Column Toine Heijmans in Utrecht

De boze burger is ver weg bij de cabaretshow van Klaas Dijkhoff en Arie Koomen (twee sterren)

Cabaret verdicht de werkelijkheid, maar doet de politiek dat ook? Klaas Dijkhoff en Arie Koomen benen dat thema aardig uit in hun voorstelling Stand-Up Politics. Het is een wat hachelijke vorm van geëngageerd cabaret aan de vooravond van de verkiezingen, spelend met de vraag wat waar is en wat niet, en wie nu eigenlijk cabaretier is en wie politicus, of andersom.

Koomen verkent direct de kern met de woorden ‘is dit comedy of is dit politiek, ik weet het ook niet’, benoemt de problemen van de democratie (‘Barbie mag ook stemmen’) en concludeert: ‘Ik weet niet of politiek en humor samengaan.’

Dijkhoff begint aarzelender, doet alsof hij die ochtend een ‘gezellig’ coalitieoverleg heeft gehad in Den Haag, spreekt wat ongemakkelijk over Sybrand, Gert-Jan en Rob, maar vindt uiteindelijk zijn rol, in spijkerbroek en op een paar ingewikkelde sneakers, in een decor met breekbare vaasjes.

Klaas Dijkhoff bewees zich op het podium met de Nassaulezing (2016), een ingetogen monoloog over migratie, waarmee hij uitgekiend het midden vond in de gepolitiseerde werkelijkheid, kundig laverend tussen de uitersten van het debat in een taal die duidelijk is en bedachtzaam tegelijk. Was Dijkhoff een politicus geweest, dan had hij daar de basis gelegd voor zijn premierschap.

Recensie. CabaretStand-Up Politics. Door Klaas Dijkhoff en Arie Koomen, 18/2, Het Huis Utrecht. Toernee t/m 19/3.

Arie Koomen werd bekend met cabaretprogramma’s als Kloten! (1998), Vet! (2000), Oraal (2001), Rammen! (2002), 200% (2005), Uit! (2008) en Wie?! (2018), speelde in ­televisiehit De Lama’s en won (2010) de Loden Leeuw Persoonlijkheidsprijs ‘voor de meest irritante bekende Nederlander’ vanwege zijn spel in reclamespotjes voor Media Markt.

Klaas en Arie lijken op elkaar, ook fysiek, en toch weer niet – dat schimmenspel beheerst de avond, zeker als het publiek zich interactief bemoeit met de voorstelling en serieuze vragen stelt, zodat de acteurs een beroep moeten doen op hun jarenlange ervaring in het ­improvisatietoneel. Arie staat als ‘zwevende kiezer uit Almere’ model voor de burger die vindt dat hij ­alles mag zeggen, maar niet goed weet wat precies. Klaas is vooral ‘rechts’, al noemt hij zichzelf ook wel ‘liberaal’ en ‘een doener’, en laat in modetaal (‘jeej!’) zijn licht schijnen over enkele redelijk gevaarloze politieke onderwerpen, zoals de omgang met voormalige IS-strijders (‘genoeg reden ze in de bak te zetten’), (‘bommen gooien ben ik ook voor’), of de lage vaccinatiegraad (‘Jeej! We hadden gewoon een veilige samenleving, weet je’).

Klaas Dijkhoff, cabaretier.

Uiteraard komt de vaccinatie van zijn eigen dochter aan de orde. Politici moeten zich persoonlijk blootgeven, is de boodschap van Dijkhoff, die meermaals zijn dochter ten tonele voert en zich indekt door te melden dat hij zijn privéleven afschermt, om na een vraag uit het publiek (‘wie ís Klaas Dijkhoff?’) alsnog iets prijs te geven.

‘Hij is echt een méns’, is in de zaal te horen, die is uitverkocht en wordt bevolkt door nette types, nippend aan hun witte wijn of netwerkend, visitekaartjes en snelle pitches uitwisselend terwijl ze zinnen produceren als ‘ik doe international public management en ­policy’ of ‘als je grote formules hebt dan level je dat een beetje uit’.

Alleen maar nette mensen.

De boze burger is ver weg. De vraag doemt op: is er nog wel iets om je boos over te maken in een land waar weinig mis is? Wat moet de politicus nog, zonder grote vergezichten?

Politiek theater doet het goed, zie de onemanshow van Jesse ­Klaver die met Meetup! een strak georganiseerde linkse politicus op de planken brengt. Maar hier wordt theater ook politiek, als een column die een recensie wordt, of andersom – het blijft een ongemakkelijk schipperen.

Klaver werkt met een script en opgerolde hemdsmouwen, Dijkhoff improviseert in gilet terwijl de werpmicrofoon door de zaal gaat en spreekt over ‘PVV-gasten’ en ‘Denk-gasten’ en ‘slappe vent doe eens normaal’. Iemand vraagt hoe het met de integriteitsschendingen zit van VVD-politici en Klaas zegt: ‘dat is gewoon klote, we hebben er een paar die moesten weg wegens handtastelijkheden, dat kan sowieso niet’.

Decor met breekbare vaasjes.

Arie op zijn beurt begint met een onnavolgbaar verhaal over zijn half-Joodse afkomst, de Mossad en porno kijken, ‘wij zijn mannen, wij zijn viespeuken, vrouwen jullie zijn ook viespeuken’, waarop Klaas een ‘superserieus verhaal’ houdt over het belang van vrijheid en democratie in een land waar weinig mis mee is.

Zijn uitsmijter: ‘we krijgen de politiek die we verdienen’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden