opinieculturele sector

Culturele sector verdient een noodfonds, stellen PvdA, SP, GroenLinks en een groep artiesten

GroenLinks, PvdA en SP voorzien een ‘onomkeerbaar drama’ in de creatieve en culturele sector. Een noodfonds moet uitkomst bieden, schrijven zij in een manifest. Een grote groep artiesten onderschrijft dit pleidooi.

De Limburgse band DeWolff treedt op in een lege Muziekgieterij. Vanwege het coronavirus is er geen publiek bij het concert aanwezig.Beeld ANP

Het zijn angstige en ontregelende tijden, voor iedereen in Nederland. Zekerheden vallen weg en we vragen ontzettend veel van mensen, van jonge scholieren tot de artsen op de intensive care. Deze crisis laat zien wat we echt belangrijk vinden, en wie onmisbaar zijn. We klappen terecht voor de thuiszorg, schoonmakers en verplegers. Deze crisis laat zien wie wij zijn, als land, en de overheid handelt daarnaar. Of althans, bijna altijd.

Sinds 13 maart is het culturele leven tot stilstand gekomen. Na de aankondiging van het kabinet dat evenementen met meer dan honderd mensen verboden zijn, hangen kunstwerken eenzaam aan de wanden van de musea, is er stilte in concertzalen en blijven de theaterstoelen ingeklapt. Abrupt zijn optredens, tentoonstellingen, muzieklessen en repetities stopgezet.

Dat heeft niet alleen ernstige gevolgen voor de circa 300.000 mensen die werken in de culturele en creatieve sector, maar ook voor de rest van Nederland. Volgens het CBS is de sector goed voor 3,7 procent van het Bruto Binnenlands Product, maar het is juist de waarde die niet in cijfers uit te drukken is waar we niet zonder kunnen.

Verbeelding en troost

Nu iedereen thuis zit, blijkt misschien nog wel meer hoe belangrijk muziek is, of het kijken van een goede film. En ook blijkt nu hoezeer we het missen om met vrienden naar een optreden te gaan. In deze tijd is er veel onzekerheid, er zijn zorgen over zieken, en mensen kunnen zich thuis alleen voelen. Cultuur geeft mensen de verbeelding, troost en inspiratie die ze nodig hebben.

Ook nu laat de culturele sector met allerlei online initiatieven zien dat zij over creativiteit en veerkracht beschikken om ons door deze tijd heen te slepen. Maar dat kunnen al die mensen niet zonder financiële steun. We schieten andere sectoren direct te hulp. Maar wat het kabinet de culturele sector aan hulp biedt is ontoereikend. Als het kabinet de brede creatieve en culturele sector niet onmiddellijk tegemoet komt met een eigen, passend steunpakket, voltrekt zich een drama dat we niet meer terug kunnen draaien.

De situatie is voor veel kunstenaars en creatieve organisaties nijpend. Veel theaters, debatcentra en orkesten zullen de zomer niet halen als de overheid niet ingrijpt. Zonder inkomsten van kaartverkoop of omzet van de horeca gaat het razendsnel, financiële reserves zijn schaars in deze sector waar jaren op bezuinigd is. Er zit nul vet op de botten. Daar komt bij dat het voorjaar de periode is waarin veel musici een groot deel van hun inkomen verdienen. De sector zit in een catch 22.

60 procent zzp’er

Liefst 60 procent van de mensen die in de culturele sector werken, is zzp’er. Velen van hen werken als freelancer en zijn nu afhankelijk van het vrijwillig doorbetalen door gezelschappen. Die gezelschappen stevenen af op faillissement als zij deze kunstenaars doorbetalen. Generieke maatregelen voor zzp’ers, waar minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) naar verwijst in haar kamerbrief, blijken niet van toepassing op alle culturele beroepen en bieden niet voor iedereen een oplossing. Ook veel podia vallen binnen een paar maanden om met de huidige maatregelen, en ook de beeldende kunsten komen in een kritieke situatie.

Steunpakket

Wij roepen het kabinet op om meer te doen om de culturele sector te redden. Kom met een steunpakket dat zorgt voor behoud van werkgelegenheid en inkomen. Laat werkenden deels doorbetaald worden, zodat er überhaupt nog een culturele sector is als de zalen weer open gaan, maar ook zodat er nu gecreëerd kan worden. Juist nu zorgen de interactieve voorstellingen die we thuis kunnen zien, de boeken en essays die we kunnen lezen, en de muziek die we kunnen luisteren voor de verbeelding die op dit moment zo hard nodig is.

Laat ons de kunsten helpen, zoals zij ons ook helpen. ‘Het kabinet gaat alles op alles zetten om KLM en Schiphol overeind te houden’, zei minister Wopke Hoekstra van Financiën een paar weken geleden. De culturele en creatieve sector verdient dezelfde daadkracht.

Jesse Klaver, Lilian Marijnissen, Lodewijk Asscher, Anna Drijver, Huub Stapel, Perquisite, Claudia de Breij, Joep van Lieshout, Liza Ferschtman, Johanna ter Steege, Jeangu Macrooy, Rineke Dijkstra, Ellen ten Damme, Igone de Jongh, Guido Weijers, Leoni Jansen, Ali B., Jeroen Bartelse, Torre Florim, Aafke Romeijn, Tim Knol, Cedric Muyres, Kensington, I am Oak.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden