commentaarescalatie conflictsituatie VS en Iran

Crisis in de Golf: maritieme missie nauwelijks meer af te wenden

De EU en ook Nederland moeten zich niet laten meezuigen in de Amerikaanse vete met Iran, schrijft Carlijne Vos.

Olietankers in de Straat van Hormuz.Beeld EPA

Groot-Brittannië lijkt ongewild te worden meege­zogen in het rap escalerende conflict tussen Iran en de VS in de Perzische Golf. De timing kan vrijwel niet beroerder omdat de Britten hun handen vol hebben aan de vorming van een nieuwe regering en de vrijwel onmogelijke opgave de Brexit alsnog tot een goed einde te brengen voor eind oktober.

Groot-Brittannië noemde de kaping van de olietanker zaterdag een ‘vijandelijke daad’ en dreigde met tegenmaatregelen waaronder sancties. Hiermee zou Groot-Brittannië zich afkeren van het EU-beleid dat zich juist verzet tegen de economische sancties die de VS Iran heeft opgelegd nadat president Trump zich vorig jaar eenzijdig uit het nucleaire akkoord had teruggetrokken. De EU hoopt nog steeds met diplomatieke inspanningen tot een de-­escalatie te komen en het atoomakkoord te redden.

Of de nieuwe Britse regering zich inzake Iran daadwerkelijk van het EU-beleid wil distantiëren, zal de komende tijd moeten blijken. Het is volstrekt onduidelijk welke koers de – waarschijnlijk – nieuwe premier Boris Johnson zal varen. Tot nog toe toont Johnson zich onvoorspelbaar als het gaat om zijn buitenlandvisie, hij is niet vies van provocaties en heeft bovendien zijn zinnen gezet op een verbeterde handelsrelatie met de VS na een Brexit waardoor hij mogelijk de Amerikanen zou willen paaien.

Ondertussen escaleert de crisis in de straat van Hormuz. Nu Iran heeft laten zien hoe het zijn macht kan laten gelden in de nauwe zeearm, is een maritieme missie nauwelijks meer af te wenden. De economische belangen zijn immers te groot om olietankers zonder beveiliging op pad te sturen. Hiermee dreigt een vicieuze cirkel zich te sluiten in het voordeel van president Trump.

Tot nog toe hebben de Europese landen vriendelijk bedankt voor deelname aan een Amerikaanse maritieme missie die bedoeld is om veiligheid te waarborgen in een conflictsituatie die president Trump zelf heeft gecreëerd met zijn provocaties richting Iran.

Ook Nederland is huiverig een fregat te sturen uit angst ongewild in het Amerikaanse kamp – en een mogelijke oorlog met Iran – te worden ingezogen. En terecht. De recente ontwikkelingen tussen Iran en Groot-Brittannië laten zien hoe snel een conflict kan escaleren en dat uiterste terughoudendheid geboden is. Nederland en de EU moeten zich afzijdig houden van het Amerikaanse wapengekletter en blijven inzetten op een diplomatieke oplossing.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden