CommentaarWieteke van Zeil

Creatief verzet van de cultuursector is een passende roep om gelijkheid en solidariteit

null Beeld ANP
Beeld ANP
Wieteke van Zeil

De culturele wereld is een institutionele wereld met bestuurders die doorgaans dicht bij de politieke macht staan. Door subsidiestructuren hebben instellingen een zekere afhankelijkheidspositie. Als je geld nodig hebt, houd je mensen te vriend. Musea en podia zijn kortom netjes, ze schreeuwen niet en eisen niet. Cultuur is beschaving, vindt de een. Cultuur bevraagt onze beschaving, zal de ander zeggen. Immers houden vele kunstenaars bestaande mores tegen het licht, verbeelden ze alternatieve werelden, en is het hun vak om voorbij het vanzelfsprekende te denken. Kunst is vaak verzet.

Daarvan was echter weinig te merken in de afgelopen twee jaar. Iedereen moest zich schikken, de cultuurwereld schikte mee. De coronamaatregelen wekten weliswaar vrees, maar vooral begrip. Dankbaar maken instellingen gebruik van de steunpakketten, al hebben zelfstandigen daar weinig aan. Culturele instellingen legden zich bij de lange lockdowns neer.

Na de laatste persconferentie is dat omgeslagen. Nu een onderscheid is gemaakt tussen sportscholen en commerciële doorstroomlocaties die open mogen en culturele doorstroomlocaties die dat niet mogen, is er protest. De woede van kunstenaars wordt op grote schaal door instellingen gevolgd. Het Kapsalon Theater, geïnitieerd door Sanne Wallis de Vries en Diederik Ebbinge, wordt aangeboden door vele podia tot aan het Concertgebouw. Ook kan in tientallen musea worden gesport; van brains & body bootcamp in NEMO tot een mindfulness-audiotour in het Kunstmuseum Den Haag. De cultuurwereld laat zien in mogelijkheden en alternatieven te denken en zet daarvoor haar expertise in: creativiteit.

Tegenwerpingen vanwege de hoge besmettingscijfers en de risico’s van eigenrichting zijn begrijpelijk; wie in de zorg werkt, vreest hogere druk. Toch wordt hier niet onbezonnen een tractor op een gazon geparkeerd. De instellingen zijn publiek en de overtuiging leeft dat cultuur bijdraagt aan geestelijke flexibiliteit in deze tijd die voor velen benauwend is. Er is bovendien een belangrijk verschil tussen commerciële en culturele doorstroomlocaties dat niet wordt erkend: alle musea hebben deskundigheid op het gebied van crowd control. Suppoosten zijn getraind in het beheersen van groepen. Het argument van te veel reisverkeer is zwak en afgestemd op de grootste musea; er zijn vele musea waar een bezoekersaantal van 50 duizend in een normaal jaar een succes is. Met 450 musea tegen zo’n 85 duizend geopende winkels, becijferde de Museumvereniging, staan de verplaatsingsrisico’s niet in verhouding. Het creatieve verzet van instellingen, mits dezelfde veiligheidsregels worden gevolgd als in de open instellingen, is een passende roep om erkenning, gelijke behandeling en solidariteit.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden