Dat klinkt niet als een open, vrije samenleving

Haatvisa

Stel, mijn huisgenoot geeft een feestje. Hij nodigt al zijn vrienden uit, onder wie een vervelende kletsmajoor die gelooft in homeopathie. Ik vind zulke praatjes dom en gevaarlijk, dus zodra hij aanbelt schuif ik de knip erop. Mag dat? Iemand weigeren vanwege zijn opvatting? Op zichzelf natuurlijk wel - ik mag ook clowns en banketbakkers weigeren, het is mijn eigen huis tenslotte. Maar mijn huisgenoot is boos, want hij woont er ook, en volgens hem is die kwakzalver juist briljant.

Ik vraag mij af wat erger is: dat drie 'haatimams' zomaar een visum kregen om in Rijswijk een gala te bezoeken, of dat die visa - na wat negatieve media-aandacht - nu zomaar zijn ingetrokken? Het eerste wijst op geklungel bij Buitenlandse Zaken, het tweede ruikt naar populistische censuur.

Een land is geen huis, maar het blijft raar om iemand buiten te sluiten omdat je zijn ideeën afkeurt. Wij mogen hier vrijwel alles zeggen en op internet kunnen we elke denkbare opvatting bestuderen, maar als een buitenlander ons in levenden lijve wat onzin wil komen verkopen, dan wordt hij geweigerd door huisbaas Den Haag. Dat klinkt niet als een open, vrije samenleving. Sterker nog, het impliceert dat onze maatschappij niet bestand is tegen slechte ideeën.

Of ging het om iets anders?

Want als deze imams actief geld of strijders wilden komen verzamelen voor terroristische plannen, dan verandert dat de zaak: wie 'een gevaar betekent voor de openbare orde, nationale veiligheid en internationale betrekkingen' mag Nederland niet in. Maar als dat zo was, waarom zijn ze dan niet meteen geweigerd? Volgens minister Koenders komen ze 'in geen enkel bestand voor', dus erkende terroristen zijn het sowieso niet. Wel engerds, maar openlijk rouwen om de dood van Osama bin Laden is nog geen directe bedreiging voor de nationale veiligheid.

Zou het dan toch gewoon een ongewenste mening zijn, die door de politiek buiten het land werd gehouden om daadkracht te tonen? Koenders claimt dat hij pas later - dus na de media-ophef - een verzoek heeft gekregen, 'eigenlijk via justitie zou je kunnen zeggen', om de visa alsnog in te trekken. Er zou 'nieuwe informatie van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid' zijn, maar in verband met de privacy van de imams, houdt Koenders die geheim.

Kortom: het blijft gissen.

In december was ik bij een interview met NSA-klokkenluider Edward Snowden. Hij kon zelf niet fysiek aanwezig zijn, want Obama wil hem opsluiten. Wat hij vertelde was best extreem en soms een tikje zwart-wit, maar doordat hij op een groot scherm verscheen, in eenzame ballingschap achter zijn webcam, kregen zijn woorden extra glans en nam iedereen hem bij voorbaat serieus. Of het gala in Rijswijk nu doorgaat of niet, dankzij Koenders hebben de geweigerde imams aan status gewonnen. Dat verdienen ze niet, en alleen al daarom moeten we het weten: waarom?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.