Commentaar TBS

Daders van gewelds- en zedendelicten krijgen te veel ruimte om hun eigen behandeling te ondermijnen

De forensisch psychiatrische kliniek FPA Utrecht waar Michael P. in een forensisch psychiatrische afdeling zat om zich voor te bereiden op een terugkeer in de maatschappij na een eerdere veroordeling. Beeld ANP

Het tragische lot van Anne Faber legt enkele kwetsbare gebreken bloot in ons strafrecht en in de ­forensische zorg. Al langer was duidelijk dat de ­dader, Michael P., in zijn eerdere proces in 2010 terbeschikkingstelling (tbs) wist te ontlopen door het weigeren van psychisch onderzoek. De Onderzoeksraad voor Veiligheid publiceerde donderdag de reconstructie van wat er vervolgens gebeurde: toen P. tegen het einde van zijn celstraf toe was aan resocialisatie, ging het volledig mis met de informatieoverdracht tussen de gevangenis in Vught en de kliniek in Den Dolder die hem overnam. Daardoor werd hij daar gebrekkig behandeld, onder meer doordat P. zelf kon beslissen welk deel van zijn dossier werd doorgestuurd. Het deel over zijn seksuele problemen bleef achter in Vught. De ‘modelpatiënt P.’ kreeg zodoende grote vrijheid binnen en buiten de instelling, totdat hij Anne Faber tegen het lijf liep. Die situatie is reden voor groot alarm, want het is geen incident. Na een eerste inventarisatie zijn meteen de vrijheden van nog 21 zeden- en geweldsdelinquenten ingetrokken omdat hun dossiers niet op orde zijn.

Het onderliggende probleem heeft vele facetten maar komt in de grond hierop neer: zowel voor als na hun strafoplegging hebben verdachten en daders van ernstige ­delicten wel erg veel ruimte om hun eigen behandeling te ondermijnen en uit zicht te raken.

Dit vergt een mentaliteitsomslag in de rechtbanken en in de klinieken. Hoewel de Hoge Raad heeft bepaald dat tbs ook zonder psychisch onderzoek kan worden opgelegd bij een aannemelijke aanwezigheid van een stoornis, gaan te veel rechters nog aan die mogelijkheid voorbij. In de ­forensische klinieken wegen intussen de zorg en de ­behandelrelatie voor te veel hulpverleners zwaarder dan de maatschappelijke veiligheid. Mede daardoor worden essentiële gegevens onvoldoende gedeeld en gewogen.

Werk aan de winkel voor de sector: Kamer en kabinet vragen terecht om structurele verbeteringen. De donderdag aangekondigde maatregel om in elk geval geen gedetineerden meer over te plaatsen naar klinieken zolang zij geen volledige openheid van zaken geven over hun dossier, is een eerste stap in de goede richting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden