Column

'De boekenmarkt zou dankzij internet democratiseren. Het tegendeel bleek waar'

De belofte van het internet voor de boekenmarkt was dat lezers voortaan zelf wel zouden bepalen wat goed en wat niet goed is, schrijft columnist Tonie Mudde. Democratisering dus. Het tegendeel bleek waar: slechts een paar bestsellers blijven overeind.

Een stapel van The Chuckoo's Calling.Beeld getty

Op de bestsellerlijsten vloog het boek vanuit het niets naar de eerste plaats. The Cuckoo's Calling van ene Robert Galbraith verkocht maandenlang voor geen millimeter, totdat taalvirtuozen ontdekten dat ex-militair Robert Galbraith in werkelijkheid ex-bijstandsmoeder J.K. Rowling is.

De Harry Potter-auteur vertelde deze week aan Britse kranten dat ze haar pseudoniem liever geheim had willen houden. Ze genoot ervan hoe haar nieuwe boek puur op inhoud werd beoordeeld en niet op de naam op het omslag.

Vóór de onthulling gingen 1.500 exemplaren over de toonbank, niets wees erop dat het er veel meer zouden worden. Een schrijver werkt pak 'm beet een jaar aan een boek en verdient circa 10 procent van de opbrengst. Het arbeidsloon van miljardair Rowling bij het typen van The Cuckoo's Calling? 1 euro per uur. Bruto.

Zo weinig lezers voor een Engelstalige schrijver; dat moet wel een flutboek zijn, zou je denken. Maar ook voordat de schijnwerper naar J.K. Rowling draaide, kreeg The Cuckoo's Calling al uitstekende recensies, van zowel critici als lezers.

Democratisering
Met de komst van het internet voorspelden zieners een democratisering van de boekenmarkt. Via sociale media en lezersreacties op boekensites zouden verborgen parels vanzelf hun weg vinden naar een groot lezerspubliek. Hoera voor de niche, hoera voor het individu en zijn unieke smaak.

Het tegenovergestelde gebeurde. Het middensegment slinkt ten koste van een handjevol megasellers. Vakantiegangers tooien zich deze zomer massaal in bruingeel (Dan Brown), roodblauw (Ventoux) en baardgrijs (Stoner).

'Succes is 10 procent inspiratie en 90 procent transpiratie', luidt een beroemde managementuitspraak. Hoe heerlijk het ook is te geloven dat je zo veel greep hebt op je eigen koers, die formule is een grove onderschatting van het toeval. Ook bestsellerauteurs - de heel arrogante daargelaten - weten dondersgoed hoe belangrijk de G-factor (Geluk) is.

Gevraagd naar de verklaring voor zijn plotselinge stijging op de Amerikaanse hitlijsten dit jaar, antwoordt science- fictionauteur Hugh Howey 'dat je net zo goed aan een loterijwinnaar kunt vragen waarom hij de loterij heeft gewonnen'.

Toevallige klik
Op een borrel hoorde ik 'bestsellerbakker' - zijn eigen term - Kluun vertellen over de toevallige klik met zijn redactrice. De vrouw in kwestie schrapte complete hoofdstukken en zette hoofdpersonages meedogenloos bij het oud papier. Kluun: 'Als ik ergens vier sterren krijg, is er één van haar.'

Het koekoeksjong van J.K. Rowling doet sterk vermoeden dat in de schaduw van elke bestsellerauteur duizend auteurs staan die minstens zulke goede boeken schrijven, maar die door domme pech nooit een groot publiek vinden.

Bij deze wijs ik u graag op zo'n formidabele onbekende: Alex Boogers, een schrijvende kickbokser uit Vlaardingen. De man wordt boek na boek de hemel in geprezen door een kleine roedel fans en recensenten, maar verkoopt zo slecht dat hij theezakjes moet recyclen om rond te komen.

Mijn leestip voor de zomer: laat The Cuckoo's Calling links liggen en kies voor Het Sterkste Meisje van de Wereld van Alex Boogers. Mocht u niet tot aanschaf overgaan, verspreid dan s.v.p. het gerucht dat Kluun al jarenlang meesterwerken schrijft onder het pseudoniem Alex Boogers. Ook dat kan de verkoop wonderen doen.

Tonie Mudde is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft deze zomer drie keer per week een column op pagina 2.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden