Bericht uitCambodja

Correspondent zijn zonder dat je ergens naartoe kunt

Jeroen Visser, correspondent in Zuidoost-Azië, kan sinds het begin van corona nergens meer naartoe.

Een man met een hoofdwond wordt weggedragen in Mandalay, Myanmar. Het leger schiet gericht op demonstranten tegen de militaire coup. Beeld AP
Een man met een hoofdwond wordt weggedragen in Mandalay, Myanmar. Het leger schiet gericht op demonstranten tegen de militaire coup.Beeld AP

Waar is Win Soe? De 31-jarige docent uit Myanmar heeft me een paar keer geholpen met artikelen over de situatie in zijn land – waar het leger protesten keihard neerslaat. Sinds een week hoor ik niks meer van hem.

Win Soe is niet zijn echte naam. Er zijn maar weinig Myanmarezen die nu met hun echte naam in de krant durven, zelfs al is het een Nederlandse krant. Van ‘Win Soe’ mocht ik alleen zijn beroep en leeftijd opschrijven en dat was al heel wat.

Vorige week hielp hij me om met een echtpaar te spreken van wie de 19-jarige zoon door het leger was doodgeschoten. Hij zat bij hen in huis met zijn telefoon op de speaker, zodat ik de ouders vragen kon stellen. Een paar dagen later werd het stil.

De laatste berichtjes die ik hem stuurde zijn niet meer gelezen. Is er misschien iets met hem gebeurd?

De telefoonstilte confronteert me weer eens met het feit dat ik sinds het begin van corona een niet-reizende correspondent ben. Een jaar geleden was ik voor het laatst op pad, in de Filipijnen. Daarna gingen alle grenzen in mijn regio dicht en er zijn nog altijd maar weinig landen die buitenlandse bezoekers toelaten, bepaalde zakenreizigers uitgezonderd. En als ze bezoekers toelaten, dan betekent dat vier weken in quarantaine onder staatstoezicht. Twee weken bij aankomst en twee weken na terugkeer in Phnom Penh. Dat is een hoge prijs voor mij en mijn gezin.

Een niet-reizende correspondent is natuurlijk een gotspe, dat weet ik ook wel. Een beetje als een reisjournalist die de wereld beschrijft via Google Streetview. Ik heb me er voorlopig maar bij neergelegd.

Creatieve oplossingen

Ik probeer nu met andere middelen veel te zien en te horen. Een groot gedeelte van mijn dag bestaat uit bellen, sms’en, chatten en videobellen. Je moet creatief zijn. Dus toen we de stemming in Tokio over de Olympische Spelen wilden peilen, ging mijn Japanse vertaler met haar telefoon in de hand de straat op, zodat ik passanten direct vragen kon stellen.

Met contacten in Myanmar communiceer ik via Signal, een app die de privacy van zijn gebruikers zegt te garanderen. De app biedt ook de optie een tijdslot in te stellen waardoor berichten na een uur of soms zelfs 5 seconden gewist worden. De functie wordt veel gebruikt, uit angst dat de autoriteiten toch meelezen of telefoons gaan innemen.

Veel contacten in Myanmar komen via lezers van de Volkskrant die er ooit hebben gewoond of gewerkt. Ze mailden de redactie dat ze Myanmarese kennissen hebben die goed Engels spreken en die graag willen delen wat er gebeurt.

Via hen kreeg ik de afgelopen weken allerlei updates. Ze stuurden ook een stroom foto’s en filmpjes van slachtoffers, die in Myanmar breed worden gedeeld. Het dieptepunt was de foto van een meisje van 7 dat in haar buik was geschoten. Ik hoef zulke foto’s niet per se te zien, maar ik snap ook wel dat het voor de Myanmarezen een manier is om de ernst van de situatie duidelijk te maken. En het werkt.

Zonder deze contacten zou ik als niet-reizende correspondent nóg minder kunnen. Ik ben ze dankbaar, zeker Win Soe die me zo moedig heeft bijgestaan. Maar waarom hoor ik niks van hem?

Tijdens het schrijven van dit stukje bedenk ik ineens – stom! – dat hij vast op Facebook zit. Na even zoeken heb ik hem gevonden. Ik zie dat hij pas nog een bericht heeft geplaatst. Gelukkig maar. En dan krijg ik toch ook een teken van leven van Win Soe zelf. Hij kon Signal niet ­gebruiken want het mobiele netwerk ligt eruit, schrijft hij. Hij is nu bij een vriend die kabelinternet heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden