ColumnSheila Sitalsing

De Chinese versie van de waarheid verovert de wereld, verhaal voor verhaal, te beginnen bij het AD

null Beeld

Op de dag dat de Volkskrant een boeiend verhaal afdrukte over het internationale imagomanagement van de Chinese overheid (kernzin: ‘De wereld wacht een stortvloed van Chinese propaganda, die slimmer en geraffineerder dan voorheen in elkaar zit’), was in een andere Nederlandse krant een schitterend staaltje hiervan te lezen. Een ‘exclusief interview’ in het AD met Tan Jian, de nieuwe ambassadeur van China in Nederland.

Wat daarin vooral opvalt: zo slim en geraffineerd hoef je nou ook weer niet te zijn, als propagandist. Gewoon ouderwets een advertorial dicteren aan de geïmponeerde verslaggever, en hij bouwt er zinnen als het Altaar des Hemels van.

Zo kon het komen dat de ambassadeur in het AD omstandig mag jubelen over de prestaties van de Partij, en mag uitweiden over het bewonderenswaardige belang dat in China wordt gehecht aan ‘stabiliteit en eenheid’. Waarop de verslaggever de volgende hallucinante passage uit zijn toetsenbord tovert: ‘Of het dan gaat over Oeigoeren, over Hongkong, over Taiwan of het coronavirus maakt eigenlijk niet zoveel uit. Kom niet aan de stabiliteit en eenheid van het land.’ Direct hierop laat hij een lang citaat van de ambassadeur volgen, waarin deze uitlegt dat ‘bij de CCP (de Chinese Communistische Partij, red.) alles draait om de belangen van het volk’, dat ‘voor de partij het leven van de mensen boven alles gaat’, dat China snel en diep ingreep toen corona uitbrak omdat ‘we bereid waren de hoge economische prijs te betalen om het kostbare leven te redden’.

De vraag of de zorg om dat ‘kostbare leven’ zich ook uitstrekt tot Oeigoeren, burgers van Hongkong, activisten, journalisten (echte), kunstenaars of gewone mensen met gewone levens die gewoon eens iets afwijkends willen, was er helaas bij ingeschoten. Net als de vraag voor wie precies de ‘stabiliteit en eenheid’ bewaard dient te worden tegenover vervelende dissidenten, Oeigoeren of Taiwanezen. En de vraag: weet u wie ook hechtte aan stabiliteit en eenheid?

De ruimte daarvoor was al opgegaan aan mijmeringen over de verbluffende overeenkomsten tussen Nederland en het gebied waar de ambassadeur opgroeide: net zo plat, net zo dichtbevolkt, en: ‘We zijn een economisch zwaargewicht in China, een beetje zoals Nederland dat is in de EU.’ Ja, dat schept een band.

In de Volkskrant schreef Marije Vlaskamp, die lang correspondent in China is geweest, ondertussen over de kronkelige wegen die de Chinese overheid bewandelt om de publieke opinie in verre buitenlanden gunstig te stemmen. Er is sprake van intimidatie van critici, rondpompen van desinformatie en er wordt actief gehengeld naar ‘redactionele samenwerking’ met buitenlandse media. Dat laatste eindigt weleens in censuur en zelfcensuur, of in het opkopen van buitenlandse media. Alles om de Chinese versie van de waarheid te verspreiden, ‘verhaal voor verhaal’. In die strategie is geen land te min.

Dat gebeurt heus niet alleen in arme en slecht bestuurde landen in wat we vroeger de Derde Wereld noemden, met als schitterend voorbeeld Suriname dat zich gewillig heeft laten asfalteren, bebouwen en leegdragen door Chinese staats­firma’s en in ruil voor deze kolonisatie enthousiast het één-Chinabeleid uitdraagt in alle internationale gremia waarin het een stem heeft. Het gebeurt ook ‘gewoon’ in Duitsland. Daar, zo beschrijft Vlaskamp, gaf de publieke omroep een paar jaar lang kritiekloos ruimte aan de favoriete thema’s van Xi Jinping.

En in Nederland kan de ambassadeur gewoon een krant bellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden