Columnbert wagendorp

Daar is-ie weer, de eikenprocessierups, voorbode van een lange hete zomer

null Beeld

Het is weer oorlog, de gevreesde eikenprocessierups is terug. Vorig jaar leek het even alsof we hem eronder hadden, maar komende zomer verwachten deskundigen dat de ‘lokale plaagdruk’ sterk zal toenemen. Gelukkig is de kennis betreffende de bestrijding van de rups sinds zijn entree in deze streken ook niet stil blijven staan. Het Kennisplatform processierups (processierups.nu) doet er alles aan die te delen, zodat we niet machteloos hoeven toezien hoe de rups ons gek maakt van de jeuk.

Zo komt het Kennisplatform, waarin onder meer WUR, RIVM en GGD samenwerken, regelmatig met een nieuwsbrief waarin de meest recente ontwikkelingen in het gevecht op leven en dood tegen de brutale terrorrups staan vermeld. Ook heeft het Kennisplatform een reeks van Informatiebladen uitgegeven, waarin alle manieren om de rups kapot te maken nader worden belicht. Er is nog geen OMT voor de processierupsplaag, maar mocht het echt uit de hand lopen en de eikenprocessierups het land dreigen over te nemen, dan mogen we de optie van een centrale commandopost niet uitsluiten.

Door het koude voorjaar ontwikkelt de rups zich iets later dan normaal, maar in juli gaat hij helemaal los. Dan krijgen we hetzelfde als in de zomer van 2019: elke dag stukken in de krant, persoonlijke getuigenissen van slachtoffers en overbelaste huisartsen.

Wordt het echt heet, dan ontstaat er een nieuw probleem: de rups laat zich uit de boom vallen en kruipt ter verkoeling onder de grond. Daar wacht hij op betere tijden, buiten het zicht van de bestrijders. ‘De rups is ons steeds weer te slim af’, aldus Silvia Hellingman van het Kennisplatform. Ploeg je de grond om om hem te pakken te krijgen, zit hij alweer in de boom.

Aanvankelijk werd de bestrijding van de rups rigoureus ter hand genomen: de vlammenwerper erop. Dit bleek niet de beste methode, en bovendien bestond het gevaar van bos- en bermbranden. Het opzuigen van nesten is duur en tijdrovend en het sproeien met insecticiden onvriendelijk voor het milieu.

Een oplossing zou de bevordering van de biodiversiteit kunnen zijn: als er meer koolmezen zijn, komen er minder rupsen. Koolmezen lusten wel pap van processierupsen. Daarom zie je in talloze gemeenten opeens nestkastjes aan alle bomen, vol moddervette koolmezen, die kennelijk geen jeuk krijgen van de brandharen van de rups. Het uitzetten van parasitaire organismen zoals de gaasvlieglarf in de buurt van rupsennesten helpt misschien ook, of anders de introductie van de kleine poppenrover wel.

De strijd tegen de eikenprocessierups is daarmee niet beslist. Hij vreet bomen kaal, zorgt voor ‘poepregens’ en laat zich door geen enkel massavernietigingswapen tegenhouden. We zullen er waarschijnlijk aan moeten wennen dat we de zomer voortaan moeten delen met de processierups. Die wordt misschien ooit een voorbode van die heerlijke tijd, een zomerkoninkje. ‘Ik heb overal jeuk, de zomer komt eraan.’

Dat niet iedereen daarnaar uitkijkt en de paniek langzaam maar zeker toeneemt, blijkt uit de ‘Veelgestelde vragen’ op de site van het Kennisplatform. Vraag: ‘Kan het nest ook worden vernietigd door bevriezing met vloeibare stikstof?’ Antwoord: ‘Neen, de rups kan tegen temperaturen tot -21.’

Het wachten is op een vraag over de nucleaire optie. Maar daar zal hij ook wel weer tegen kunnen.

Intussen moeten we kalm blijven. Vraag: ‘Is het verstandig om een (vracht)auto onder een boom met processierupsen te zetten?’ Antwoord: ‘U kunt beter elders parkeren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden