ColumnBert Wagendorp

De Canon: een mooi tv-format, bij voorkeur gepresenteerd door de Van Rossems

We keren in rap tempo terug naar het normale en hebben weer tijd om te zeuren over iets anders dan het virus – de nieuwe Canon van Nederland bijvoorbeeld. Onder leiding van historicus James Kennedy zijn vensters uit de eerste editie van 2006 vervangen (schande!), zijn evidente vensters over het hoofd gezien (ook schande!) en is sprake van ‘wegmetons’ en ‘diversiteitsdram’ (A. Nanninga, tokkie).

Tot verdriet van Lodewijk Asscher is de oude Drees gesneuveld (‘Leve vadertje Drees’). Maar de blijdschap over de entree van Johan van Oldenbarnevelt is groot en divers, zowel Mark Rutte (VVD) als Ronald van Raak (SP) was daar terecht zeer tevreden over. Harm Beertema (PVV) betreurt de teloorgang van de boerenvriend Floris V, evenals Frits van Oostrom, de vorige Canonvoorzitter. Theatermaker John Leerdam had naast Anton de Kom graag nóg een paar prominente Surinamers verwelkomd. Aan hem de taak een Surinaamse Canon te organiseren.

Het samenstellen van een historische Canon is een zware en onmogelijke taak. Zeker als het aantal vensters tot vijftig beperkt is. Je bent als Canonbouwer bondscoach van de geschiedenis. Je vindt dat iemand een plekje verdient, maar dat kan alleen als je een ander uit de selectie gooit. Vraag maar aan Ronald Koeman hoe moeilijk dat is.

Er bestaat helemaal geen Canon, er bestaan alleen dappere pogingen van de geschiedenis een handzaam geheel te maken – pogingen die al bij voorbaat tot mislukken zijn gedoemd. De geschiedenis is veel te complex voor vijftig vensters. Kennedy gaf dat eerlijk toe met zijn opmerking dat over tien jaar een nieuwe herziening noodzakelijk zal blijken. Tegen die tijd verwacht ik de nieuwe vensters ‘Populisme’ (mogelijk ‘Pim Fortuyn’), ‘Klimaatverandering’ (‘Subtropisch Nederland’), ‘De Eerste Digitale Wereldoorlog’ en ‘Amazon’ (‘Dood van de winkelstraat’). Kan ‘Het Oranjegevoel’ er weer uit.

De nieuwe Canon is geen vorm van revisionisme. Het is meer een spiekbriefje voor scholieren waarmee ze het verhaal van de Nederlandse geschiedenis kunnen onthouden. Karel V is niet uitgegumd en Drees ook niet. Ze maken nog gewoon deel uit van het verhaal, alleen hebben de thema’s waaraan hun naam was verbonden een ander geheugensteuntje gekregen, respectievelijk Maria van Bourgondië en Marga Klompé – die overigens al in 1967 de eerste vrouwelijke premier van Nederland had kunnen worden en daarmee het pad had geëffend voor Sigrid Kaag.

Dat ‘Buitenhuizen’ en ‘Grachtengordel’ zijn gesneuveld, akkoord. Maar ik balanceer wel op het randje van ‘Schande!’ vanwege het schrappen van ‘De Stijl’. Daar is zelfs niks voor in de plaats gekomen om de herinnering levend te houden. De Stijl, de internationaal meest invloedrijke Nederlandse kunststroming ooit: leerlingen van basis- en middelbare scholen horen er straks niks meer over. Wel over Bosch, Rembrandt en Van Gogh, niet over Mondriaan. Daar had ‘Trijntje’ van mij best voor mogen wijken.

En zo komen we bij de kern van het Canonwezen: een gezellig familiespel. Hoe werkt het gezellige Canonfamiliespel voor de lange winteravonden? Elke deelnemer heeft tien kaartjes en schrijft daarop zijn of haar hoogstpersoonlijke Canonvensters. Leg nu de Canon van Kennedy uit op tafel. Om beurten ruilen de deelnemers een kaartje uit hun eigen verzameling voor een Kennedyvenster. Na tien rondes heb je zo je eigen familie- of vrienden Canon en gespreksstof te over. Canon is ook een mooi tv-format, bij voorkeur gepresenteerd door de Van Rossems.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden