VERSLAGGEVERSCOLUMNMARGRIET OOSTVEEN IN BOXMEER

Cultuur houdt de boel toch net wat meer bij elkaar dan een luchtvaartmaatschappij

xBeeld x

De Weijer in Boxmeer is als eerste theater van Nederland failliet door het virus. 21 mensen op de loonlijst moeten WW aanvragen.

Peter-Paul Kissels is geen typische theaterdirecteur. Hij komt uit de wereld van het geld en is er trots op dat hij nooit een cent subsidie kreeg. Wel stak hij 2,5 miljoen euro uit eigen zak in De Weijer. ‘Dit jaar draaiden we voor het eerst quitte, maar mijn eigen geld was niet terugverdiend.’

De zaal heeft maar 180 stoelen en is toch geliefd bij veel bekende Nederlandse artiesten, ze hangen in een eregalerij in de foyer: Van Youp van ’t Hek tot Stefano Keizers en Eva ‘Promenade’ Crutzen.

Theaterzaal van De Weijer.

Peter-Paul Kissels deed het goed, zeker in de ogen van politici die vinden dat kunst en cultuur zelf hun broek moeten ophouden. Die zich liever haasten om KLM voor miljarden in de lucht te houden. Woensdag heeft het kabinet de cultuursector 300 miljoen toegezegd, terwijl hier een miljard aan omzet op het spel staat.

Volgens mij houdt cultuur de boel toch net wat meer bij elkaar dan een luchtvaartmaatschappij. Juist in een dorp zie je goed wat de cultuursector kan uitrichten. Boxmeer heeft zo’n 29 duizend inwoners. Zelf kom ik uit een vergelijkbaar Brabants dorp, drie kwartier verderop. Daar was toen ik er opgroeide helemaal niets te doen, behalve tijdens carnaval en in de verenigingen. In mijn herinnering vonden ze er ook alles gek. Veel jongeren vluchtten toen net als ik naar de Randstad.

Dit veranderde. Ook in mijn dorp is een oud klooster nu omgebouwd tot theater, overal vind je optredens, festivals, concerten, lokale talkshows. Brabant werd booming, de sfeer stukken opener en jongeren willen nu ook vaker blijven: cultuur kan zelfs een functie hebben tegen vergrijzing.

Peter-Paul Kissels groeide zelf op in het hotel van zijn ouders, Hotel Kissels in Roermond, ‘dat was nogal een ding daar’. Prins Bernhard kwam er, Godfried Bomans, Toon Hermans. Een fijne jeugd. Spelen met de lakenmeisjes en bij kokkin To. Hij wilde filmregisseur worden, maar zijn ouders vonden dat er wel genoeg artiesten waren.

Het werd dus rechten, daarna bedrijfskunde. Krap dertig jaar later was hij partner in het internationale organisatieadviesbureau Accenture. Toen Accenture in New York naar de beurs ging, haalde het de eerste dag 1,7 miljard dollar op. Zijn partnerschap is omgezet in aandelen. Hoeveel wil hij niet zeggen, maar Peter-Paul Kissels hoefde nooit meer te werken, al ging hij nog wel wat jaren door.

Hij was 47 toen hij helemaal stopte, ‘toen volgde het bekende diepe gat’. Ze woonden al in Boxmeer, waar zijn vrouw Stella een galerie had en de kinderen naar school gingen. ‘Ik wilde heel graag relevant blijven.’

Bij de artiestenkleedkamers.

In het oude theater De Weijer in zijn dorp zat toen een stichting die 350 duizend euro subsidie per jaar kreeg voor 35 voorstellingen, ‘en dat vonden ze te weinig’. In 2012 dreigde De Weijer te sluiten. Peter-Paul Kissels besloot de boel wel even te redden zonder subsidie: ‘Ik heb toen een heel grote broek aangetrokken.’

Hij kreeg een huurcontract van de gemeente. Opende een café en een restaurant dat in de Michelin-gids zou komen. Zijn vrouw Stella ontwierp het interieur en alle programmaboekjes, en er kwam een programmeur die 130 activiteiten per jaar organiseerde. Ook zouden ze alle artiesten voortaan in de watten leggen, zodat ze graag kwamen.

Het theater liep als een zonnetje, maar met de intelligente lockdown wist Peter-Paul Kissels ook meteen dat het afgelopen was – een consultant denkt ver vooruit. ‘Bij de kapper komt straks iedereen terug maar in het theater niet, na een crisis. Het is geen eerste levensbehoefte.’

Hij had zijn personeel kunnen beschermen door gebruik te maken van de Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid, maar de voorwaarde dat je iedereen in dienst houdt ‘zou ons definitief uitmergelen, en dan was er straks helemaal geen De Weijer meer’.

Hij hield dus de aparte BV aan waarmee hij ruimtes in De Weijer kan blijven verhuren aan plaatselijke verenigingen, de bibliotheek, de fanfare. En van eigen geld koopt hij de gehele inventaris terug van zijn curator, ‘dus alles blijft zo staan’. Zijn tactiek: in slaapstand deze crisis uitzingen. Intussen een cultuurprogramma op anderhalve meter bedenken. Achter het pand is een openluchttheater. Ze kunnen meer met film gaan doen. Hij kan artiesten vragen of ze gratis willen komen, als ze de hele opbrengst van de kaartverkoop mogen houden. Tot het vaccin er is.

Of zoals consultants zeggen: ‘Begin met het einde in gedachten.’

Theaterdirecteur Peter Paul Kissels in de foyer.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden