Column Sheila Sitalsing

Daklozen draaien rondjes op een rotonde zonder afslagen

. Beeld .

Zo, dat was schrikken, zei Paul Blokhuis, staatssecretaris van Welzijn, toen afgelopen zomer het Centraal Bureau voor de Statistiek bekend maakte dat het aantal daklozen in tien jaar tijd meer dan verdubbeld is naar een kleine 40 duizend mensen. Blokhuis was zich zelfs ‘rotgeschrokken’ en zei tegen de pers dat ‘we ons zouden moeten schamen dat we er in zo’n rijk land niet in slagen om mensen een fatsoenlijk dak boven het hoofd te bieden’ – let op de soepele overgang van ‘ik’ (rotgeschrokken) naar ‘we’ (wij falen met z’n allen, iemand zou eens iets moeten doen, wie gaat hier eigenlijk over?).

Mensen die met daklozen werken, vroegen zich verwonderd af wat ze op het ministerie van Blokhuis in godsnaam aan het doen zijn, als zulke cijfers als een verrassing komen.

Mensen die het regeringsbeleid met belangstelling volgen, vroegen zich verbaasd af of ze op het ministerie van Blokhuis weleens een krant lezen. Want daarin staan al jaren klachten en waarschuwingen van hulpverleners, artsen, politieagenten en mensen die in de sociale zekerheid werken over hoe twee decennia kabinetsbeleid (acht jaar Balkenende, negen jaar Rutte) hebben geresulteerd in minder betaalbare woonruimte, minder bedden in de psychiatrische gezondheidszorg, criminalisering van uitkeringsgerechtigden, stapeling van problematische schulden, een verschuiving naar gemeenten van alles wat duur en ingewikkeld is en andere beleidsellende uit de eigen-verantwoordelijkheidsschool.

Hoe regelfetisj kan leiden tot een uitkomst die niemand wil, legden Arre Zuurmond, Ombudsman van de gemeente Amsterdam, en Eelke Blokker, onderzoeker en mede-oprichter van het onvolprezen Instituut voor Publieke Waarden, twee jaar geleden al uit op tv bij Buitenhof. Zo gold de regel dat wie én in de schulden zat én acuut onderdak nodig had, pas een urgentieverklaring voor woonruimte kreeg als hij schuldenvrij was. Voor schuldhulpverlening was evenwel een woonadres nodig. Gevolg: een verwijzing naar een plek in de maatschappelijke opvang. En dus naar een plek in de daklozenstatistieken van het CBS, want alle tijdelijke opvang telt daarin mee. ‘Rondjes draaien op een rotonde zonder afslagen’, noemde Zuurmond dit soort gevallen.

Woensdag stuurde het Leger des Heils twee alarmbrieven naar de Tweede Kamer om te pleiten voor meer goedkope woonruimte en voor ‘een integrale aanpak van wonen, werken en begeleiding naar herstel van het gewone leven’. Volgende week wordt de begroting van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport behandeld; voor het eind van dit jaar komt Blokhuis met plannen voor de aanpak van het daklozenprobleem.

Voorkom dat mensen op straat belanden, en als dat toch gebeurt, geef ze zo snel mogelijk een woning, adviseert de hulpverlening. Dat klinkt logischer dan het is. Zo zijn veel gemeenten aan het bezuinigen op maatschappelijke zorg, waardoor er niet altijd genoeg hulp is voor mensen met psychische of sociale problemen. Zij bezorgen hun buren overlast, de woningcorporatie probeert ze om begrijpelijke redenen eruit te gooien – en voor je het weet, is er nóg een geval waarvan ze zich op het ministerie van welzijn rot schrikken.

Als Blokhuis niet opschiet, zegt het Leger des Heils, hebben we volgend jaar nog meer daklozen. En nog meer mensen die als hamsters rondjes rennen over de rotonde zonder afslagen. En over een paar jaar een nieuwe staatssecretaris die zich rot schrikt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden