De categorie 'bedreigde diersoorten' is niet kapot te krijgen

Sudan is overleden, hij is 45 jaar oud geworden. Hij was de allerlaatste mannelijke noordelijke witte neushoorn. Ook wel The Last Male Standing genoemd. Zou zijn ingevroren sperma de soort ooit redden? 

Alle kranten lieten ontroerende foto’s van hem en zijn verzorgers zien. Een man die hoofd aan hoofd met Sudan zit, of een die hem een wortel voert. Nu is Sudan er niet meer.

Gelukkig was er ook prachtig nieuws over een ander dier. De Periplaneta americana doet het geweldig goed. De Amerikaanse kakkerlak komt oorspronkelijk uit het noorden van Afrika, maar heeft zich ‘als ongedierte’ over de hele wereld verspreid. Een plaagdier dus. Er is overigens geen biologische definitie van een plaagdier, wij bepalen of we iets een plaagdier noemen of niet. De hond van de buren kan een plaagdier zijn. Op de Galapagoseilanden was de geit ooit een plaagdier.

Er is onlangs een dna-analyse gemaakt van de Amerikaanse kakkerklak. De onderzoekers vonden genen voor vijfhonderd verschillende ontgiftingsmechanismen. Daarom zijn ze zo resistent tegen zoveel soorten insecticiden. Hun immuunsysteem is opvallend sterk en als een jonge kakkerlak een poot kwijtraakt, groeit er gewoon een nieuwe aan. De biochemische route die deze ledemaat-regeneratie mogelijk maakt, is nu ook door de wetenschappers geïdentificeerd.

In China is er een geneesmiddel gemaakt uit Amerikaanse kakkerlakken, dat voor wondheling wordt voorgeschreven. Natuurlijk, als er zo’n geweldig sterk insect bestaat, dan moet het ons toch van alles kunnen leren? Zo’n kakkerlak kan een enorm cadeau aan de mensheid blijken te zijn.

Er zijn vier categorieën plaagdieren: geïntroduceerde plaagdieren, gevaarlijke plaagdieren, concurrerende plaagdieren en, jawel: enge beestjes. Ongewenst maar onschadelijk. Nu de kakkerlak ons zoveel nuttigs kan leren, wordt-ie misschien nog weleens gepromoveerd tot de categorie dier.

De vage categorie ‘enge beestjes’ deed me meteen denken aan het how-to-write-a- musical-handboek dat ik ooit las, waarin stond dat alle liedjes te verdelen waren in drie categorieën: I want songs, I have songs en Special Material. Met zulke categorieën past alles. Maar... als meer dan eenderde van je liedjes onder Speciaal Materiaal valt, je raadt het al, heb je geen goeie musical geschreven. Het is net als met kasten ordenen. Als het schap met Overige’ zich uitbreidt naar een volgend schap, en nog een schap, is het geen geordende kast meer. Overige, speciaal materiaal, enge beestjes: voor iedereen is er een categorie.

Van de noordelijke witte neushoorn zijn nu alleen nog twee vrouwtjes over, de 27 jaar oude Najin en de 17 jaar oude Fatu. Een soort sterft uit. Gelukkig valt deze soort ook nog onder categorieën die niet kapot te krijgen zijn. Bijvoorbeeld die van de ‘bedreigde diersoorten’. Die categorie sterft nooit uit, die vult zich altijd vanzelf weer. Najin en Fatu kunnen sterven, bedreigde diersoorten blijven bestaan.

In datzelfde eerdergenoemde musicalhandboek las ik over de AABA-liedvorm en dat die vorm zo goed was omdat de menselijke emotionele reactie nu eenmaal te vatten is in een AABA-schema… O?

Ja, bij het sterven van Sudan, de laatste mannelijke noordelijke witte neushoorn, hebben mensen over de hele wereld in verschillende talen maar in dezelfde schema’s uitgeroepen: ‘Nee – Nee  Niet hij  Nee.’

AABA.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden