OpinieDaklozenopvang

Daklozen zitten op straat coronacrisis uit, met alle gevolgen van dien

Terwijl wij ons met enige tegenzin terugtrekken in onze warme huizen, is er een grote groep mensen die op straat de coronacrisis uitzit. Want de daklozenopvang is overvol en de doorstroom is er nihil. Het leger des Heils slaat daarom alarm.

Vrijwilligers en Ready2Helpers toveren de Sporthallen Zuid om tot een daklozenopvanglocatie voor 75 personen ten tijde van het coronavirus. Beeld Arie Kievit

Het is niet het eerste waar we aan denken in deze tijd, maar dakloze mensen worden hard getroffen door alle beperkende maatregelen. Een gratis kopje koffie bij het buurthuis, een uurtje opwarmen bij de plaatselijke bibliotheek, een broodje van gisteren bij de vriendelijke bakker om de hoek: plotseling onmogelijk, want alles is dicht. Overleven op straat is een extra uitdaging in coronatijd. Thuisblijven, hoe dan? En wat te doen bij besmetting?

Veldbedjes

Het is een wrange waarheid, maar zelden is de urgentie van een eigen woning voor iedereen groter geweest dan nu. Als Leger des Heils bieden we op veel plaatsen, in samenwerking met gemeentes, tijdelijke dagopvang aan en richten we halsoverkop quarantaineplekken in. Maar veldbedjes in een lege sporthal – steeds op minstens anderhalve meter afstand – lossen het tekort aan woonruimte niet op. 

Kwetsbare mensen met een vaak zwakke gezondheid moeten we noodgedwongen in één ruimte onderbrengen. De opvanglocaties zijn al overvol en de doorstroom naar een zelfstandig onderkomen is nihil. Onze systemen melden een permanente bezetting van 107 procent, terwijl we aan de deur nog elke avond ‘nee’ moeten verkopen. 

Met iedere uit de grond gestampte noodopvang – hoe belangrijk ook – wordt schrijnend duidelijk hoeveel mensen er momenteel zonder huisvesting zitten. En die daarmee, in deze coronacrisis, een risico vormen voor zichzelf en voor anderen.

Als Leger des Heils pleiten we al langere tijd voor de aanpak op maat, waarin een zo zelfstandig mogelijke woonruimte bovenaan staat. Daarna volgt de rest. Waarom? Dakloosheid is vooral een huisvestingsprobleem. Wie een dak boven het hoofd heeft, heeft een basis om de rest van zijn problemen aan te pakken. Een eigen huis is het begin van herstel van gewoon leven. Een opmaat naar een baan vinden, uit de schulden komen, je eigen boontjes doppen.

Gescheiden vaders

Zo’n 40.000 mensen leven momenteel op straat. Daarvan hebben er 18.500 het afgelopen jaar gebruik gemaakt van een van de opvanglocaties van het Leger des Heils. Een deel kampt met multiproblematiek en verslaving, maar er is ook een schrikbarend grote groep die simpelweg geen woning kan vinden of kan betalen. Onder hen zijn voormalig ondernemers die wind tegen hebben gehad, gescheiden vaders met een baan en zo’n 2.000 jongeren. Veruit het grootste gedeelte van deze groep is, met voldoende ambulante begeleiding, prima in staat om zelfstandig te wonen.

Terwijl het aantal dak- en thuislozen hard groeit, wordt het aanbod aan betaalbare woningen alleen maar kleiner. Kwetsbare mensen hebben specifieke woonvormen nodig met voldoende ondersteuning thuis. Denk aan galerijen met appartementjes, het delen van een huis of bijvoorbeeld containerwoningen. 

Op dit moment moeten mensen uit onze opvang gemiddeld 13 maanden wachten totdat er een woning beschikbaar is, terwijl dit in 2014 nog 5 maanden was. Hoe langer terugkeer naar de maatschappij duurt, hoe moeilijker integratie is. Nachtopvang is een magere oplossing vergeleken met een eigen voordeur. Een slaapzaal met negen anderen, waar je een paar uur je ogen dicht kunt doen voordat je de straat weer op moet, is niet meer van deze tijd.

Buurthuiskamers

Onze mening is al vele jaren dat we niet extra opvangplekken moeten realiseren, maar dit vraagstuk kabinetsbreed aan moeten pakken. Er zijn 10.000 woningen nodig. Op die manier verlichten we de grote druk op de opvanglocaties en creëren we doorstroom. Maar daarmee zijn we er nog niet. Die huisvesting moet samengaan met voldoende begeleiding en juiste indicaties daarvoor, een manier om inkomen te genereren, met schuldhulp en een vangnet, bijvoorbeeld via buurthuiskamers in de wijk. 

Ieder mens heeft recht op de veiligheid van een dak boven het hoofd en de overheid moet daarvoor zorgen. Het is een fundamenteel mensenrecht. Hoe trots wij als Leger des Heils ook zijn op onze medewerkers en vrijwilligers, die nu zo hard werken om iedereen een tijdelijk ‘thuis’ te bieden – het achterliggende probleem komt hiermee pijnlijk aan de oppervlakte. 

Cornel Vader, voorzitter stichtingsdirectie Leger des Heils Welzijns- en Gezondheidszorg en Jeugdbescherming en Reclassering

Lees meer

Het Wereldhuis, een dagopvang voor daklozen in Amsterdam, is een veilige haven voor met name ongedocumenteerde asielzoekers. De opvang moest sluiten.

  
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden