Opinie Brieven

De biodiversiteit is inmiddels gehalveerd

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 5 oktober.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: biodiversiteit

Mijn vader was tuinder. Hij had een bedrijf aan de rand van Amsterdam en verkocht zijn komkommers aan de groenteboeren in de stad en omstreken. Die komkommers werden geteeld in kassen en werden geplaagd door allerlei schimmels en insecten. Om de zoveel tijd deed mijn vader een soort van bladblazer op zijn rug om wolken van insecticiden te spuiten in de kassen. De ramen van de kas gingen dicht, hij deed een bonte zakdoek voor zijn mond en daarna zag ik hem soms langskomen in een mist van gifnevel, met het geluid van het motortje van de vernevelaar. Mijn ­vader was een intelligente man die vroeg dement werd.

Ik werkte als kind heel veel in de tuin, maar ik was geen tuinder. Ik was een lezer. Ik las als puber het boek Silent Spring van Rachel Carson, die waarschuwde voor de effecten op mens en dier van chemische bestrijdingsmiddelen. Geschreven in 1962. Het was voor mij de aanleiding om biologie te gaan studeren.

Ik werkte nog steeds in de tuin van mijn vader als hij het druk had, maar maakte me steeds meer zorgen over die bestrijdingsmiddelen. Dat ging ver. Ik zie me nog staan op een bijeenkomst van de ­regionale Land en Tuinbouwbond, in een zaal vol tuinders, om te waarschuwen voor de effecten van die middelen. Ik werd weggelachen.

Ik ben in 1978 afgestudeerd op onderzoek naar de invloed van de veehouderij op diversiteit van waterplanten in het Groene Hart. Daaruit bleek duidelijk dat meer vee leidde tot meer bemesting en afname van de biodiversiteit. Toen het klaar was, studeerde ik cum laude af op het onderzoek en dat ging vervolgens in een la. Ik besloot dat wetenschap het dus niet was voor mij en ging het onderwijs in.

Nu kijk ik op het journaal naar de stoet tractoren die naar Den Haag rijdt. Het is indrukwekkend. De boeren die worden geïnterviewd, zijn redelijke mensen die voor hun bestaan en voor de waardering naar Den Haag gekomen zijn. Sympathiek. Het soort mensen uit de polder waar ik groot geworden ben. Mijn ­familie bestond uit tuinders. Ik erger me pas als een bestuurder van LTO Nederland van het dilemma een goedkope karikatuur maakt door te zeggen dat boeren moeten wijken voor ‘zeldzame plantjes die niets kunnen hebben’.

Hoezo? De biodiversiteit in Nederland is gehalveerd sinds mijn vader gif liep te spuiten. Door allerlei oorzaken, ook door de intensivering van de landbouw. Ik ben geen stedeling, ik woon al dertig jaar in een huisje in een dorp aan de rand van een weiland. Het is stiller geworden aan de overkant van de sloot. Een wulp heb ik al in geen jaren meer gezien.

Iedereen is vol begrip voor het boerenprotest, en terecht. Maar ik word ook oprecht treurig van het verdwijnen van al die vogels. De boeren ook, denk ik. Nou ja, toch maar weer een poging: als we nu allemaal zo vol begrip zijn, laten we dan met elkaar afspreken om morgen de melkprijs voor de boer te verdubbelen, om daarvan de veestapel te verminderen. Daar wordt iedereen beter van.

Frans Ottenhof, leraar biologie, Kwadijk

Greta

Mohammed Benzakour steekt de loftrompet over Greta Thunberg (O&D, 4 oktober): ‘Haar autisme maakt haar authentiek’ et cetera. Waar hij echter aan voorbijgaat, net als vrijwel alle activisten die haar inzetten, haar ouders ­incluis, is de vraag wat alles wat er met haar, een kwetsbaar meisje van 16, gebeurt, van alle positieve reacties tot de shitstorm, uiteindelijk in haar psyche zal aanrichten. Het antwoord daarop laat nog een paar jaar op zich wachten, maar ik vrees dat als blijkt dat er onherstelbare schade is aangericht, haar ‘achterban’ van nu niet thuis zal geven. Het doel heiligt kennelijk de middelen.

Ruud MalthaBerghem

Handicap

Het pleidooi aan het eind van het essay van Mohammed Benzakour voor (nog meer) autistische kinderen is gevaarlijk. Autisme is een ernstige handicap die mensen en hun naasten veel leed en verdriet kan bezorgen. Van iemand die beweert socioloog te zijn (en dus ­wetenschapper) mag je derhalve een ­wetenschappelijke onderbouwing ­verwachten; zeker als een en ander als overtuiging wordt gepresenteerd en niet slechts als een mening. Al lezende kreeg ik ook steeds meer het idee dat de schrijver de dame in kwestie aanbidt. Dat mag, maar sleep er dan geen handicap bij die voor velen in deze wereld ­dagelijks een last is.

Frans de RidderDen Haag

Recessiesignalen

Peter de Waard laat goed zien dat veruit de meeste recessiesignalen niet bepaald betrouwbaar zijn (Economie, 4 oktober). Ik stel daarom voor om een tiende index toe te voegen, de Media-index. Het lijkt mij de moeite waard om te onderzoeken hoe het verband eruit ziet tussen het aanzwellende aantal ­onheilsberichten in de (gedrukte) media en het moment van daadwerkelijk intreden van een recessie.

Thom VleeskruyerAlmere

Belgica

Het werd onderhand tijd dat onze ­ministeries Nederland voortaan in met name Angelsaksische landen als The ­Netherlands gaan promoten in plaats van als Holland. Want Nederland (de Noordelijke Nederlanden) heeft slechts heel kort, begin 19de eeuw, Holland ­geheten. Nota bene dankzij de Franse bezetter.

Toch blijven we dan nog met een probleem zitten. In veel landen is de letterlijke vertaling van Nederland ‘de Lage landen (zoals in het Frans: les Pays-Bas), dat een veel ruimere betekenis heeft. Daarom krijg je, als je in het Engels, Frans, Spaans, Portugees, Italiaans et ­cetera zegt dat je uit de Lage Landen komt, soms een vragende blik. Vaak concludeert men dat je uit België komt.

Dit komt onder meer doordat deze lage gebieden sinds de 15de eeuw eeuwenlang de Latijnse naam Belgica Foederata (de Noordelijke Nederlanden) meekregen en de Zuidelijke Nederlanden Belgica Regia.

Zelfs het Nederlands heette toen Lingua Belga. Ik stel daarom voor dat we voorlopig beter Nederland kunnen ­omdopen in en promoten als ‘Belgica’. Voorlopig, want als de negatiefste ­klimaatveranderingsprofeten gelijk krijgen, wordt de naam voor het overgrote deel van ons kikkerlandje eind volgende eeuw natuurlijk Nieuw Zeeland.

Peter de KortNijmegen

Klaver

GroenLinks-leider Jesse Klaver oogst verbazing met het bij voorbaat steunen van de kabinetsbegroting (Ten eerste, 4 oktober). Maar niet bij mij. Het imago van Klaver is vanwege zijn idealisme bij diverse politieke partijen voor verbetering vatbaar als het gaat om zijn onderhandelingsvaardigheden. Daarbij heeft Klaver door niet mee te doen aan het kabinet ook weinig meer aan zijn Obama-presentatie. Tijd voor iets nieuws dus.

De volgende Tweede Kamerverkiezingen vinden plaats op 17 maart 2021. Ik ben benieuwd hoe Klaver aan zijn imago gaat poetsen om het mogelijk te maken om in het volgende kabinet wel verantwoordelijkheid te nemen, bij voorkeur op het hoogste niveau. Maar dan is er eerst wel een goede verkiezingsuitslag nodig.

Het lijkt mij dat zijn ‘nieuwe manier van politiek bedrijven’ de opmaat is naar de verkiezingscampagne van Groen Links.

Kees de JongUtrecht

The Netherlands

De ministeries van Buitenlandse en Economische zaken willen van Holland naar The Netherlands. Want dat is allesomvattend, in plaats van slechts twee provincies (Ten eerste, 4 oktober). Als kind van Fries-Brabantse ouders, geboren in Limburg en wonend in Oost-Groningen kan ik het daar alleen maar mee eens zijn. Nu al die bedrijfs- en vrachtwagens nog overschilderen.

Taabe JorritsmaOostwold

Raaigras

Het stikstofprobleem vereist een onorthodoxe aanpak en die wortelt in de grond. Daar groeit te vaak raaigras en dat verstikt kruiden en bloemen. Insecten hebben er niets te zoeken, vogels vinden geen voedsel en al wie er komt zijn boeren die gras maaien voor hun koeien. En koeien zijn er te veel.

Een verbod op het uitheemse want Engelse raaigras kan deze vicieuze cirkel doorbreken. Minder raaigras geeft ruimte voor inheemse planten en bloemen en stopt de teruggang van de aantallen insecten. De biodiversiteit en de vogelstand gaan erop vooruit. De veestapel zal slinken en de melkprijs gaat als compensatie voor de boeren omhoog. Geen subsidie voor nodig, de markt doet zijn werk. Ook politiek een haalbare zaak.

Theo DuivenvoordenHaarlem

Voeding voor de ziel

Fokke Obbema was even dood, een hartstilstand zette het leven even stil. Dat heeft achteraf gezien heel wat in beweging gezet, bij hemzelf en bij anderen.

Zijn manier van interviewen, onbevooroordeeld, open en eerlijk, zijn schrijfstijl; geweldig. In deze rumoerige tijd vol met getwitter van Trump en andere narcisten zijn dit soort artikelen voeding voor de ziel. Ik verheug me op zijn volgende serie ‘Leerschool leven’.

Betsy OvermarsRozendaal

Potjes

Als ex-financieel directeur bij (semi-)overheidsinstellingen werd ik de laatste jaren bij het opmaken van de jaar­rekeningen door de accountants erop gewezen geen fondsen meer op te voeren. Belangrijkste argument om hiermee te stoppen is het gegeven dat het creëren en aanhouden van fondsen (potjes) de transparantie van financiële verslaggeving in de weg staat.

Ik heb dit van meet af aan een goed argument gevonden. Het creëren van fondsen was immers in voorgaande ­decennia de normaalste zaak bij de ­financiële huishoudingen van (semi-)overheidsinstanties. Denk bijvoorbeeld aan de vele potjes bij onderwijsorganisaties.

Ik begrijp daarom niets van het feit dat uitgerekend onze hoogste financiële baas, Wopke Hoekstra, een investeringsfonds in het leven wil roepen nu de staat over ruime financiële middelen beschikt.

Wopke, maak er geen potje van en geef de burger zijn te veel betaalde ­belasting terug.

Arie de ReusSleeuwijk

Beeld Bas van der Schot

Nederlands elftal

Voetbalbond KNVB doet er alles aan om het Nederlands-Marokkaanse talent ­Mohamed Ihattaren (17) te overtuigen voor het Nederlands elftal te kiezen. Ik stel mij voor dat de bondscoach van Oranje, Ronald Koeman, een zaal vol ­Nederlandse voetballiefhebbers toespreekt. Hij stelt aan de zaal de vraag: ‘Willen jullie meer of minder Marok­kanen in het Nederlands elftal?’ Ik ben benieuwd naar het antwoord. Wat het ook is, het zal Koeman moeite kosten het te regelen.

Ronald DietzGroningen

ONZE COLUMNISTEN OVER MOHAMED IHATTAREN

Was ik Ihattaren, dan zou ik, denkend aan Wilders’ uitlatingen, voor Marokko kiezen, schrijft Arnon Grunberg.

Als Ihattaren voor Marokko kiest, moeten we hem succes wensen, aldus Paul Onkenhout.

Het kan goed zijn dat Mo Ihattaren in zijn hoofd allang heeft gekozen voor Marokko, denkt Willem Vissers.

Vrij

Ik ben geboren in dit land, dat beweert zijn burgers vrijheid te bieden. Van ­meningsuiting bijvoorbeeld, of partnerkeuze, geloofsovertuiging. Heel grote begrippen en nog grotere woorden om trots te verklaren hoe geweldig Nederland is. De halve wereld zou in dit vrije land zijn toekomst willen opbouwen, zich niet realiserend hoe benauwend de polder werkelijk is.

Ik ervaar zelden een vrij gevoel in mijn land. Allerlei wetten en verordeningen beperken in steeds grotere mate mijn gevoel recht te hebben op mijn leefomgeving. De rechterlijke macht, ingezet door extreme activisten en al dan niet aangespoord door door Nederland ondertekende EU-verdragen, vermorzelt de vrije keuze en de bewegingsruimte van burgers. Het rijk gaat mee in die tendens, de tijdgeest die onder het mom van vrijheid, gezondheid, redelijkheid en bezorgdheid steeds weer nieuwe groepen tegen elkaar opzet. Zonder zich te realiseren dat ‘de ander’ daarmee juist in zijn vrije keuze wordt beknot. Is het niet de boerka of de CO2-uitstoot van bouwprojecten, dan is het de rookruimte. Opletten is goed, maar doorslaan is moordend.

Nog even en een mens mag de straat niet meer op omdat zijn overgewicht verkeerde signalen afgeeft, wordt de snackbar gesloten omdat fastfood ­killing is en wordt slagroom uit de ­handel gehaald.

Ernst MerhotteinIJmuiden

Bestelbusjes

Wat te denken van de vele bestelbusjes in de straten: alle online gekochte artikelen worden de hele dag door bezorgd door ronkende, stinkende auto’s die bij voorkeur ook nog de motor laten draaien bij het afgeven van de spullen. Stop met online aanschaffingen. Ga op de fiets naar de winkel. Bijkomend voordeel? De winkelstraten zijn weer bevolkt en er is minder leegstand van panden.

Erica van BrusselHeemstede

Hardlopen

Een van mijn leermeesters stelde altijd: ‘kracht zit in de cortex’. Hij bedoelde hiermee dat mooi, veeleisend functioneel bewegen tot zijn recht komt bij de gratie van timing, tuning, coördinatie en mobiliteit. Krachttraining maakt houterig en gaat ten koste van timing, tuning en coördinatie. Dafne Schippers, trek de deur van het krachthonk achter je dicht en ga datgene trainen waar je goed in bent. Dus hardlopen!

Henk Smeenk, manueel therapeut, Brummen

Platte aarde

Als de aarde plat is, wat zit er dan aan de onderkant?

Julia WinderBergen NH

Klasse

Mijn vader begon in de jaren vijftig zijn onderwijscarrière als onderwijzer klasse 3 aan een basisschool. De klasse-indeling was gerelateerd aan opleiding, schoolgrootte en regio. En bepaalde zo zijn salaris. Met zo’n maatregel kunnen we nu leerkrachten naar regio’s trekken waar ze het hardst nodig zijn: de Randstad. En kunnen de leerkrachten vervolgens hun hogere huur betalen, want die is hoger in de Randstad. Via een belastingmaatregel is dit eenvoudig in te ­voeren: geef bij je aangifte door wat de postcode is van de school waar je werkt.

Mijn ouders woonden in die jaren vijftig in een huis dat ze huurden van het schoolbestuur. Ook geen gek idee. Zo kunnen leerkrachten betaalbaar wonen en binden schoolbesturen leerkrachten aan zich. Een schoolbestuur kan zo toekomstbestendiger investeren dan extra geld in dure zzp’ers te steken.

Ingrid VerhoefEde

Poesjes

‘Wie seks wil zien, hoeft in Google alleen nog maar het ooit onschuldige woord poesjes in te tikken en er opent zich een wereld van plastische, realistische porno’, schrijft Floortje Smit in de rubriek Pics onder de kop Op-en-neer (V, 3 oktober). Dat is dus een misverstand. Wie poesjes googelt, of het nu op ‘alle’, ‘afbeeldingen’ of ‘video’s’ is, belandt bij de VPRO-jeugdserie Poesjes. Een soap over zeven poezen in een landhuis aan Kattenlaan 9. Met Hans Teeuwen als schildpad Ed. Hartstikke leuk. Google maar.

Hugo HoesAmsterdam

Schiphol in zee

Waarom zouden we Schiphol verplaatsen naar zee, als de zee vanzelf naar Schiphol komt. Het verplaatsen van Schiphol naar zee zou een gebrek aan strategisch inzicht zijn en bovendien erg kostbaar. Gewoon afwachten is de beste strategische keus en past bij het dna van opeenvolgende kabinetten.

Marcel WerkmanGroningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden