Commentaar Kashmir

De broze vrede is door de Indiase regering op het spel gezet

Om zijn hindoe-aanhang te behagen, brengt de Indiase premier Modi de vrede in de hele regio in gevaar.

Pakistaanse studenten protesteren tegen de Indiase premier Narendra Modi in Peshawar, 7 augustus 2019. Beeld AFP

De Indiase premier Narendra Modi heeft woord gehouden: drie maanden na de verkiezingszege van zijn (hindoeïstische) partij BJP heeft hij een einde gemaakt aan de autonomie van de deelstaat Jammu en Kashmir. Als uit zijn verkiezingsretoriek al niet kon worden opgemaakt dat het hem ernst was, maakte hij dat wel duidelijk met de recente uitzending van tienduizenden Indiase militairen naar de omstreden deelstaat.

Vrede heeft er, sinds de ontbinding van Brits India in 1947, nooit geheerst in de regio. En steeds was Kashmir de twistappel. De overwegend islamitische bevolking neigde naar aansluiting bij de jonge staat Pakistan, maar de (hindoeïstische) maharadja Hari Singh bedong een autonome status voor het gebied binnen de (officieel) seculiere republiek India. Na een oorlog tussen beide jonge staten en talrijke erupties van interreligieus geweld, kwamen India en Pakistan – op aansporing van de VN – in 1949 een deling van het gebied overeen.

Deze regeling is nooit van harte aanvaard. Pakistan verwees daarbij naar het feit dat moslims de meerderheid vormen in het door India bestuurde deel. Indiase hindoes – de achterban van regeringspartij BJP – maakten bezwaar tegen de autonome status van de deelstaat, en tegen de privileges die de moslims er tot dusverre genoten.

De broze vrede – die werd onderbroken door een lange reeks incidenten, enkele oorlogen tussen India en Pakistan en een oorlog tussen India en buurland China – is nu door de Indiase regering op het spel gezet. Vooralsnog heeft de Pakistaanse regering betrekkelijk ingetogen gereageerd op de eenzijdige opzegging door India van de territoriale regeling van 1949, maar de geschiedenis geeft geen enkele reden om aan te nemen dat de vlam niet alsnog in de pan slaat. In dat geval is het ook nog maar de vraag of grootmacht China zich afzijdig wenst te houden.

Met zijn machtsgeep in Kashmir heeft premier Modi ordinaire partijpolitiek bedreven. Daarmee heeft hij niet alleen de oppositionele Congrespartij, de partij van Nehru en enkel Gandhi’s, nodeloos tegen zich in het harnas gejaagd, maar ook de buurlanden waarmee India al zolang moeizame betrekkingen onderhoudt.

Lees ook: Wat is er aan de hand in Kashmir?

Het groeiende conflict is grotendeels een Britse postkoloniale erfenis, schrijft buitenlandredacteur Ben van Raaij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden