgroeide. Volgens Smith biedt de geschiedenis altijd mogelijkheden voor de toekomst, hoe inktzwart het heden ook is. Maar het omgekeerde geldt ook. De eeuw die achter ons ligt heeft perioden gekend van ongekende destructie, waaronder twee wereldoorlogen, het stalinisme en hongersnood in China. Zo hoopgevend als de gedachte is dat we die episodes te boven zijn gekomen, zo alarmerend is het besef dat ze nog maar een paar generaties achter ons liggen.

Tonie Mudde: Appelscha-mentaliteit

Het is wat vroeg, maar hier alvast mijn kandidaat voor het woord van het jaar 2017: Appelscha-mentaliteit.

Dit Friese dorp experimenteerde onlangs met zelfrijdende busjes voor het vervoer van passagiers. Helemaal goed ging dat niet. Het voertuig reed nogal breeduit over het fietspad, waardoor fietsers zich te pletter schrokken en de berm in reden. Appelscha plaatste daarom een steward in de bus die kon ingrijpen bij gevaar. Ook kwamen er vijf verkeersregelaars in fluorescerende hesjes langs het traject, om iedereen te waarschuwen dat het zelfsturende wonder in aantocht was.

De natie keek mee, journalisten stelden cynische vragen: beste burgemeester, zes man personeel om één autonome bus te begeleiden, is dat nou de toekomst? Waarop de burgemeester antwoordde: 'Het is een experiment, dus we kijken gewoon wat er nog beter kan.'

Een communicatietrucje van een bestuurder die een fiasco probeert te verbloemen? Vind ik niet. Sterker, de burgemeester heeft groot gelijk. Gooiden de gebroeders Wright de handdoek in de ring toen hun eerste vliegtuigen niet van de grond kwamen? Zeiden onze dijkenbouwers 'nou, laat dan maar' toen de eerste proefopstelling bezweek? In Appelscha weten ze het antwoord: innoveren zul je, anders kwijn je weg.

Ik wens u een autonoom 2017 toe. Met een flinke dosis Appelscha-mentaliteit.

Beeld Peter de Wit

Arjan Peters: Grace Jones en ik

Nog even verwijlen bij de dag dat Grace Jones mij ontmoette. Als je lang meeloopt in de journalistiek dreig je te vergeten hoe groot de rol is die je in het leven van je lezers speelt.

Vandaag niet hoor, ik ben blij dat u er bent om te weten hoe de man die u wekelijks leest er nu eigenlijk uitziet, voordat zoiets alleen bij fantasieën blijft.

Maar op 24 mei 2016 wilde Grace Jones me graag haar autobiografie overhandigen. Kon ik naar hotel Schiller komen? Dat boek heet I'll Never Write My Memoirs, en aangezien ze daarin allereerst omstandig haar eigen geboorte beschrijft, weet je prompt dat alles erin verzonnen is, en genoteerd door een ghostwriter.

Dus daar zat ik, half 12 's avonds, naast Miss Jones: ik had haar boek niet gelezen, maar zij had haar boek niet geschreven. 'U speelt dat u zich blootgeeft', zei ik. Ze antwoordde dat ze haar stem moest sparen, en signeerde haar boek met haar lippen.

Een bijzonder moment was het, dat voelde ik wel, voor Grace Jones. Wijzend op mij riep ze naar haar uitgever, reikend naar een tequila met zout: 'This guy read sooo many books!'

Een rake vaststelling, mensen. Ooit zal ik de ontmoeting in mijn memoires memoreren.

Sheila Sitalsing: Plafondact

Op het met opzet verspreiden van desinformatie en het bedrijven van feitenvrijheid staan doorgaans afkeuring en bestraffende blikken. Verméénde verzinsels eigenlijk, want ook de authenticiteit van de desinformatie staat dezer dagen ter discussie.

Hoe dan ook: het mag niet, en je wordt voortaan overgeslagen op persconferenties. In deze demonisering van de desinformatie gaat evenwel één belangrijk aspect verloren: het verzinnen van een nieuwe werkelijkheid is ontzettend lekker.

Samen met Bert Wagendorp heb ik onlangs alvast de grote nieuwsgebeurtenissen van 2017 mogen beschrijven. Vier kantjes had de krant uitgetrokken voor onze totaalonzin. En wat tikte dat zalig weg. Snel ook, want veel viel er niet te checken bij de dikke duim. Er landen dit jaar duizenden vluchtelingen op Bonaire, Willem Holleeder staat op 1 in de bestsellerlijst, en Jesse Klaver laat zich op verkiezingsavond met wild wapperend hemd aan een kabel uit het plafond naar beneden zakken. Even was het miezerige bestaan vergeten, waande ik mij God met een toetsenbord.

Eind dit jaar drukken we die vier kantjes opnieuw af. Als jaaroverzicht. En na lezing zult u zeggen: 'Is het echt zo gegaan? Ik kan me vaag iets in die richting herinneren. Goh, die Klaver, met zijn plafondact.'

Marjan Slob: Vriendelijkheid

Vroeger vond ik vriendelijke mensen maar suf en saai. Inmiddels verlang ik juist hevig naar een zachtere toon in het publieke debat. Ik vraag mezelf nu twee dingen af: is het mogelijk om vriendelijk en scherp tegelijk te zijn? En waarom associeer ik vriendelijkheid eigenlijk met sussen en smoren?

De westerse cultuur vindt vriendelijkheid ofwel hypocriet ofwel zwak, betogen Adam Phillips en Barbara Taylor in On Kindness. In de hypocriete variant is vriendelijkheid een verhulde vorm van egoïsme. In de zwakke variant is het de deugd van zichzelf opofferende maatschappelijke losers, lees: vrouwen. Vrouwen kennen weliswaar het genot van de tedere blik en het aardige gebaar, maar zodra zij willen meetellen in de maatschappij moet die vriendelijkheid toch echt ondergronds.

Stiekem leiden mensen volop vriendelijke levens. We ontberen echter een taal die deze deugd waardeert en ondersteunt, stellen Phillips en Taylor. Hoe fijn zou het zijn als die taal er dit jaar kwam! Een taal die erkent hoeveel vreugde en ruimte vriendelijkheid verschaft en haar tegelijkertijd wegtrekt uit het sentimentele domein. Zodat vriendelijkheid ook de vorm kan aannemen van kritiek, en zelfs van weerstand. Omdat jij anders bent dan ik en ik dat serieus neem, als jouw gelijke. Dat soort vriendelijkheid, oh ja!

Asha ten Broeke: Horizon

Sterrenkundigen noemen het 'de waarnemingshorizon': de grens van waarachter informatie ons niet meer bereiken kan. In ons heelal ligt de waarnemingshorizon op meer dan 40 miljard lichtjaar. Dat heeft iets te maken met de oerknal, en met het uitdijen van het universum.

Zelf heb ik momenteel een waarnemingshorizon van vier dagen. Want dan krijgt een fascistische bavianenkont met wuifhaar, ook wel bekend als 'de man met te weinig zelfbeheersing voor een twitteraccount', de Amerikaanse nucleaire codes.

Informatie van na dit beangstigende moment lijkt mijn brein niet meer te kunnen bereiken. Ik heb geen idee wat dit jaar gaat brengen.

Maar ik heb wel iets anders: een goed voornemen. Dit jaar ga ik hoopvol blijven. Want, zoals historica Rebecca Solnit schrijft in Hope in the dark: hoop zit juist in de premisse dat we niet weten wat er gaat gebeuren, en dat die onzekerheid ruimte biedt om iets te doen.

De geschiedenis is onvoorspelbaar, zei een andere historicus, Howard Zinn. Keer op keer is gebleken dat macht kwetsbaar is; voor de vastberadenheid van burgers, voor eenheid, opoffering, vernuft, geduld, moed.

Laat ons dus hoopvol zijn, en laat onze hoop uitdijen tot het dit angstige universum kan vullen met moed en eenheid.

Aleid Truijens: In 2017...

Kan het bijna niet gekker dan in 2016. /Stelt niemand doelen maar gaan we fijn dromen. /Wordt Wilders niet de grootste. /Groeien er geen hoorntjes op het hoofd van Trump.

Breek de Derde Wereldoorlog toch niet uit. /Dondert die Assad eindelijk op. /Is de laatste IS'er weer bij zijn moeder thuis. /Houdt de natuur zich eens gedeisd. /Mogen we bang zijn, /maar hoeven we het niet steeds te zijn.

Treiteren de trollen elkaar. /Schreeuwen de schreeuwers elkaar doof. /Likken de Gutmenschen hun wonden. /Wordt Gutmensch een geuzennaam. /Net als elite, al weet ik niet tot welke ik hoor /(je hoort al tot de elite als je op een fiets rijdt).

Kook ik vaker voor mijn vrienden. /Klaag ik minder. /Werk ik harder. /Maar heb ik meer tijd voor anderen.

Gaat nagellak-Tijn toch niet dood, /net als al die andere heel zieke kinderen, en zieke vrienden. /Geven we de dood een tijdje vakantie. /Hebben we een Zorgwet die voor mensen zorgt. /Krijgen demente bejaarden vaker bezoek, /en niet van een stervensbeambte van de overheid. /Is oud, ziek en improductief zijn geen schande.

Word ik oma. /Zijn mijn liefsten gelukkig. /Vullen wij de roemers, /dansen wij op tafel, /en heffen wij bulderend een lied aan.

Willem Vissers: Jaloers

Op de dag dat Samuel in de krant staat, de dag van het eerste deel van een serie over onze gehandicapte zoon, laat ik hem 's ochtends de pagina zien. Even kijkt hij naar dat kereltje met een brilletje en een likje gel in de kuif. Hij herkent zichzelf vermoedelijk, maar dan loopt hij gauw terug naar zijn hoekje op de bank. De tv staat al aan, hij krijgt zo een bordje pap. Samuel leeft in een minuscule biotoop.

Wij journalisten zijn opgeleid om een brede blik op de wereld te koesteren, om voors en tegens af te wegen. Voor mij als voetbalverslaggever is de hamvraag van 2017 of het Nederlands elftal het WK van Rusland bereikt, door te winnen van landen als Bulgarije, Zweden, Wit-Rusland en Luxemburg. Als dat lukt, mogen de mannen van bondscoach Blind lekker voetballen in het land van Poetin, die het WK zal gebruiken als reclame voor zijn regime.

Ik ben blij met mijn brede horizon, maar af en toe ben ik jaloers op dat kereltje op de bank. Voor hem geen wereldleed en niets van die vreselijke Wilders. Alleen: het uur, het moment. Op de eindeloze vlakte van het wereldnieuws plukt hij de bloem van de dag. Onkruid laat hij staan.

Beeld Bas van der Schot

Paul Brill: Ongezond

Een bevriende Amerikaanse collega vertelde me dat er de laatste tijd weleens iets misgaat tussen zijn hersenen en zijn tong. Dan vormt zich een bepaald woord in zijn brein, maar komt er tot zijn eigen verbazing een heel ander woord uit zijn mond.

Zo moest hij voor een hinderlijke kwaal naar de oogarts en hoorde zichzelf zeggen: 'Doctor, I am suffering from Hezbollah.' Het curieuze was dat de arts geen spoor van verwondering toonde. Integendeel, ze knikte begrijpend, onderzocht het oog en schreef een behandeling voor die prima werkte. 'En het mooie is', voegde mijn collega eraan toe, 'Hezbollah heeft sindsdien ook aan kracht ingeboet.' Wat eigenlijk wel klopt.

Ik zie hierin een inspiratiebron voor ons allemaal, een verlokkelijke mogelijkheid om de tirannen en andere lastpakken van onze wereld een toontje lager te laten zingen. Heeft u last van maagkrampen? Ga naar de huisarts en zeg gewoon: 'Dokter, m'n Poetin speelt zo op!' Of wordt u geplaagd door gemene nekklachten? Meld u zich bij de specialist en verzucht: 'Dokter, ik heb zo'n last van m'n Erdogan!'

Ik voel aan m'n eksteroog, herstel: ik voel aan m'n Marine Le Pen: dit kan een zeer verrassend jaar worden. Ik wens u een ongezond 2017.

Nico Dijkshoorn: Mijn publiek

Een jaar geleden deed ik voor het eerst mee aan deze columnistenmarathon. Ik stelde mij vooral heel erg veel voor van het directe contact met mijn lezerspubliek. Ik wilde al die leuke vrouwen van een jaar of 30 en die hippe mannen, behangen met de allerlaatste gadgets, nu weleens ontmoeten.

Meteen nadat ik de zaal binnen was gewandeld, telde ik 67 ribbroeken, 80 shawls, 9 paar wandelschoenen en 86 leesbrilletjes met een touwtje eraan. Jan Terlouw zou hebben genoten. Ik moest denken aan mijn gedicht Lezing. Dat gaat als volgt: tijdens het schrijven /had hij /een heel ander publiek voor ogen.

Ik heb die middag bijgehouden wat de lezers tegen mij zeiden. Daar gaan we. 'In het echt bent u veel dommer.' 'We lezen u altijd op de wc.' 'Mijn man kan u heel goed nadoen, hoort u maar.' 'We lezen Remco Campert thuis en uw column lezen we op de camping.' 'Mijn vrouw schreef ook gedichten, maar die is gelukkig dood.' 'In het echt bent u veel kaler.' 'Wat fijn dat uw ouders dit niet meer hoeven mee te maken.'

Ik spreek u zo, na het voorlezen en wie weet zit u volgend jaar in deze column. Succes.

Beeld Stefan Verwey

Eva Hoeke: In 2017...

Zal het huwelijk, de scheiding én de verslaving van André Hazes Jr. worden gevolgd in een docusoap. Gaat RTL-baas Erland Galjaard in alle kranten uitleggen waarom dat leuk is.

Komt na de Negerzoen ook het Wentelteefje ter discussie te staan, al dan niet onder leiding van onze eigen Asha ten Broeke. Zullen er mensen zijn bij wie dat harder aankomt dan beelden uit Aleppo.

Zullen Keith Richards, Neil Young en Iggy Pop alledrie in één week sterven. En Bob Dylan niet.

Benoemt Trump zijn 10-jarige zoontje tot minister van Onderwijs. Begint Sylvana nadat ze niet in de Tweede Kamer wordt gekozen een eigen land. En wordt Ebru Umar vervolgens boos dat ze daar niet in mag.

Komt er bier van zeewier op de markt. Windt Teun van der Keuken zich daar enorm over op en vindt u het daarna dus ook niet meer lekker.

Wordt de Zaanse tuigvlogger Ismail Ilgun tafelheer bij DWDD, wint rapper Boef de Gouden Ganzenveer en hoop ik dat mijn dochter van 1 ophoudt met het zeggen van Appa wanneer ze Papa bedoelt.

Maar het beste nieuws komt in 2017 van dichtbij, want uitgerekend op de dag van de verkiezingen krijg ik een kind. Het wordt een meisje, we noemen haar Geertje. Grapje.

Caspar Janssen: De verlosser

Rennen wolf, rennen! Nog is het niet te laat. Steek die grens over, nee, niet afslaan richting Limburg, de andere kant op, naar De Nieuwe Wildernis. Ja, van die film ja. Hou Zwolle aan, en dan Lelystad. Daar zijn de Oostvaardersplassen. 3.000 edelherten, helemaal voor jou alleen. De wolvenhemel op aarde.

Nu nog wel. Maar je doet er verdomd lang over, makker, het is kantje boord. Want ze willen ervan af. Het is een kaalgevreten vlakte. Ingrijpen willen ze, afschieten. Dieren eruit, toeristen erin. De nieuwe wildernis is verloren.

Tenzij.

Tenzij er een predator komt. En die predator, dat ben jij, wolf. Jij bent de verlosser. Jij gaat die beesten daar de stuipen op het lijf jagen. Dan gaan er weer bomen groeien, dan komen de vogeltjes terug, dan ontstaat dat paradijselijke landschap zoals wij dat voor ogen hadden.

En nu doorlopen graag. We hebben dat wolvenplan niet voor niets gemaakt. Nee, af, laat dat schaap met rust! Je wilt toch geen probleemwolf worden? Nou dan.

Die kant op, juist ja, daar is Lelystad al.

Nu alleen de A6 nog even oversteken. Wel uitkijken, daar komen auto's aan. Even wachten nu. Pas op!

Wolf? Wolf?

Ariejan Korteweg: Clown

Altijd wanneer hij bovenstaande kop ziet, is Ben Cramer klaarwakker. Vaak loos alarm, soms raak. Zoals op 12 december als Peereboom in De Telegraaf schrijft dat Cramer wegliep van het 50Plus Congres. Met dertig andere ontevredenen.

Cramer kan veel hebben: persiflage bij Lucky Tv, hij lacht zich een breuk. Maar de boel verdraaien, daar trekt hij een streep.

Facts are secret, schreef Jan Blokker. Wie durft hem tegenspreken. Maar wij van de verslaggeverscolumn moeten de werkelijkheid in de ogen kijken.Dus ging ik naar 50Plus. En hoorde hoe Ben Cramer zijn strijdlied Blijf van mijn poen af na twee strofen staakte, omdat de verkeerde begeleidingsopname werd ingestart. Niet 1, niet 2, maar 7 keer. Ik schreef erover in de krant.

Later besefte ik de opdracht van onze hoofdredactie te hebben genegeerd: wederhoor! Dus Cramer gebeld. Wie wil weten hoe het echt zit, mag me dat straks bij de bar vragen.

Voor nu, oordeel zelf en kijk voor de kijkers thuis: via YouTube naar de Nederlandse Johnny Hallyday. Die tegenslagen opgewekt incasseert en daarmee rolmodel is voor vijftigplussend Nederland. En sinds die missers weer top of mind ligt: 50Plus leverde hem twee tv-optredens op.

Politiek zangmoment van het jaar.

Paul Onkenhout: Seksdwerg

Mijn eerste kennismaking met nepnieuws is mij goed bevallen, al had ik het niet meteen in de gaten. Bijna een jaar geleden zette de Engelse krant Sunday Sport een opzienbarend verhaal op de voorpagina.

Het ging over een 'seksdwerg'. Ondanks een zonnebril toonde deze seksdwerg op de foto grote gelijkenissen met mijn favoriete voetbaltrainer, Louis van Gaal. Hij was natuurlijk alleen een stuk kleiner, de seksdwerg, en pornoster.

De kop dreef vermoedelijk duizenden mensen naar de kiosken: 'Louis van Gaal seksdwerg neukte mijn vrouw!' Het verhaal over de 1.22 lange John Mooney die het in een invalidentoilet achterlangs had gedaan met de vrouw van ene Damon Malcolm, nota bene tijdens een liefdadigheidsbijeenkomst voor gehandicapte kinderen, werd ook door talloze Nederlandse media opgepikt. Malcolm had het stel betrapt en de seksdwerg een paar klappen gegeven.

De foto was nep, het verhaal ook. Er bleek helemaal geen seksdwerg te bestaan die zich uitgaf voor Louis van Gaal en het met andermans vrouwen deed op een invalidentoilet. Ik was erin getrapt. Nu denk ik: stom, maar in januari 2016 had nog nooit iemand van nepnieuws gehoord. Het bestond nog niet.

Dat nepnieuws gaat nog heel groot worden, in 2017. Ik kan niet wachten.

Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Margriet Oostveen: Radicaal

Ik sprak een melkveeboer in de Achterhoek: nam het bedrijf van zijn vader over, werd langzaam biologisch en bleef gelukkig met zeventig koeien. Maar zijn dorpsgenoten, met steeds grotere stallen, noemen hem 'geradicaliseerd'.

De meeste aanslagen zijn ergens anders. Toch woekert het woord 'radicaal' tot aan Groenlo door Nederland. Dit is de tijdgeest waarmee we het moeten doen. Maar er zijn grenzen.

Persoonlijk vind ik een gehoorde term als 'radicaal koken' wat overdreven. Die cursus 'radicaal schrijven' moeten we evenmin willen. En dat een derde van alle Nederlandse ondernemers 'radicaal' wil innoveren, dat is toch verschrikkelijk? Ik wil juist graag mijn schoenmaker terug.

Toen, op 31 december 2016, bracht de grote denker Thierry Baudet zijn politieke partijtje aan de man als 'radicale democratie'. Bij mij ging de champagne alvast open. Als Thierry het zegt dan wéét je gewoon dat zo'n woord op zijn retour is. En kijk: prompt kondigde Nederlands laatste radicaal linkse activist in de Volkskrant aan dat hij 'radicaal de stekker' uit zijn activisme trekt.

Laat u dus niet langer gek maken. Hang niet de blits uit met het woord 'radicaal'. Maar blijf fijn uw saaie zelf. Geen beter jaar om extreem gematigd te zijn.

Jonathan van het Reve: Verzet

Dit stukje is voor alle onafhankelijke denkers. Degenen die ook in 2017 weer dapper weerstand bieden aan de verstikkende teneur van de laatste jaren en de hysterische waan van elke dag. Tot jullie richt ik mij, en ik zeg: je bent niet alleen.

Maar echt, jullie zijn met best wel veel.

Want of je nou een linkse blogger bent of een rechtse columnist, de laatste échte Lubberiaan of de enige die zijn hoofd koel houdt in het trekvogeldebat: je hebt medestanders. Die kén je waarschijnlijk ook gewoon, want jullie retweeten elkaar de hele dag. Dus hoe graag je het ook zou willen, je strijd is niet eenzaam. Je zit niet in het verzet. Echt niet.

Wat jij hebt, is een méning.

Dat niet méér mensen die mening delen, komt niet doordat ze gehersenspoeld zijn door de NPO, of opgejut door GeenStijl. Het is niet omdat ze willen 'deugen', en ook niet om jou te pesten. Ze zijn niet bang, of doof, voor de waarheid die jij verkondigt. Het is eigenlijk heel eenvoudig: ze zijn het niet met je eens.

Irritant hè?

Sorry, geen vrolijk begin van het nieuwe jaar. Maar so what? Shoot me. Ik durf het tenminste te zeggen.

Peter de Waard: Sterrenwichelaar

Vorige week liet de opinieredactie van deze krant een aantal economen uit de bekende elite (Boot, Jacobs, Baarsma, Engelen) in de glazen bol kijken voor 2017. Volkomen fout. Economen zijn de slechtste voorspellers van alle beroepsgroepen, inclusief makelaars. Het enige nut van economische voorspellingen, zo zei de econoom John-Kenneth Galbraith, is dat astrologen aan respect winnen.

Economie zet iedereen op het verkeerde been, omdat het uitgaat van de ratio. Economie veronderstelt dat mensen hun welvaart willen maximaliseren en dat daardoor hun gedrag voorspelbaar en consistent is. Als dat zo was hadden de Britten niet voor Brexit gekozen, de Amerikanen niet voor Trump en zou de PVV hier in maart tot splinter worden teruggebracht. Er is geen economisch model te vinden met als uitkomst dat het uittreden uit de EU of het optrekken van tariefsmuren en stenen muren leidt tot algehele welvaartsstijging. Of meer koopkracht voor de middeninkomens.

Mensen worden niet gedreven door meer welvaartmaximalisatie maar door angsten, vooroordelen, status en jaloezie. Ze kiezen op grond van emotie en dat maakt hun gedrag zo onvoorspelbaar. Daarom scoren economen die vasthouden aan de ratio, altijd veruit het slechts in een vooruitblik. Sterrenwichelaars doen het beter. Als Neptunus in Schorpioen verzeilt, is de crisis compleet.

Aaf Brandt Corstius: Beter

Kanye West is de graadmeter van deze tijd. Het ging jarenlang geweldig met Kanye: hij had een goedlopende rapcarrière, trouwde met Kim Kardashian en zette de trend om kindernamen te ontlenen aan windrichtingen.

In die tijd ging het ook goed met de wereld.

Maar in 2016 ging het slecht met Kanye. Zijn vrouw werd beroofd, hij werd opgenomen in een psychiatrische kliniek en liet zich fotograferen met Donald Trump. In 2016 ging het met de rest van de wereld ook slecht.

Daarom is het fijn dat het in 2017 beter lijkt te gaan met Kanye. 4 januari, Metro: 'Kanye West kruipt uit het dal.' 8 januari, nu.nl: 'De ruzie tussen Kanye West en Jay Z lijkt voorbij'. In februari zal E!Online berichten dat Kanye een mannencosmeticalijn begint.

In maart meldt People.com dat Kanye en Kim een derde kind verwachten, dat South of East zal heten. In juni twittert Kanye dat het fotomoment met Donald Trump een grote fout was. Op 11 september brengt hij onaangekondigd een album uit, getiteld Masterplan.

In oktober heeft Kanye ineens een roze hanekam. Miljoenen jongeren kopiëren hem. Op 1 januari 2018 is Kanye West helemaal uit zijn dal.

Daar moeten we ons dit jaar aan vasthouden.

Erdal Balci: Marilyn

Je kunt vele Jodie Fosters tevoorschijn halen, maar we zullen alleen van Marilyn Monroe houden. Hele volkeren wilden het hoofd alleen bij Marilyn op de boezem leggen en alleen daar eeuwig rusten. Ook het zwaarste geschut Nicole Kidman kon ons haar niet doen vergeten.

Toevallig kreeg ik laatst het oude bankbiljet van 10 gulden in handen en rook eraan. De bedwelmende geur van de borst van Marilyn Monroe vulde mijn longen. Zo voelde het echt. Wat zij was voor de hele wereld, dat was dat blauwe papier hier.

Nederlanders zijn er een kei in om over alles te klagen. De uitzondering die de regel bevestigt, is de gulden. Spreek je slecht over die blauwe Frans Hals, de gele zonnebloemen of de watersnip op grijs, dan besmeur je meteen de fantastische harmonie tussen de gloed van de zon, de schoonheid van je jeugd en het meest gedeelde kunstwerk uit de polder.

Het sterke verlangen bij velen om de gulden terug te brengen, is hartverscheurend. Doe het niet, lieve mensen. De Amerikanen hebben Marilyn begraven, wij de gulden. Niemand heeft er wat aan als de doden niet met rust worden gelaten. Dat blauw is tegenwoordig van de hemel en de borsten van Marilyn van de engelen.

Peter Buwalda: Onkruid

Ook in 2017 blijft Chuck Berry leven. De oudste popster die over is na de Grote Sterfte wordt in oktober 91. Hoe Berry het doet? Slapen in een zuurstoftank, lijkt me, en veel plastische chirurgie.

Geestig is dat Chucky altijd de oudste rocker is geweest. In 1955, het jaar van Maybellene, zijn eerste single, was hij 29. Dat is tamelijk bejaard voor een grondlegger. Voor The Beatles, bijvoorbeeld, zat het vóór hun 30ste alweer op. Om maar te zwijgen over de beruchte Club van 27, waarvoor Berry dus per definitie niet rock 'n' roll genoeg was, wat een paradox is.

Wat wil ik er allemaal mee zeggen? Niks.

Nou ja, dat onkruid niet vergaat, want Berry is/was wel een boefje, natuurlijk. Hij zat twee keer in de State Prison, eerst voor vrouwenhandel, later omdat hij de Blauwe Smurf had ontdoken. Inmiddels zit hij waarschijnlijk in een bejaardentehuis, wat me het definitieve einde van de generatiekloof lijkt. Ik heb opa één keer zien optreden, tijdens North Sea Jazz. Hoe hij Johnny B. Goode inzette, was volstrekt atonaal, zo ontzettend vals.

Dondert niet. Chucky heeft alle groten beïnvloed, zelfs George Michael, wijlen de componist van Wake Me Up Before You Go Johnny Go, Go.

Elma Drayer: De drieslag

Natuurlijk, er spelen prangender vraagstukken in dit land. Maar ook klein leed verdient soms aandacht. Neem onze moderne begroetingsrituelen. Ofwel: de gewoonte om links-rechts-links een kus uit te delen. Psycholoog Dolph Kohnstamm voerde er al in 2005 campagne tegen, met affiches en buttons. Tevergeefs. De drieslag blijft maar domineren.

Zacht gezegd.

Onlangs had ik een zakelijke bespreking met een Nederlander van Turkse komaf. Hij begroette me met drie zoenen, ongetwijfeld omdat Nederlanders van Nederlandse komaf zulks nu eenmaal doen. Dat klopt. Alleen had ik de man tot op dat moment nog nooit gezien.

Zelf heb ik als motto: hoe intiemer de betrekkingen, des te minder gekus. Dus drie bij kennissen, eentje bij wie me echt na aan het hart liggen. (De tweeslag is raadselachtig genoeg geheel verdwenen.)

Maar laatst ontdekte ik een nieuwe trend. Die ene zoen gaat plotseling gepaard met een zoemend hmm of hmwah. Beluister een hedendaags begroetingsritueel en je waant je in een menselijke bijenkorf. En het ontluisterende is: ik heb het overgenomen! Wederom moet ik erkennen dat ik een gehoorzaam kind ben van mijn tijd.

Ook in 2017 krijgen we die drie zoenen vast de wereld niet uit. Maar dat malle gezoem dat moet toch lukken?

Jean-Pierre Geelen: Bedreigd

Verslagen bladerde ik door de eindejaarskranten. Sylvana, Ebru, Eus, Roos: allemaal bedreigd. Op Twitter, per mail. Zelfs Kerstmis werd bedreigd.

Behalve ik.

Nooit eerder heb ik een boot zó gemist. Ik gun het niemand die er niet heimelijk van geniet. Maar potdomme, mijn eerste bedreiging: ik zou er een moord voor doen. Zolang je deaud moet, lééf je. En geen centje pijn: blaffende lafbekjes bijten niet.

Eén tweetje 'Kankerkop #deaud!' slaat je tot koene ridder van het Vrije Woord. Je toegangskaartje tot de roem, interviews zijn je wisselgeld. Iedereen wordt er beter van. De zolderkamerterrorist haalt de media, de bedreigde baart medeleven.

Ik wil dat ook! Eén goeie ziekte naar m'n hoofd is toch niet teveel gevraagd? Er wil toch wel íémand weten waar mijn huis woont?

Helaas. Ik ben te beleefd. Te bleek. Ik ben de man uit die tekening van Peter van Straaten die angstig naar buiten blikt door een kier van het gordijn. Zegt zijn vrouw: 'Stel je niet zo aan. Niemand weet dat jij cartoonist bent.'

Mijn roer moet om. Ik kan niet achterblijven; leve de belediging. Ik smeek u, anoniem lafbekje: sla me, recht op mijn mail. Dan wens ik u alvast de tyfus.

Toine Heijmans: Mainstream

Als rondreizend columnist kom ik graag bij de mensen thuis. Die vragen zich dan af waarom ik de moeite neem dat hele eind te rijden naar Venlo, Gouderak of Sexbierum. Vervolgens raken ze argwanend. Wat moet die man hier in Venlo, Gouderak of Sexbierum? En kan ik dat stukje van tevoren dan wel even lezen?

Ik laat mijn stukjes nooit van tevoren even lezen, zeg ik dan. Behalve in uw geval. Want als ik nee zeg, moet ik met lege handen terug.

Was ik maar een gewone columnist geworden.

Vroeger kon ik nog aankomen met m'n stoere perskaart. Goedemiddag! Daar zwaaiden deuren open! Nu ben ik mainstream media. Dat is me het afgelopen jaar een keer of wat letterlijk gezegd. En dit jaar gaat het vaker gebeuren. Terwijl ik me helemaal niet mainstream voel, al zie ik er misschien wel een beetje zo uit.

De media en de politiek, 'het is allemaal één grote poppenkast', vertelde me een jonge stratenmaker in Gouderak. Hij zei: 'Ik ben het geloof in het land allang verloren.'

Ja hoor eens, zei ik tegen de stratenmaker. Ik ben dus ook van de media. 'Dat is anders', zei hij terug. 'Want jij bent best wel aardig.'

Max Pam: Stemmen met je vagina

Volgens mijn psychiater lijd ik aan het syndroom van Asperger, een afwijking waarbij elk gevoel voor ironie verloren gaat en de patiënt geneigd is alles letterlijk te nemen. Zeg je bijvoorbeeld 'daar gaat het schip van de woestijn' dan denkt iemand met Asperger aan een zeilboot in het zand.

Onlangs las ik dat Amerikaanse vrouwen bij de presidentsverkiezingen moesten stemmen met hun vagina. Voor mij als Asperger-patiënt ging een wereld open en ik was niet de enige. Zo ontstond er opschudding bij de stembureaus toen Amerikaanse vrouwen met hun doos ook lastig begrip voor iemand met Asperger op een doos gingen zitten om hun stem uit te brengen.

Stemmen met je vagina heeft nog een probleem. Mijn lievelingsfilosoof Otto Weininger, auteur van het standaardwerk Geschlecht und Charakter, heeft erop gewezen dat de menselijke geslachtsdelen bijzonder lelijk zijn en dat in de erotiek een omgekeerde relatie bestaat tussen lust en schoonheid. Wie met haar, zijn of gender-neutrale vagina stemt, loopt dus de kans iets heel lelijks te krijgen.

Of dit mechanisme ook werkt voor mannen, wil ik bij de aanstaande verkiezingen uitproberen. Ik ga met mijn lul stemmen. De vraag is alleen op wie? Als Asperger-patiënt zou ik graag op Piet Bukman stemmen, of op Ronald Plasterk, Gerdi Verbeet of op Sander Dekker.

Maar het wordt Sybrand Haersma Buma. Dat klinkt wel zo deftig!

Stephan Sanders: Rassenjaar

Voor de vuist weg: het wordt een razend rassenjaar. Dat lijkt onmogelijk, want ras kent geen biologisch fundament, we hebben hiervan doen met die vervelende 'sociale constructies', die geen essentie kennen, maar er uiteindelijk wel voor zorgen dat teksten met veel van dat soort 'sociale constructies' en van die aanhalingstekens, als wattenplukken rond de woorden, bijna onleesbaar zijn.

Rassen mogen dan niet bestaan, maar razen gaat dit nieuwe jaar, ook op raciaal gebied. En het gewatteerde gaat er definitief af. Ik watertand niet bij dit idee.

Twee weken geleden bevond ik mij precies tussen twee Arubaanse stranden in: Baby Beach en Roger's Beach. Het was niet verlaten, er stond daar een bar, en in die bar stond een vrouw. Zij zei: 'De ergste toeristen: Venezolanen en Amerikanen.' Ze sprak luid, ook al zaten er Amerikaanse gasten achter ons. 'En het allerergste zijn wel de Afro-Amerikanen. Die zijn toch een potje Amerikaans.' Dit alles gezegd in perfect Amerikaans Engels.

Zijzelf: een zwarte Arubaanse vrouw uit San Nicolaas. Het werd trouwens nog heel gezellig.

Maar o wee de wereld is werkelijk gecompliceerder dan die waarin je alleen Witten hebt, en verder nog die sneue onderdrukte massa van 'people of colour'.

Martin Sommer: Nepnieuws

Over nepnieuws kun je ingewikkeld doen, in de sfeer van post-truth en post-modern. Is het niet gewoon liegen en van alle tijden? Nieuw aan nepnieuws is alleen dat politici zich ertegenaan bemoeien. Frans Timmermans bijvoorbeeld. Die heeft zich voorgenomen om in 2017 post-truth te bestrijden. Hij wil leugens van populisten ontkrachten. Frans doet altijd de juiste dingen op het juiste moment. Zo vertelde collega Plasterk dat Frans in de Kamer een half jaar helemaal niets deed. Tot hij zijn felbegeerde portefeuille kreeg.

Ikzelf vind politici en waarheid een moeilijke combinatie. Maar ik moet toegeven dat Frans Timmermans deskundig is. Ik denk aan de Fransfilm waarin een zeer sympathieke Frans acteerde. Behalve één moment, toen de interviewer informeerde of het mondkapje bij Pauw niet ter meerdere eer en glorie van Frans voorbij kwam. Dat was niet leuk voor Frans.

Evenmin leuk voor Frans was de vraag waar hij vandaan had dat de Gülen-beweging achter de Turkse staatsgreep zat. Frans had bronnen maar zweeg. Alle begrip Frans, dat het Europees belang boven de bestrijding van leugens ging. Maar mijn boodschap voor 2017 is toch een andere. Politici die zich vroom tegen liegen keren dat is de actiegroep banketbakkers tegen slagroom.

Beeld Harry Cock / de Volkskrant

Syvlia Witteman: Pauze

Voor 2017 heb ik maar één vurige wens: laat een bezoek aan de bioscoop weer net zo worden als vroeger. Mooie tijden. Je kreeg de Drum-reclame te zien, met die vrachtwagen en die zonsopgang. Het Polygoonjournaal, over een zeldzame lelie in de Hortus Botanicus, of een jarig prinsje. De trailer van de nieuwe James Bond. En dan was het pauze. Pauze! Kom daar nog maar eens om!

Er ging een collectebus rond voor het bio-vakantieoord, met die kraai. Daar deed niemand iets in, want van die gulden kon je een cornetto kopen. Of een zakje Bonitos. Popcorn was er nog niet, dus zat je ook niet de rest van de dag die gemene schilletjes uit je kiezen te pulken.

Dan begon de hoofdfilm. Die duurde altijd anderhalf uur. Precies goed. Waarom zijn films tegenwoordig zo idioot lang? Waarom moet een beer er drie uur over doen om Leonardo di Caprio nét niet op te eten? Terwijl ik ontzettend nodig moet pissen? Waarom moet ik , zoals in Boyhood, een hele avond kijken naar het opgroeien van een sloom kind? Dan kan ik net zo goed thuis blijven.

Beter zelfs.

Want thuis is het óók nooit pauze, maar je mag er zo vaak naar de wc als je wilt.

Martijn van Calmthout: Moeilijk

Vraag me niet waarom, maar het lot heeft ooit bepaald dat ik voornamelijk over onbegrijpelijke dingen moet schrijven. Golven in ruimte en tijd, het binnenste van het proton, loterijstatistiek, de voortplanting van de paling, het Higgsdeeltje, dat soort. Wetenschappers publiceren erover, en als het opwindend genoeg is schrijven wij van de krant er een stukkie over. Geen wetenschappelijke verhandeling verder, maar een verhaaltje dat toch wel min of meer vertelt wat het nieuws is en waarom dat spannend is.

Tegenwoordig kun je op internet precies zien wanneer zoiets tienduizenden lezers trekt. Dat is mooi, en confronterend soms, maar het leidt ook tot een wonderlijke paradox. De grootste hits van de laatste jaren waren de metingen van Einsteins zwaartekrachtgolven, en spookachtige quantumdeeltjes in Delft. Nadat we er grote stukken over in de krant hadden geschreven, kreeg ik enthousiaste reacties. Maar die eindigden altijd in dezelfde verzuchting: mooi verhaal, maar eigenlijk begrijp ik het nog steeds niet.

Lang heb ik dat als een verwijt opgevat: kennelijk was mijn verhaal niet goed genoeg geweest. Maar inmiddels weet ik beter. Het nieuws heeft heel even de wetenschapper in de lezers wakker gekust. Ze realiseren zich dat er altijd meer vragen zijn dan antwoorden. Goedzo.

René Cuperus: Té leuk

Claudia de Breij zei het mooi in de slotzin van haar Oudejaarsconference: 'Nederland is een waanzinnig gaaf land. Als ik hier niet geboren was, was ik ernaartoe gevlucht.' Het geinige is dat vrijwel iedereen het hier wel over eens is. Nederland behoort tot een selecte groep gelukkige en succesvolle landen, waar het voor vrijwel iedereen beter toeven is dan in andere landen. Maar dan begint de ruzie.

Nederland is tot op het bot verdeeld over dat waanzinnig gave land. Er zijn de alarm-schreeuwende onheilsprofeten uit het Kamp-Wilders die ons fraaie Nederland naar de verdoemenis zien gaan door schuld van 'de elite' en 'de moslims'. Anderen vinden juist dit Nederland het verdedigen waard en zijn van mening dat Wilders en de zijnen met hun onverzoenlijke fanatisme Nederland bezoedelen.

In die impasse zitten we zo ongeveer. Ook nog eens tegenover elkaar in inteelt-gemeenschappen op sociale media. Wat daaraan te doen? We hebben in Nederland een beter Huiskamergesprek nodig. In alle eerlijkheid: DWDD en Pauw/Jinek zijn daarvoor té leuk. Te veel ijdele zelfpromotie en leuke filmpjes. Te veel varia-sandwich voor deze ernstige, gepolariseerde tijden. Buitenlandse publieke zenders doen dat beter: Question Time, Hart aber Fair. Een waanzinnig gaaf land in onmin verdient serieuze publieke meningsvorming en een beter geïnformeerd debat.

Teun van de Keuken: Kip, of het leven na de column

Als je als columnist iets onaardigs over iemand schrijft, is dat vervelend voor het slachtoffer, maar zelf moet je ook met de consequenties leven. Zo verkoopt Marqt heerlijke gegrilde kip, die ik zeker een jaar niet heb gekocht. Durfde te kopen. Ik had een kritisch stukje geschreven over de supermarktjuwelier, dat enige aandacht trok. Hoe kon ik mij daar nog vertonen? Het personeel zag mij al aankomen: ons afkraken, maar hier wel kopen? Hypocriet! Voor je het weet plaatsen ze een foto van je op social media en dan hang je. Maar ja, die kip hè. Ik kon het beest zo voor mijn geestesoog toveren, met haar bruine velletje draaiend aan het spit. En ik was niet de enige. Mijn vrouw wilde die kip nog liever dan ik. Ze eiste dat ik mij voor ons genot over mijn schroom heen zou zetten.

Ik ga weer naar Marqt. Vanwege die kip. En omdat het er zo heerlijk rustig is. Er komt geen hond. Je betaalt een boel, maar je bent er ook zo weer klaar. Laatst kwam de bedrijfsleider op mij af. Hij stak zijn hand uit en zei: 'Zo'n goede vaste klant kom ik even persoonlijk gelukkig nieuwjaar wensen.' Soms moet een columnist zijn nederlaag erkennen.

Josine Modderman: Influencers

De oneindig lijkende zegetocht van mode-influencer Anna Nooshin (30), kende in 2016 louter hoogtepunten. Ze was jurylid bij Holland's Next Top Model, nam deel aan Expeditie Robinson, lanceerde een lingerie- en sierradenlijn en tikte haar 318.000 ste Insta-volger weg.

Ze is bloedmooi, slim als een vos en briljant in pr. Ik bewonder haar zeer. Maar ik vind haar ook al bijna een symbool van vervlogen tijden. Was 2016 het jaar van volgen, 2017 gaat over oorspronkelijk denken, inhoud, waarde, eigenheid. Aldus vindt de wegwerpcultuur vooral haar weg naar de prullenbak. Vier keer per jaar een nieuwe modetrend en een bijbehorende garderobe wie heeft het nodig?

We investeren in goede kleding die een decennia of drie meegaat. Denk aan het gender-neutrale en niet kapot te krijgen 'Poor Man's Suit' van de ontwerper Bonne Reijn (26) oftewel zijn Bonne Suit. Er gaan maanden voorbij dat we niks kopen, we gooien weinig weg, we ruilen veel en we schenken ruimhartig. De stijl is volumineus en dat vertaalt zich in groot, veel, ruim en comfortabel.

Ook onze binnenkant smacht naar substantie. Eten wordt weer robuust en ceviche gaat de kattenbak in. En halleluja: goedkoop gebral op social raakt uit de mode en behartenswaardige berichten worden op hun inhoud gewaardeerd. Overigens net als influencers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden