Commentaar Klimaatdebat

De beloofde 'lastenverschuiving' moet wel zichtbaar worden

Met het scheppen van valse verwachtingen ondermijnt het kabinet het eigen klimaatbeleid.

Premier Mark Rutte (VVD). Beeld ANP

De mispeer van het kabinet en het Planbureau voor de Leefomgeving met de energierekening had voor beide partijen niet op een slechter moment kunnen komen.

Het Planbureau staat aan de vooravond van de belangrijkste gebeurtenis in z’n nog maar korte bestaan: op 13 maart is het scherprechter in het nationale klimaat­debat. Dan moet het uitmaken of het kabinet voldoende klimaatplannen in de maak heeft om aan de ­eigen doelstellingen te voldoen. Zelfs de ‘klimaatstakers’ hebben zich erbij neergelegd dat pas daarna het debat weer verder wordt gevoerd. Nu het Planbureau de stijging van de energienota niet heeft voorzien en eerder al worstelde met het rekenmodel voor de verkoop van elektrische auto’s, wordt opeens van vele kanten aan de capaciteiten van het bureau getwijfeld. Dat ondermijnt bij voorbaat het gezag van de klimaatdoorrekening. Het Plan­bureau zal snel beterschap moeten laten zien om erger te voorkomen.

Voor het kabinet komt daar nog een probleem bij. Rutte III zegt steeds dat Nederland na de crisis nu echt het herstel gaat merken in de eigen portemonnee. De realiteit is dat het reëel beschikbare inkomen stelselmatig achterblijft bij de groei van de economie. De gemiddelde Nederlander merkt nauwelijks dat het beter gaat. Gemeten over 25 jaar blijft het uurloon ook stelselmatig achter bij de arbeids­productiviteit. Dat heeft deels te maken met de belastingdruk, die sinds de crisisjaren behoorlijk is gestegen.

Ook dit raakt aan het klimaatdebat. Het kabinet spreekt met het oog op het milieu immers van ‘lastenverschuiving’: minder belasting op arbeid, meer op verbruik. Dat moet dan wel zichtbaar worden. Als de verlaging van de inkomstenbelasting kan worden weggestreept tegen de energieprijzen en de btw-verhoging, zodat er zelfs in tijden van hoogconjunctuur weinig tot niets van overblijft, krijgt het kabinet problemen met z’n geloofwaardigheid.

Met nog maar vier weken te gaan voor de provinciale­statenverkiezingen, komt dat punt gevaarlijk dichtbij. Bij het maken van de Voorjaarsnota, waarin de schade in elk geval voor de financieel kwetsbare groepen kan worden gerepareerd, weet het kabinet wat het te doen staat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden