Opinie

Creëer exitroute voor landen die niet willen

Niet meer bevoegdheden naar Brussel maar een exit-route voor landen die zich niet aan afspraken houden.

Alexis Tsipras Beeld afp

In Brussel lopen de topontmoetingen over Grieken land in elkaar over. En marge heeft onze minister van Financiën Dijsselbloem zijn handtekening gezet onder een rapport dat een nieuwe golf bevoegdheden aan Brussel wil overdragen. Een plan dat in 2025 moet uitmonden in een Europese politieke unie. Volgens de auteurs kan alleen op deze manier een situatie als de Griekenlandcrisis in de toekomst worden voorkomen. Ik zie dat anders, een nieuw Grieks drama kan alleen worden voorkomen door afspraken na te komen en een degelijke exitroute te bedenken voor landen die dat niet kunnen of willen.

Wat er deze dagen ook uit het Brusselse crisisoverleg komt, een duurzame oplossing zal het zeker niet zijn. Griekenland is failliet, dat is het al jaren, en al onze miljarden hebben daar niets aan kunnen veranderen. Al zes jaar moet er worden bezuinigd en ook 2015 is weer een dramatisch jaar. Ik begrijp best dat de Grieken dat niet langer volhouden. Maar bezuinigingen waren niet de enige voorwaarde van de reddingspakketten van EU en IMF. Belangrijker waren hervormingen. Die hebben drie achtereenvolgende Griekse regeringen ondanks vele beloften nauwelijks doorgevoerd.

Gemeenschappelijke standaarden

De geldschieters, waartoe ook Nederland behoort, zijn het meer dan zat. In eurozone-parlementen wordt serieus gesproken over het vertrek van Griekenland uit de eurozone. Zo niet in Brussel! Voor de zelfverklaarde Europese leiders is de euro heilig en de bekende sprong voorwaarts, verdere integratie, is de enig bespreekbare optie.

Afgelopen maandag is het genoem-de rapport gepresenteerd van vijf voorzitters, het 'five presidents rapport'. De auteurs zijn Jean-Claude Juncker, voorzitter Europese Commissie, Donald Tusk, voorzitter Europese Raad, Mario Draghi, voorzitter Europese Centrale Bank, Martin Schulz, voorzitter Europees Parlement en Jeroen Dijsselbloem, voorzitter Eurogroep. Het rapport is ambitieus: het wil groei en banen creëren, economische schokken opvangen en Griekse drama's voor eens en voor altijd voorkomen.

De auteurs winden er geen doekjes om: de overdracht van meer bevoegdheden naar Brussel is 'onvermijdelijk'. Concreet wordt gedacht aan gemeenschappelijke standaarden voor de arbeidsmarkt, een Europese ondergrens voor de vennootschapsbelasting, een Europees depositogarantiestelsel, een extra pot geld voor landen die in grote problemen zitten en een Europese minister van Financiën.

Waardengemeenschap

Ik vind deze keuze onbegrijpelijk. Als de afgelopen jaren iets duidelijk is geworden, is het toch wel dat de euroscepsis onder de bevolking groeit. Dit plan is olie op dat vuur. Al tientallen jaren worden bevoegdheden naar Brussel overgedragen, maar de Griek-se crisis is daarmee voorkomen noch opgelost. Ik heb ook mijn vragen bij de economische logica van Europese afspraken over arbeid en belastingen in een rapport dat het concurrentievermogen van Europa wil vergroten. Onderlinge economische verschillen en uiteenlopende krachten qua concurrentie geven een land juist net dat extra stukje voorsprong! Ik kan evenmin begrijpen dat onze Nederlandse minister van Financiën zijn naam onder dit rapport zet. Zijn baas, premier Rutte, reageerde namens het kabinet al erg gereserveerd.

Er wordt de laatste tijd veel gesproken over Europa als waardengemeenschap. Wat mij betreft hoort daarbij: betrouwbaarheid, het nakomen van afspraken. De EU kan alleen blijven bestaan als we ervan op aan kunnen dat men zich aan de afgesproken regels houdt. Gebeurt dat niet, dan kun je nog zoveel bevoegdheden overdragen, nog zoveel maatregelen van bovenaf proberen door te drukken, maar dan is de Unie niet duurzaam. En ik heb er geen behoefte aan voor de zoveelste keer meer bevoegdheden aan Brussel over te dragen, omdat de Grieken en misschien een paar anderen de afspraken niet nakomen.

Wat mij betreft gaat het volgende rapport van Dijsselbloem over exitcriteria. Landen die zich niet kunnen of willen houden aan de afspraken die ze zelf hebben gemaakt, kunnen het beste uit de eurozone vertrekken. Dat hoeft niet chaotisch te gebeuren. Goe-de draaiboeken kunnen bij dit proces helpen. Allerlei experts hebben hierover al solide denkwerk verricht.

Griekenland is het best af buiten de eurozone, met een schuldreductie. Alleen dat geeft de Grieken lucht en hoop. Zo kan 2015 voor Griekenland het jaar van de nieuwe start worden!

Peter van Dalen is europarlementariër namens ChristenUnie/SGP.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.