ColumnIonica Smeets

Daar zitten onze studenten met al hun plannen en idealen – ieder alleen achter een scherm

null Beeld

Maandag begint het nieuwe collegejaar. En wat een raar jaar zal het worden. In onze masterspecialisatie wetenschapscommunicatie hebben we tot de kerstvakantie 83 bijeenkomsten met studenten gepland. Colleges, werkgroepen, groepspresentaties, overlegsessies en workshops. Dit jaar kunnen we maximaal 4 van die 83 sessies fysiek op de campus houden, voor de rest zal alles online zijn. Om een oud nummer van Jan Rot te citeren: ‘Ik weet waarom het is, waarom we dit zo doen, waarom het moet, maar ik weet echt niet of ik het red.’

Mijn hart breekt als ik denk aan onze studenten. Daar zitten ze met al hun plannen en idealen – ieder alleen achter een scherm. Niet tijdens college samen brainstormen op een groot vel papier, niet met een groepje in de kantine dat ene lastige hoofdstuk samen doornemen, niet na een college even blijven hangen voor een praatje met de docent.

Als docent kan ik wel balen dat die onlinebijeenkomsten een stuk minder leuk zijn, maar ik geef ze natuurlijk niet voor mezelf. Jan Blommaert, hoogleraar taal, cultuur en globalisering, schreef dat deze zomer mooi op: ‘Het is een simpele discipline die ik gedurende mijn hele carrière heb gehandhaafd: het gaat nooit om mij, het gaat altijd om de student, en het is mijn rol om de student middelen aan te reiken die nuttig en waardevol zijn voor die student, niet voor mij.’ De 58-jarige Blommaert kreeg in maart te horen dat hij ongeneeslijk ziek is en reflecteert nu op wat er echt belangrijk was in zijn carrière. Hij vat dat samen samen in vier trefwoorden: geven, vormen, inspireren en democratisch zijn.

Het mooiste van Blommaerts betoog vond ik misschien wel zijn weigering om studenten te onderschatten. Hij kondigde bij cursussen aan dat hij 1 centimeter boven het hoofd van studenten zou mikken ‘zodat ze zich een beetje zouden moeten uitstrekken om het tempo en de inhoud van de cursus bij te houden.’

Blommaert beschrijft ook hoe hij aan het begin van zijn academische loopbaan vooral keek naar slechte voorbeelden: zo wilde hij het niet doen. Hij wilde het soort les geven dat hij als student graag had gevolgd en besefte hoeveel invloed een docent kon hebben. Hij beschrijft hoe iedereen herinneringen heeft aan docenten, of ze nou van de kleuterschool of van de universiteit waren, en dat sommige van hen een grote rol spelen ‘in de verhalen die we van onszelf maken’. Ik moest aan Blommaert denken toen ik de vraag ‘Welke opmerking van een docent ga je nooit meer vergeten?’ zag op Twitter, met honderden reacties. Daartussen zaten veel voorbeelden van docenten die hun leerlingen ontmoedigden, maar ook de meesters en juffen die met één haast terloopse opmerking iemand de goede kant op stuurden.

Ik neem de lessen van Blommaert mee en ga mijn stinkende best doen om dit semester de docent te zijn die ik zelf graag gehad zou hebben in dit rare jaar. 1 centimeter boven hun hoofd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden