Interview Keyvan Shahbazi

Cultureel psycholoog Keyvan Shahbazi: ‘Diversiteit geldt óók voor de oudere, witte agent’

De politie registreert de etniciteit van werknemers voor meer inzicht in de instroom en het behoud van mensen met een niet-westerse achtergrond. Slim plan?

Politiemensen in opleiding, 18 april 2018 in Apeldoorn. Beeld Hollandse Hoogte / Herman Engbers

Is het registreren van etniciteit een goed idee?

Keyvan Shahbazi, als cultureel psycholoog verbonden aan de Politieacademie: ‘Als je organisatie binnen een multi-etnische samenleving vooral uit een bepaalde etniciteit, leeftijd en ­geslacht is samengesteld, dan is er iets mis met je toelatingsbeleid. Maar de registratie van etniciteit ligt denk ik gevoelig omdat mensen niet op grond van hun etniciteit beoordeeld willen worden, maar op grond van kwaliteit.

‘Ook is het moeilijke van deze maatregel dat diversiteit wordt ­gelijkgesteld aan bestrijding van discriminatie en uitsluitingsmechanismen. Maar diversiteit is een veel breder begrip en de opheffing van uitsluitingsmechanismen een klein onderdeel van diversiteitsbeleid.’

Waar moet dat ­diversiteitsbeleid ­verder uit bestaan?

‘Zowel vanuit de organisatie als vanuit de doelgroepen is er een probleem. Dat kun je aanpakken door gericht te ­werven. Ook moet het slechte imago van de politie bij etnische minderheden worden verbeterd. Neem ­etnische profilering: als dat continu gebeurt, helpt dat niet bij het imago. Als je etnisch profileert oefen je je vak verkeerd uit. Je doet je werk niet goed. Je moet op het gedrag letten in plaats van op het uiterlijk. Om dit echt te verbeteren moet er in de opleiding en bijscholing meer aandacht aan worden besteed. Boven ­alles moet de politieorganisatie ­ervan overtuigd zijn dat diversiteit een kwaliteit is die voor iedereen geldt en dat een gebrek daaraan een probleem is dat de effectiviteit van de organisatie verlaagt.’

Is die overtuiging er niet?

‘Nu is dat nog niet overal zo. Dat heeft met de eenzijdige samenstelling van de politie te maken, maar ook met de manier waarop soms wordt gecommuniceerd. Nu ligt de focus te vaak op de niet-westerse achtergrond, maar diversiteit gaat over iedereen, ook de oudere, witte agent.

‘Diversiteit is eigenlijk het ­benutten van verschillende perspectieven om het probleemoplossend vermogen van de organisatie te ­vergroten. Het gaat om de manier waarop je situaties beoordeelt en je interculturele competentie. Heb je het vermogen je in iemand anders te verplaatsen? Of ben je in staat een oordeel te vormen, los van in-group- of out-group-stereotyperingen ? Als je dat kunt, ben je intercultureel competent, ongeacht je eigen ­etnische achtergrond.

‘Door vooral over de etnische achtergrond te communiceren, kun je jezelf in de voet schieten. Dan zie je je personeel nogal instrumenteel en zeg je eigenlijk: ik heb je nodig vanwege je huidskleur, niet vanwege je capaciteiten. Die indruk wordt nu nog te vaak gewekt, en daarmee een sfeer waarin je die mensen ook weer snel verliest. Terwijl we binnen de academie geen enkele concessie doen qua kwaliteit van mensen, iedere ­alumnus is geschikt.’

Hoe moet je dan wel over ­diversiteit communiceren?

‘Leg in plaats van op de etnische ­achtergrond meer de nadruk op ­persoonlijke competenties: kan iemand verschillende communicatiestijlen hanteren? Zich verplaatsen in een ander? En creëer een veilige sfeer binnen de organisatie: geef ruimte aan het verschil, benadruk dat niet iedereen hetzelfde hoeft te zijn en beschouw competenties zoals meertaligheid en kennis van andere culturen als extra inbreng. Als je zo de focus verlegt van een smalle naar een bredere definitie van diversiteit, dan helpt dat met het begrijpen dat diversiteit voor iedereen is.’

Lees ook het interview met politieman Lute Nieuwerth

‘We moeten leren luisteren naar de minderheid die zegt: dit doet pijn’

Lute Nieuwerth is de nieuwe portefeuillehouder diversiteit bij de politie. Nog niet alles gaat goed, erkent hij, ‘maar we doen wel onze stinkende best’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.