Opinie

'CPB-directeur zal heus niet achter kabinet aan hobbelen'

Met de benoeming van Laura van Geest als CPB-directeur klonk er volop kritiek. Onterecht, vindt econoom Marcel Canoy. Haar ervaring bij ministerie van Financiën is geen struikelblok maar juist een pre. 'Dat ze - anders dan veel hoogleraren economie - ook nog iets van beleid snapt, lijkt me geen straf.'

Laura van Geest en Ronald Gerritse op het Binnenhof.Beeld anp

De commentaren waren niet mals toen bekend werd dat Financiën topvrouw Laura van Geest werd benoemd als directeur van het CPB. Eric Bartelsman liet optekenen dat wat hem betreft het CPB kon worden afgeschaft. Bas Jacobs zei 'verbijsterd' te zijn: 'Regering Rutte-Asscher geeft aan lak te hebben aan de economische wetenschap. De regering verkiest ambtelijke loyaliteit boven de onafhankelijkheid van het CPB', zegt hij. Sylvester Eijffinger tenslotte vond haar door haar huidige baan niet onafhankelijk genoeg en vond haar niet van voldoende wetenschappelijk niveau.

Ik vind in alle onbescheidenheid dat ik wel enige recht van spreken heb over dit onderwerp. Niet alleen heb ik een kleine 10 jaar bij het CPB gewerkt, maar ik zat ook bij de laatste vier in deze procedure voor de benoeming van CPB-directeur. Het is een ongeschreven regel dat je je terughoudend opstelt over de gekozen kandidaat als je dat zelf niet bent geworden, maar aangezien ik heel positief ben over de keuze hoef ik mij niet beschroomd te voelen, temeer daar ik het nogal oneens ben met de geuite kritiek.

Laten we eens naar de vier criteria kijken die in het functieprofiel zaten. Inspirerend manager, bestuurlijke sensitiviteit/omgevingsbewustzijn, topeconoom en visie. Geen onlogische criteria.

Bekwaam manager
Het is aannemelijk dat Van Geest de concurrentie tamelijk gemakkelijk de baas was op de criteria omgevingsbewustzijn en inspirerend manager. Omdat ze jarenlang spin in het Haagse economische web is geweest, zal ze voldoende omgevingsbewustzijn hebben om veel valkuilen te vermijden. Ook staat Van Geest bekend als een bekwaam manager.

Dan topeconoom, een van de onderdelen van kritiek. Van Geest is niet gepromoveerd en heeft geen publicaties in internationale tijdschriften. Gezien haar staat van dienst, brede kennis van de economie en scherpe analytische geest til ik daar minder zwaar aan dan mijn collega's. Daarnaast heeft ze met Casper van Ewijk en George Gelauff twee onderdirecteuren die juist op het wetenschappelijke terrein van de hoed en de rand weten.

Dat ze - anders dan veel hoogleraren economie - ook nog iets van beleid snapt, lijkt me geen straf. Immers willen CPB-publicaties nog al eens een hoog abstractiegehalte hebben. Onder Van Geest kan de bruikbaarheid van de CPB-adviezen verbeterd worden.

Onafhankelijkheid
Dan het punt van Eric Bartelsman en Sylvester Eijffinger. Is van Geest doordat ze zo lang bij Financiën werkt niet in staat de onafhankelijkheid van het CPB te borgen? Een vreemde redenering. Werd dat ook gezegd van de eveneens van het ministerie van Financiën afkomstige Klaas Knot toen hij bij de DNB werd benoemd? Het is een belediging voor Van Geest's intelligentie om te suggereren dat als ze in een andere rol opereert dan bij het ministerie, ze nog steeds een Financiën-hoed zou opzetten en dus niet in staat zou zijn onafhankelijk en kritisch te kijken naar 'Den Haag'. Alsof een mens maar één knop heeft.

Eerlijk gezegd denk ik dat haar achtergrond eerder een voordeel kan zijn. Ze weet precies waar de gevoelige plekken zitten en heeft er alle belang bij die plekken te vinden, juist om te laten zien dat ze niet bang is voor Den Haag. Zo verwacht ik dat de aanpak bij de doorrekening van verkiezingsprogramma's onder van Geest drastisch gaat veranderen.

Op de stoel van de politiek
De gedachte dat Laura van Geest serviel achter het kabinet aan zal hobbelen, spoort totaal niet met het beeld dat ik van haar heb. Anders dan Coen Teulings (soms) zal ze daarnaast niet de neiging hebben op de stoel van de politiek te gaan zitten, bijvoorbeeld door te zeggen dat er nu wel genoeg bezuinigd is.

Tot slot, is het een voordeel dat Laura van Geest een vrouw is? Ik ben daar agnostisch in. Kwaliteit staat voorop, maar gegeven de kwaliteit is het wel heel mooi meegenomen dat een vrouw de toppositie heeft bemachtigd in het traditionele CPB mannenbolwerk. Als 'verliezer' vind ik het qua ego minder prettig om van bepaalde kandidaten te verliezen, kan ik niet verhullen. Maar met deze kandidaat heb ik absoluut vrede.

Marcel Canoy is hoofdeconoom van Ecorys en hoogleraar economie Tilburg University. Dit blog verscheen eerder op economie.nl, het platform van Economisch Statistische Berichten. Volg ESB op twitter: @ESBtweets

 
Het is heel mooi meegenomen dat een vrouw de toppositie heeft bemachtigd in het traditionele CPB mannenbolwerk
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden