Nieuw venster online vrouwenhaat

De aanval op Ilhan Omar is exemplarisch voor de online haat tegen vrouwen

‘Een aantal mensen deed iets,’ had het Amerikaanse congreslid Ilhan Omar in maart in een speech gezegd. Er zijn bloemrijkere manieren om te omschrijven hoe negentien terroristen bijna drieduizend mensen doodden door gekaapte vliegtuigen in gebouwen te boren. Maar desinteresse of kwade opzet? Mwah. Omars speech ging erover dat Amerikaanse moslims na 11 september steeds meer vrijheden kwijtraakten en nu wel lang genoeg als tweederangsburgers zijn behandeld. Door van ‘some people’ en ‘something’ te spreken, leek ze eerder, tevergeefs, afstand te willen scheppen tot de gebeurtenis die elke moslim al bijna twee decennia wordt aangewreven, met de moslimban van haar eigen president als voorlopig dieptepunt.

Maar Omar is een vrouw met een mening die ze ook op sociale media niet onder stoelen of banken steekt. Een zwarte vrouw bovendien, en behalve moslim ook nog eens immigrant. Feminist, niet te vergeten, wat zeg ik: intersectioneel feminist. Die term prijkt zelfs in haar biografie op Twitter, na moeder en vluchteling, en staat voor de overtuiging dat verschillende vormen van discriminatie niet op zichzelf staan, maar dat het om een samenspel van identiteiten gaat. In de praktijk komt dat er bijvoorbeeld op neer dat schuimbekkende twitteraars een vrouw als Omar minder snel het voordeel van de twijfel geven dan, pak ’m beet, Anne-Brechje uit Hilvarenbeek.

Donald Trump deelde vorige week een filmpje met zijn zestig miljoen volgers waarin Omars gewraakte woorden — ‘Een aantal mensen deed iets’ — steeds worden herhaald, afgewisseld met beelden van angstige mensen en de brandende Twin Towers, en voorzien van een onheilspellend pianomuziekje. ‘We Will Never Forget,’ schreef Trump bij zijn tweet. Het was bijna alsof de politica, die aan het eind van het geknipte fragment zelfs even lijkt te lachen, hoogstpersoonlijk aan de stuurknuppel had gezeten.

Zondag verklaarde ze in een statement, het mag geen verrassing heten, over de doodsbedreigingen die het filmpje haar opleverde. Het had zomaar een casus kunnen zijn uit het uitgebreide onderzoek naar Twitter dat Amnesty in december publiceerde. Vooral voor vrouwen kan het platform een nogal giftige plek zijn, was de conclusie. En dat geldt nog meer, werd in het rapport benadrukt, voor vrouwen die niet-wit zijn, bij een etnische of religieuze minderheid horen, een beperking hebben of bijvoorbeeld homoseksueel of transgender zijn. Die vrouwen zelf wisten dat natuurlijk al lang, maar het onderzoek is een aanrader voor alle sceptici die menen dat Omar puur vanwege haar uitspraken zoveel bagger over zich uitgestort krijgt.

Nog zo’n treurigstemmend voorbeeld: de Engelse krant The Guardian liet een paar jaar geleden alle zeventig miljoen reacties onderzoeken die lezers van 2006 tot 2016 bij haar artikelen achterlieten. Onder de tien meestbeschimpte schrijvers waren acht vrouwen en twee zwarte mannen.

De Amerikaanse wetenschapper Dalia Mogahed, die net als Omar een hoofddoek draagt, gaf in een televisieinterview met MSNBC een verklaring voor de aanhoudende aanval op de politica: ‘Ze is een zwarte moslimvrouw die zich niet verontschuldigt, en haar echte misdrijf, in de ogen van degenen die haar aanvallen, is dat ze van zich durft te laten horen en zich als hun gelijke gedraagt.’

Gelukkig weet Omar ook heel goed hoe je de vruchten plukt van Twitter. Nadat Trump donderdag voor de zoveelste keer in kapitalen over ‘Presidential Harassment!’ (presidentiële intimidatie) klaagde, antwoordde ze droogjes: ‘Nee bedankt, ik heb er net een doorstaan.’

Lisa Bouyeure werpt in de rubriek Nieuw Venster een blik op onlinecultuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden