VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Uden

Dansen met Sigrid: hoe Team De Contente Mens Kaag gaat helpen

Ton Visser staat in vuur en vlam, zegt Huub Hermens, en hij kan het weten. Ze zijn al 35 jaar bevriend, Huub is bovendien lid van Team De Contente Mens, dat er voor moet zorgen dat Ton lijsttrekker van D66 wordt. Of beter: geen lijsttrekker, want Kaag is veel beter.

Ton heeft er zin in, lees er zijn laatste brieven aan Sigrid Kaag maar op na. ‘Ik kan je helpen, je uitdagen als het moet. Ik kan zelfs met je dansen zonder dat je beweegt’, schreef hij dinsdag. ‘Shake that tail feather baby. Morgen meer. Liefs Tonnie.’ Zo richt de ene kandidaat-lijsttrekker zich tot de ander. Geantwoord heeft Kaag nog niet. ‘Ton wordt snel verliefd, zo ken ik hem’, verklaart Huub. Op Kaag? ‘Zou zomaar kunnen.’ Huub schrikt. O jee, staat het straks nog in de krant. In China wordt gelachen.

We zijn bij Turtleware, het ict-bedrijfje van Don Freijters, gevestigd op een bedrijventerrein in Uden. Don loodst Ton digitaal door de campagne en verzorgt de sociale media. Ook hij is lid van De Contente Mens,  geformeerd in de Dorpsherberg van Oisterwijk. Dat was al vorig jaar; de ambitie van Ton is niet van vandaag of gisteren.

Ton Visser lacht in China.

Don zit links, Huub zit rechts en we kijken naar Ton op een beeldscherm. Hij is in Anshan, waar hij de kost verdient met Engelse les op een privéschool. Achter hem een wand met groene D66-banners, uitgeprint bij de Chinese copyshop.

Bij De Contente Mens kan het gebeuren dat de man die er van droomt lijsttrekker van D66 te worden – maar toch ook weer niet – gewoon in China blijft en zijn campagne via het scherm voert. Niet ideaal, vindt Huub. ‘Je moet kunnen zien, ruiken, voelen. De dynamiek is anders.’ Ton heeft lang gepiekerd over terugkomen. De raad van een boeddhistische monnik gaf de doorslag. Zet je aarzelingen op een rijtje, had die gezegd, en bepaal een moment om de knoop door te hakken. Ton dacht: ik moet in China blijven. Ook omdat hij vreesde bij aankomst in Nederland of anders wel bij terugkeer in China in quarantaine te moeten.

D66 heeft goud in handen, dacht ik na het eerste lijsttrekkersdebat. Dit is een oefening voor Kaag. Je staande houden tegenover een Brabants orakel met standplaats China is nog heel wat anders dan met Assad onderhandelen over chemische wapens. Met Assad deel je min of meer dezelfde diplomatentaal, een gesprek met Visser is alsof je op kunstschaatsen moet gaan korfballen (Visser: ‘Korfbal heeft mijn kijk op de wereld beïnvloed.’).

Huub Hermens (links) en Don Freijters: 'Altijd een eigen invalshoek.'

In die debatten zegt Ton verbazende dingen. Zoals: ‘Soms is anders beter dan het beste.’ Of: ‘Gelijkheid is onzin. Ik ben vandaag niet gelijk aan gister.’ Of: ‘Ik sta m’n spreektijd graag af, in genetisch gemodificeerd voedsel ben ik minder thuis.’ Of: ‘We moeten meer oog hebben voor niet-ons-soort-mensen.’

Dat laatste is de kern. Hij wil D66 verbreden, ook de niet-gestudeerden bereiken, de thuisblijvers uit andere postcodegebieden. ‘Het is de keuze tussen een kandidaat en een verhaal’, zegt Ton. Verder moet er een meisje in het Torentje komen, het meisje Sigrid.

Ton en zijn team zien wel dat Kaag er in die debatten soms bij zit alsof ze in de wachtkamer van de tandarts is beland. ‘Ze weet niet wat ze met me aanmoet’, zegt Ton. ‘Maar als ik haar onzeker maak, dan heeft ze daar straks wat aan.’ Sparringpartner, zo ziet hij zichzelf. Nooit de bedoeling geweest, maar zo gekomen doordat kandidaten als Jetten en Ollongren niet meedoen. Huub: ‘Ton is een afspiegeling van de maatschappij die Sigrid gaat tegenkomen. Hij oordeelt niet, zo ontstaat er een opening.’

Nog geen opening bij Kaag.

Al wordt hier grif toegegeven dat die opening bij Kaag nog niet te zien is. Ton: ‘Voor haar is dit nieuw, ze heeft nog nooit campagne gevoerd.’ Huub: ‘Zie je nou, dat is Ton. Altijd een eigen invalshoek.’

Elders in de partij is de weerklank er wel, zeggen ze. Er zijn Kamerleden die Ton steunen, maar daar niet voor uit willen komen. Jan Terlouw heeft hem ontvangen; als Kerstman, midden in de zomer. ‘Right or wrong, my party, dat was diens raad.

In zijn laatste brieven pleit Visser voor het niet op voorhand uitsluiten van PVV en Forum. ‘Jij hebt met echte boeven onderhandeld’, schrijft hij. ‘Dan ga je je toch niet druk maken om een Geert of een Thierry?’

Nog even over die boeddhistische monnik: dat was hij dus gewoon zelf. Een metafoor, zegt Ton. ‘Had je wel door, toch?’

In China klinkt een lach.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden