De AIVD mag en kan veel, maar een goede toelichting en uitleg is vereist

Weinig van wat de AIVD doet speelt zich af in het openbaar. En in het belang van de nationale veiligheid is het noodzakelijk dat zo te houden. Daar waar we wel open over kunnen zijn, gaan we graag het gesprek aan met de samenleving. We zijn ons namelijk bewust van onze mogelijkheden en bevoegdheden en de grote verantwoordelijkheid die deze met zich meebrengen.

Exterieur van de AIVD in Zoetermeer. Beeld ANP

Dat over onze werkwijze vaak vragen worden gesteld, is dan ook begrijpelijk en goed. En dat we er nog niet altijd in slagen hier vertrouwenwekkend op te reageren, blijkt uit het ingezonden stuk van wetenschapper Bart van der Sloot in de Volkskrant van 29 augustus.

In het artikel stelt hij naar aanleiding van een kritische uitlating over onze dienst in Nieuwsuur door ons uitgenodigd te zijn voor een gesprek. Een uitnodiging die kennelijk intimiderend op hem overkwam. Het bellen van de AIVD naar hem als wetenschapper werd opgevat als een signaal: 'We weten wie je bent, we houden je in de gaten.'

Het telefoontje vanuit de AIVD naar de heer Van der Sloot volgde op een uitspraak over de bevoegdheden die wij als dienst hebben. Gesteld werd dat de AIVD 'bij private bedrijven shopt' om persoonlijke informatie van Nederlanders te achterhalen. Hij lijkt hiermee te suggereren dat de dienst onzorgvuldig omgaat met zijn speciale bevoegdheden. Wij zien het als onze plicht duidelijkheid te geven over ons werk en daarover in gesprek te gaan.

Ook in het opinieartikel van afgelopen dinsdag blijkt dat er veel onduidelijk is over de bevoegdheden van en controle op de AIVD. Geschreven wordt dat er slechts minimale controle is op onze dienst en dat wij beroepsgroepen als journalisten en wetenschappers 'in de gaten houden'. Daar is echter geen sprake van. In de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten is namelijk nauwkeurig vastgelegd wat wij wel en niet mogen. Daar is ook bepaald dat wij aan strenge controle zijn onderworpen. In de nieuwe wet, die onlangs door beide Kamers is aangenomen, zijn deze waarborgen nog verder aangescherpt.

Zo moet, naast de minister van Binnenlandse Zaken, in de toekomst ook een onafhankelijke commissie toestemming geven voor de inzet van bepaalde bijzondere bevoegdheden. Daarnaast komen er striktere regels als het gaat om gebruiken en opslaan van gegevens en worden deze sneller vernietigd. Ook komt er een mogelijkheid klachten over de dienst in te dienen bij de toezichthouder.

De AIVD mag en kan veel. Dat willen we dan ook goed kunnen toelichten en uitleggen.

Inge Oevering is hoofd communicatie van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).


Lees meer over privacyschending

Data-analyse wordt ingezet bij automatisering of het opsporen van fraude. Zijn dit onschuldige efficiëntiemaatregelen, of begeven we ons op een gevaarlijk hellend vlak? Een analyse in 3 incidenten.

Gewoon een ambtenaar die 'geef hierrr' zei, en Translink sprong in de houding, zo schrijft Sheila Sitalsing in haar column.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden